دانشمندان در سالهای اخیر توجه خود را به اندامی کوچک و کمتر شناختهشده در بدن انسان معطوف کردهاند؛ اندامی به نام تیموس که درست پشت استخوان جناغ سینه و در جلوی قلب قرار دارد. به گزارش خبرفوری، این غده که زمانی تصور میشد تنها در دوران کودکی کاربرد دارد، اکنون به یکی از مهمترین موضوعات پژوهشهای مربوط به سالمندی و افزایش طول عمر تبدیل شده است. یافتههای جدید نشان میدهد سلامت این اندام میتواند با کاهش خطر بیماریهای قلبی، سرطان و حتی افزایش امید به زندگی ارتباط داشته باشد. تیموس از بدو تولد نقش حیاتی در شکلگیری سیستم ایمنی بدن ایفا میکند. وظیفه اصلی آن آموزش و بلوغ سلولهای T است؛ سلولهایی که به بدن کمک میکنند ویروسها، باکتریها و حتی سلولهای سرطانی را شناسایی و نابود کند. این غده در دوران نوزادی و کودکی بزرگ و فعال است، اما پس از بلوغ به تدریج کوچک میشود و بافت چربی جایگزین بخش زیادی از آن میشود؛ فرآیندی که دانشمندان آن را «تحلیل تیموس» مینامند. سالها تصور میشد که این تغییر طبیعی، اهمیت چندانی ندارد و تیموس پس از نوجوانی عملا از چرخه سلامت انسان خارج میشود. اما پژوهشهای جدید این دیدگاه را به چالش کشیدهاند. در یکی از بزرگترین مطالعات انجامشده، پژوهشگران با استفاده از هوش مصنوعی هزاران تصویر سیتیاسکن از بزرگسالان را بررسی کردند. نتیجه شگفتانگیز بود: افرادی که تیموس سالمتر و فعالتری داشتند، در مقایسه با دیگران کمتر به بیماریهای قلبی و سرطان مبتلا شدند و نرخ مرگومیر پایینتری نیز داشتند. این یافتهها نشان میدهد که تیموس حتی در بزرگسالی نیز همچنان نقشی مهم در حفظ سلامت ایفا میکند. به گفته پژوهشگران، با کوچک شدن تیموس، تولید سلولهای T جدید کاهش مییابد. این موضوع باعث میشود سیستم ایمنی بدن به تدریج ضعیفتر شود و توانایی مقابله با عفونتها، التهابهای مزمن و سلولهای سرطانی کاهش پیدا کند. به همین دلیل بسیاری از متخصصان معتقدند که روند تحلیل این غده ممکن است یکی از عوامل اصلی پیری سیستم ایمنی باشد. جالب اینکه اهمیت تیموس تنها به افزایش طول عمر محدود نمیشود. مطالعات نشان دادهاند بیمارانی که تیموس سالمتری دارند، در برخی موارد پاسخ بهتری به درمانهای نوین سرطان، بهویژه ایمونوتراپی، نشان میدهند. این درمانها بر توانایی سیستم ایمنی برای حمله به سلولهای سرطانی تکیه دارند و عملکرد مناسب تیموس میتواند در موفقیت آنها نقش داشته باشد. پژوهشگران همچنین دریافتهاند که روند پیری در همه افراد یکسان نیست. برخی اندامهای بدن زودتر از سایر بخشها پیر میشوند و سلامت تیموس ممکن است یکی از شاخصهای مهم برای سنجش «سن زیستی» افراد باشد؛ یعنی سنی که وضعیت واقعی بدن را نشان میدهد، نه صرفا تعداد سالهای سپریشده از تولد. با وجود این نتایج امیدوارکننده، دانشمندان تأکید میکنند که هنوز راه درازی تا تبدیل این یافتهها به درمانهای عملی باقی مانده است. پژوهشگران اکنون در حال بررسی روشهایی هستند که بتوانند روند تحلیل تیموس را کند کرده یا حتی فعالیت آن را دوباره احیا کنند. از جمله این روشها میتوان به داروهای جدید، هورموندرمانی، بازسازی بافتی و استفاده از فناوریهای سلولهای بنیادی اشاره کرد. با این حال، هیچیک از این روشها هنوز به درمانی استاندارد برای افزایش طول عمر تبدیل نشدهاند. کارشناسان همچنین هشدار میدهند که حفظ سلامت تیموس به معنای دستیابی به عمر بسیار طولانی یا جاودانگی نیست. عوامل متعددی مانند ژنتیک، تغذیه، فعالیت بدنی، خواب، استرس و محیط زندگی همچنان نقش اساسی در روند سالمندی دارند و تیموس تنها یکی از قطعات این پازل پیچیده به شمار میرود. با این حال، توجه دوباره دانشمندان به این اندام کوچک، افق تازهای را در پژوهشهای مرتبط با پیری گشوده است. اندامی که روزگاری تصور میشد پس از کودکی تقریبا بیفایده است، اکنون به یکی از امیدوارکنندهترین سرنخها برای درک سازوکار سالمندی، تقویت سیستم ایمنی و شاید افزایش طول عمر سالم انسان تبدیل شده است.
