بورس تهران با ثبت حدود ۴۰درصد بازدهی از ابتدای سال، بهترین عملکرد کوتاهمدت تاریخ خود را به ثبت رسانده است. ورود پرقدرت نقدینگی حقیقی حدود ۶۰ هزار میلیارد تومان به تالار شیشهای و قرار گرفتن ارزش معاملات خرد در سطوح بالا، از افزایش اقبال سرمایهگذاران و بهبود کیفیت معاملات خبر میدهد. هرچند بازار در این مدت از نوسانها و اصلاحهای مقطعی نیز بینصیب نبوده، اما برایند معاملات نشان میدهد کفه تقاضا در مجموع سنگینتر از عرضه بوده و سیگنالی مثبت از وضعیت بازار سرمایه ارائه میدهد. مهدی بنیاسدی، کارشناس بازارهای مالی در گفتوگو با قدس با تشریح دلایل این بازگشت و بررسی نوسانهای اخیر، معتقد است بازار وارد مرحله «کشف تعادل جدید» شده و در صورت ثبات در سیاستگذاریهای پولی و اقتصادی، این آشتیکنان میتواند پیشدرآمدی بر یک موج صعودی پایدار و بلندمدت باشد. این کارشناس بازارهای مالی در پاسخ به اینکه آیا ورود پولهای تازه، بورس را در مسیر صعود پایدار قرار میدهد، گفت: افزایش ارزش معاملات، ورود دوباره پول حقیقی و رشد شاخص هموزن نشان میدهد بخشی از سرمایهگذاران دوباره به بازار سهام متمایل شدهاند. از سوی دیگر، نوسانهای رفتوبرگشتی شاخصها و تغییر سریع موازنه عرضه و تقاضا نشان میدهد هنوز اجماع مشخصی درباره مسیر آینده بازار شکل نگرفته است. در چنین فضایی بورس در مرحلهای قرار دارد که طی آن بازار در حال بازتعریف تعادل میان عرضه و تقاضا و بازسازی سطحی از اعتماد میان سرمایهگذاران است. بازگشت پول حقیقی؛ سیگنال تغییر انتظارات وی افزود: یکی از مهمترین نشانههای تغییر فضای معاملات در بازار سهام، بازگشت جریان پول حقیقی به بازار است. در برخی روزهای معاملاتی، ورود چند هزار میلیارد تومان نقدینگی توسط سرمایهگذاران حقیقی ثبت شده و همزمان ارزش معاملات خرد نیز در سطوح قابل توجهی قرار گرفته است. این اتفاق در شرایطی رخ داده که طی ماههای گذشته بخش قابل توجهی از سرمایهها به سمت صندوقهای درآمد ثابت یا سایر بازارهای دارایی حرکت کرده بود. این کارشناس بازار سرمایه خاطرنشان کرد: خروج منابع از صندوقهای کمریسک و حرکت آنها به سمت سهام، معمولاً زمانی رخ میدهد که بخشی از سرمایهگذاران انتظار بازدهی بالاتر در بازار سهام را داشته باشند. این تغییر رفتار میتواند نشانهای از بهبود نسبی انتظارات نسبت به سودآوری شرکتها یا کاهش نگرانیها نسبت به ریسکهای کوتاهمدت بازار باشد. بنیاسدی تصریح کرد: در کنار این موضوع، رشد قابل توجه شاخص هموزن نسبت به شاخص کل نیز اهمیت زیادی دارد. در بسیاری از دورههای گذشته بازار، رشد شاخص کل بیشتر بر دوش چند نماد بزرگ و شاخصساز قرار داشت، اما زمانی که شاخص هموزن با سرعت بیشتری افزایش مییابد، نشان میدهد تقاضا در بخش وسیعتری از بازار شکل گرفته است. این وضعیت معمولاً یکی از نشانههای اولیه شکلگیری موجهای صعودی گستردهتر در بازار سرمایه تلقی میشود. نوسانهای رفتوبرگشتی وی گفت: با وجود نشانههای مثبت، بورس همچنان با نوسانهای رفتوبرگشتی مواجه است. شاخصها در برخی روزها با رشد قابل توجهی همراه میشوند و در روز بعد بخشی از این رشد را از دست میدهند. این رفتار ممکن است در نگاه نخست نشانهای از بیثباتی بازار تلقی شود، اما بررسی دقیقتر نشان میدهد بخش قابل توجهی از این نوسانها ماهیتی طبیعی دارد. وی افزود: نخستین عامل، اصلاح قیمتی پس از یک دوره رشد نسبتاً سریع است. بازار سهام پس از تجربه رشد در بسیاری از نمادها، بهطور طبیعی با مرحلهای از شناسایی سود مواجه میشود. سرمایهگذارانی که در قیمتهای پایینتر وارد بازار شدهاند، در چنین شرایطی بخشی از سود خود را نقد میکنند و همین موضوع فشار عرضه در کوتاهمدت را افزایش میدهد. این کارشناس بازارهای مالی گفت: عامل دوم به رفتار روانی سرمایهگذاران بازمیگردد. بازار سرمایه در سالهای اخیر تحت تأثیر ریسکهای متعدد اقتصادی و سیاسی قرار داشته و همین موضوع موجب شده است واکنش فعالان بازار به اخبار بسیار سریع و گاه هیجانی باشد. در چنین فضایی حتی یک خبر یا شایعه میتواند جهت جریان نقدینگی را در مدت کوتاهی تغییر دهد. بنیاسدی خاطرنشان کرد: عامل سوم به نااطمینانی نسبت به برخی متغیرهای کلان اقتصادی مرتبط است. نرخ ارز، سیاستهای پولی، وضعیت صادرات صنایع بزرگ، تصمیمات مرتبط با قیمتگذاری در صنایع مختلف و تحولات سیاسی از جمله عواملی هستند که سرمایهگذاران با حساسیت بالا آنها را دنبال میکنند. تا زمانی که تصویر روشنتری از این متغیرها شکل نگیرد، طبیعی است که بازار در یک وضعیت نوسانی باقی بماند. تغییر ساختار بازیگران وی گفت: یکی از تحولات مهم بازار سرمایه ایران در سالهای اخیر، تغییر ساختار بازیگران آن است. پیش از سال۱۳۹۹، نقش سرمایهگذاران حقیقی در بسیاری از نمادها بسیار پررنگتر بود و بخش قابل توجهی از روندهای قیمتی تحت تأثیر رفتار همین گروه شکل میگرفت، اما با توسعه ابزارهای مالی و گسترش صندوقهای سرمایهگذاری، وزن بازیگران نهادی در بازار افزایش یافته است. وی افزود: امروزه بخش قابل توجهی از نقدینگی بازار در اختیار صندوقهای سرمایهگذاری قرار دارد. این صندوقها برای پاسخگویی به ورود و خروج سرمایهگذاران خود، ناچارند نقدشوندگی بالایی در پرتفوی داشته باشند. به همین دلیل تمرکز معاملات آنها معمولاً روی نمادهای بزرگ و نقدشونده بازار است. بنیاسدی تصریح کرد: این موضوع موجب شده است بخش قابل توجهی از جریان پول در بازار میان تعداد معدودی از نمادهای بزرگ جابهجا شود. همین تمرکز نقدینگی میتواند سرعت واکنش بازار به اخبار و تغییر انتظارات را افزایش دهد و درنتیجه نوسانهای کوتاهمدت بازار را تشدید کند. حباب منفی صندوقهای اهرمی وی گفت: یکی از موضوعات قابل توجه در معاملات اخیر بازار سرمایه، وضعیت صندوقهای اهرمی است. این صندوقها که با هدف افزایش قدرت سرمایهگذاری و فراهم کردن امکان کسب بازدهی