در حالی که بیتکوین بیش از گذشته به یک دارایی راهبردی برای دولتها تبدیل شده است، تازهترین آمارها نشان میدهد آمریکا و چین با اختلافی چشمگیر بزرگترین دارندگان بیتکوین در میان دولتهای جهان هستند. به گزارش همشهری آنلاین، تا چند سال پیش، حضور دولتها در بازار بیتکوین بیشتر به برخوردهای نظارتی، محدودیتهای قانونی و مقابله با فعالیتهای غیرقانونی محدود میشد. اما امروز شرایط تغییر کرده است. بسیاری از دولتها، چه از طریق توقیف داراییهای دیجیتال و چه از مسیر استخراج یا خرید مستقیم، به دارندگان بزرگ بیتکوین تبدیل شدهاند. افزایش ارزش بازار بیتکوین و گسترش نقش آن در نظام مالی جهانی باعث شده نگهداری این دارایی دیگر صرفاً یک موضوع فناورانه نباشد، بلکه به بخشی از معادلات ژئوپلیتیکی و مالی کشورها تبدیل شود. در چنین شرایطی، میزان ذخایر بیتکوین دولتها میتواند در آینده به یکی از شاخصهای قدرت مالی در اقتصاد دیجیتال بدل شود. آمریکا؛ بزرگترین دارنده بیتکوین جهان بر اساس آمار منتشرشده، آمریکا با ۳۲۸ هزار و ۳۷۲ بیتکوین در رتبه نخست قرار دارد. ارزش این دارایی با قیمتهای فعلی دهها میلیارد دلار برآورد میشود و فاصله قابل توجهی با سایر کشورها دارد. بخش عمده این موجودی از طریق توقیف بیتکوینهای مرتبط با پروندههایی مانند Silk Road، Bitfinex و سایر جرایم سایبری به دست آمده است. دولت آمریکا طی سالهای گذشته بخشی از این داراییها را به فروش رسانده، اما همچنان بزرگترین دارنده بیتکوین در میان دولتهای جهان محسوب میشود. چین؛ دومین قدرت بیتکوینی با وجود ممنوعیت رمزارزها چین با ۱۹۰ هزار بیتکوین در جایگاه دوم قرار گرفته است؛ موضوعی که در نگاه نخست با سیاست سختگیرانه این کشور علیه معاملات و استخراج رمزارزها تناقضآمیز به نظر میرسد. با این حال، بیشتر این ذخایر نیز از محل توقیف داراییهای مرتبط با پروندههای کلاهبرداری و جرایم مالی به دست آمده است. بنابراین، قرار گرفتن چین در رتبه دوم به معنای حمایت رسمی این کشور از بیتکوین نیست، بلکه نتیجه اجرای احکام قضایی و مصادره داراییهای دیجیتال است. بریتانیا و اوکراین؛ حضور پررنگ اروپا در فهرست بریتانیا با ۶۱ هزار و ۲۴۵ بیتکوین در رتبه سوم قرار دارد و پس از آن اوکراین با ۴۶ هزار و ۳۵۱ بیتکوین جایگاه چهارم را در اختیار گرفته است. در سالهای اخیر، هر دو کشور در حوزه مقابله با جرایم مالی و رهگیری داراییهای دیجیتال فعالیت گستردهای داشتهاند. بخش مهمی از ذخایر آنها نیز از مسیر توقیف یا مدیریت داراییهای مرتبط با پروندههای قضایی شکل گرفته است. السالوادور؛ نخستین سرمایهگذار دولتی بیتکوین برخلاف کشورهای نخست این فهرست، السالوادور داستان متفاوتی دارد. این کشور با ۷ هزار و ۷۱۷ بیتکوین در رتبه پنجم قرار گرفته، اما اهمیت آن بیش از حجم ذخایر است. السالوادور نخستین کشوری بود که بیتکوین را بهعنوان پول قانونی پذیرفت و خرید مستمر این دارایی را به بخشی از سیاست اقتصادی خود تبدیل کرد. این کشور برخلاف آمریکا و چین، ذخایر خود را از طریق خرید مستقیم در بازار به دست آورده است. ظهور بازیگران جدید؛ امارات و بوتان امارات متحده عربی با ۶ هزار و ۴۲۰ بیتکوین و بوتان با ۴ هزار و ۹۷۳ بیتکوین در میان ده کشور نخست قرار دارند. بهویژه بوتان طی سالهای اخیر با استفاده از برق آبی ارزان، سرمایهگذاری قابل توجهی در استخراج بیتکوین انجام داده و به یکی از نمونههای موفق بهرهبرداری از منابع انرژی برای تولید دارایی دیجیتال تبدیل شده است. امارات نیز همزمان با توسعه قوانین حوزه داراییهای دیجیتال و جذب شرکتهای فعال در این صنعت، تلاش کرده جایگاه خود را بهعنوان یکی از قطبهای اقتصاد رمزارزی جهان تقویت کند. پیام این فهرست برای اقتصاد جهانی قرار گرفتن قدرتهای اقتصادی و حتی برخی کشورهای کوچک در میان بزرگترین دارندگان بیتکوین نشان میدهد رمزارزها دیگر صرفاً یک ابزار سرمایهگذاری شخصی نیستند، بلکه به بخشی از داراییهای تحت مدیریت دولتها تبدیل شدهاند. البته باید توجه داشت که ماهیت این ذخایر در کشورها یکسان نیست. برخی دولتها بیتکوین را بهعنوان سرمایهگذاری نگهداری میکنند، برخی آن را از محل استخراج به دست آوردهاند و برخی دیگر تنها به دلیل توقیف قضایی مالک این داراییها شدهاند. از همین رو، مقایسه مستقیم این ارقام بدون توجه به منشأ آنها میتواند گمراهکننده باشد. رقابت بر سر بیتکوین میتواند وارد مرحله جدیدی شود رامین فرهادی، کارشناس اقتصادی اظهار کرد: افزایش ذخایر بیتکوین دولتها نشان میدهد این دارایی به تدریج از یک ابزار سفتهبازی به یک دارایی راهبردی تبدیل شده است. وی افزود: اگر کشورهای بیشتری تصمیم بگیرند بخشی از ذخایر ارزی یا صندوقهای ثروت ملی خود را به بیتکوین اختصاص دهند، تقاضای بلندمدت این بازار میتواند افزایش یابد. این کارشناس اقتصادی ادامه داد: البته باید میان بیتکوینهای خریداریشده توسط دولتها و داراییهای توقیفشده تفاوت قائل شد، زیرا همه این موجودیها لزوماً با هدف سرمایهگذاری نگهداری نمیشوند. تشدید رقابت میان دولتها فهرست بزرگترین دارندگان بیتکوین در جهان نشان میدهد دولتها به بازیگران مهم این بازار تبدیل شدهاند. آمریکا و چین با اختلاف قابل توجه در صدر قرار دارند، اما منشأ ذخایر آنها عمدتاً به پروندههای قضایی بازمیگردد. در مقابل، کشورهایی مانند السالوادور و بوتان با راهبردی متفاوت، بیتکوین را بهعنوان بخشی از سیاست اقتصادی و سرمایهگذاری خود پذیرفتهاند. اگر روند گسترش پذیرش داراییهای دیجیتال ادامه پیدا کند، رقابت میان دولتها برای مدیریت و نگهداری ذخایر بیتکوین میتواند در سالهای آینده وارد مرحله تازهای شود؛ رقابتی که نهتنها بر بازار رمزارزها، بلکه بر معادلات مالی و ژئوپلیتیکی جهان نیز اثرگذار خواهد بود.
