خط سلامت: چرا بعضی افراد شبها دندانهایشان را روی هم میسایند؟ آیا تا به حال صبح با درد فک، سردرد یا احساس خستگی در عضلات صورت از خواب بیدار شدهاید؟ به گزارش خط سلامت شاید علت آن دندان قروچه (Bruxism) باشد؛ اختلالی که بسیاری از افراد حتی از وجود آن خبر ندارند، زیرا اغلب هنگام خواب اتفاق میافتد. دندان قروچه به معنای فشردن یا ساییدن غیرارادی دندانها روی یکدیگر است. این مشکل میتواند در طول روز یا هنگام خواب رخ دهد و در صورت ادامه، به دندانها، مفصل فک و عضلات صورت آسیب برساند. چه کسانی بیشتر دچار دندان قروچه میشوند؟ دندان قروچه در هر سنی ممکن است رخ دهد؛ از کودکان تا سالمندان. با این حال، در نوجوانان و بزرگسالان جوان شایعتر است. برخلاف تصور رایج، هم زنان و هم مردان به دندان قروچه مبتلا میشوند. بیشتر مطالعات تفاوت چشمگیری در شیوع کلی بین دو جنس نشان ندادهاند، اگرچه برخی پژوهشها گزارش کردهاند که زنان بیشتر برای درمان مراجعه میکنند یا علائم درد فک را بیشتر گزارش میدهند. علتهای دندان قروچه هیچ عامل واحدی مسئول این اختلال نیست و معمولاً چند عامل با هم نقش دارند. مهمترین عوامل عبارتاند از: استرس، اضطراب و فشارهای روانی اختلالات خواب، مانند آپنه خواب مصرف زیاد کافئین مصرف الکل یا سیگار برخی داروها، بهویژه بعضی از داروهای ضدافسردگی ناهنجاریهای فک یا مشکلات دندانی (در برخی موارد) علائم دندان قروچه اگر چند مورد از علائم زیر را دارید، بهتر است با دندانپزشک مشورت کنید: ساییده شدن یا کوتاه شدن دندانها درد یا خستگی عضلات فک سردرد، بهویژه هنگام بیدار شدن درد مفصل فک حساس شدن دندانها ترک یا شکستگی دندانها صدای ساییده شدن دندانها هنگام خواب که معمولاً اطرافیان متوجه آن میشوند. درمان دندان قروچه درمان به علت زمینهای بستگی دارد. محافظ شبانه (Night Guard) یکی از مؤثرترین روشها، استفاده از محافظ مخصوص دندان است که توسط دندانپزشک ساخته میشود. این وسیله از ساییدگی و شکستگی دندانها جلوگیری میکند، اما علت اصلی را درمان نمیکند. مدیریرت استرس از آنجا که استرس یکی از مهمترین عوامل دندان قروچه است، روشهایی مانند: تمرینهای آرامسازی مدیتیشن تنفس عمیق رواندرمانی، بهویژه درمان شناختی-رفتاری (CBT) میتوانند بسیار کمککننده باشند. اصلاح سبک زندگی کاهش مصرف قهوه و نوشابههای انرژیزا، بهویژه عصر و شب محدود کردن مصرف الکل ترک سیگار رعایت بهداشت خواب درمان اختلالات زمینهای اگر علت دندان قروچه آپنه خواب، اضطراب، افسردگی یا عوارض دارویی باشد، درمان این مشکلات نیز ضروری است. درمانهای تخصصی در برخی موارد شدید، پزشک ممکن است از داروهای شلکننده عضلات برای مدت کوتاه یا تزریق بوتاکس در عضلات جونده استفاده کند. این روشها برای همه افراد مناسب نیستند و باید توسط متخصص انجام شوند. اگر درمان نشود چه اتفاقی میافتد؟ دندان قروچه درماننشده میتواند باعث: فرسایش شدید مینای دندان شکستگی یا لق شدن دندانها درد مزمن فک اختلال مفصل گیجگاهی-فکی (TMJ) سردردهای مکرر اختلال در کیفیت خواب شود. جمعبندی دندان قروچه یک اختلال شایع اما قابل درمان است. اگرچه استرس نقش مهمی در بروز آن دارد، اما عوامل دیگری مانند اختلالات خواب، برخی داروها و سبک زندگی نیز میتوانند مؤثر باشند. تشخیص زودهنگام و درمان مناسب، از آسیبهای جدی به دندانها و مفصل فک پیشگیری میکند و کیفیت زندگی را بهبود میبخشد.
خط سلامت
خط سلامتخط سلامت