در سالهای اخیر، پرتغال شاهد افزایش چشمگیر شمار ثروتمندان فوقالعاده بوده است؛ افزایشی که سرمایهگذاری در بخش مسکن، جابجایی ... در سالهای اخیر، پرتغال شاهد افزایش چشمگیر شمار ثروتمندان فوقالعاده بوده است؛ افزایشی که سرمایهگذاری در بخش مسکن، جابجایی بینالمللی سرمایه و جذابیت سبک زندگی پرتغالی آن را تقویت کرده است. پرتغال امروز ۷۲۵ ابرثروتمند بیشتر از پنج سال پیش دارد. اما این افراد چه کسانی هستند؟ ثروت آنها از کجا میآید؟ و چرا همچنان پرتغال را برای زندگی و سرمایهگذاری انتخاب میکنند؟ شاخص بینالمللی املاک مسکونی لوکس Prime International Residential Index (به اختصار PIRI) که توسط شرکت بریتانیایی نایتفرانک در آوریل امسال منتشر شد، نشان میدهد که شمار ابرثروتمندان، یعنی افرادی با دارایی خالص بیش از حدود ۲۵ میلیون یورو (ultra high net worth individuals با اختصار انگلیسی UHNWI)، در پرتغال طی پنج سال گذشته نزدیک به ۵۰ درصد افزایش یافته است. در سال ۲۰۲۱ پرتغال ۱ هزار و ۴۶۲ ابرثروتمند داشت و بر اساس برآوردهای این شرکت بریتانیایی، این رقم در سال ۲۰۲۶ به ۲ هزار و ۱۸۷ نفر میرسد. به طور گسترده پذیرفته شده که بخش قابل توجهی از این ابرثروتمندان را خارجیهایی تشکیل میدهند که به دلایل مختلف پرتغال را برای زندگی یا سرمایهگذاری انتخاب کردهاند. فراتر از کیفیت زندگی، آبوهوا، امنیت و سبک زندگی، پرتغال به دلیل مشوقهای مالیاتی سالهای گذشته، مانند ویزاهای طلایی (Gold) و رژیم مالیاتی «اقامت غیرعادی» (Residente Nao Habitual – RNH) نیز جذاب شد. طرح RNH که در سال ۲۰۰۹ ایجاد شد، تا ۱۰ سال معافیتها و مزایای مالیاتی در نظر میگرفت تا حرفهایهای ماهر و بازنشستگان خارجی را به پرتغال جذب کند. این رژیم اکنون فقط در مورد برخی فعالیتهای علمی و مشاغل با مهارت بالا اعمال میشود. در مورد ویزاهای طلایی نیز، خرید ملک دیگر برای دریافت مجوز اقامت از طریق این برنامه قابل قبول نیست. به گفته مطالعه نایتفرانک، این تغییرات میتواند تقاضای بینالمللی را تعدیل کند اما آن را از بین نمیبرد. ابرثروتمندان فقط خارجی نیستند در میان افرادی که دارایی آنها بیش از ۲۵ میلیون یورو است (در گزارش اصلی ۳۰ میلیون دلار)، شمار زیادی پرتغالی هم دیده میشود، بهویژه کارآفرینان. هلنا سرکا، مدیر هماهنگکننده بانکداری خصوصی بانک کارگوسا، در گفتوگو با یورونیوز توضیح میدهد: «فردی با چنین داراییای مهمترین دغدغههایش حفظ ثروت، مسائل مالیاتی و انتقال بیننسلی دارایی است.» بانک کارگوسا یک مؤسسه مالی پرتغالی متخصص در مدیریت ثروت (wealth management) است که بر مشتریان با دارایی بالا تمرکز دارد. پروفایل غالب مشتریان این بانک، کارآفرینان پرتغالی از شمال و مرکز کشور هستند که در بخشهای صنعتی مانند کفش، نساجی، شیشه، پلاستیک یا چوب و نیز در حوزههای فناوریهای نو و خدمات فعالیت میکنند. افزایش شمار افراد UHNWI در پنج سال اخیر برای هلنا سرکا تعجبآور نیست. او دوره پس از همهگیری کرونا را نقطه عطفی برای ایجاد ثروت جدید میداند و میگوید: «بهویژه از دوره پساکرونا، به دلیل فروش شرکتها، افزایش دارایی این دسته از مشتریان را مشاهده کردهایم.» هلنا سرکا در مصاحبه با یورونیوز توضیح میدهد که ورود گسترده صندوقهای سرمایهگذاری جسورانه به شرکتها باعث شده است بسیاری از کارآفرینان به مبالغ بسیار قابل توجهی پول دسترسی پیدا کنند. «آن کارآفرین ناگهان ۱۰۰ میلیون یورو دریافت کرد» صندوقهای «پرایویت اکویتی» که در شرکتهای غیربورسی با هدف افزایش ارزش آنها در میانمدت و بلندمدت سرمایهگذاری میکنند، در سالهای اخیر حضور پررنگی در بازار پرتغال پیدا کردهاند و به افزایش شمار ابرثروتمندان در این کشور کمک کردهاند. بسیاری از مالکان شرکتها برای تامین مالی توسعه کسبوکار یا ورود به بازارهای جدید، بدون استفاده از سرمایه شخصی، بخشی از سهام خود را به فروش میگذارند. برونو مینویا پرز، مدیر بانکداری خصوصی همان بانک، توضیح میدهد: «در اصل، یک معامله پرایویت اکویتی به این معنا است که صندوق سرمایهگذاری جسورانه در یک شرکت موقعیت میگیرد؛ ممکن است در مدیریت شرکت مداخله بکند یا نکند. همه چیز به میزان سهم خریداریشده و سطح جاهطلبی سرمایهگذار بستگی دارد.» او میافزاید که پیری مالکان نیز چنین معاملات، از جمله فروش کامل شرکتها را تقویت کرده است: «افرادی در دهه پنجاه یا شصت زندگی هستند که دیگر مایل نیستند در راس کسبوکار باقی بمانند یا پیشنهادهای بسیار جذابی دریافت میکنند و تصمیم به فروش میگیرند. در پنج سال گذشته معاملات زیادی از این دست انجام شده است.» برونو پرز به عنوان مثال به شرکت نان صنعتی در مرکز پرتغال اشاره میکند که یک گروه بزرگ فرانسوی برای تقویت حضور خود در پرتغال آن را خریداری کرد: «آن کارآفرین ناگهان ۱۰۰ میلیون یورو دریافت کرد.» او با این مثال نشان میدهد چگونه تنها یک معامله میتواند فردی را وارد فهرست ابرثروتمندان کند. برونو پرز همچنین به روندهای مشابه در بخشهایی مانند خدمات تشییع جنازه و دفاتر وکالت اشاره میکند که در آنها گروههای بزرگتر برای افزایش سهم بازار خود، شرکتهای کوچکتر را میخرند. هلنا سرکا به افزایش جابهجایی حرفهایها، موسوم به «دیجیتال نومادها» نیز اشاره میکند که شمار آنها با رواج دورکاری در دوران همهگیری افزایش یافت. او روایت میکند: «بسیاری از خارجیها برای کار از راه دور به پرتغال آمدند و چون از این کشور خوششان آمد، در نهایت اینجا ساکن شدند. اینها نیز افرادی با توان مالی و روحیه کارآفرینی هستند که به تدریج کسبوکارهای جدید راه میاندازند.» علاوه بر ورود دیجیتال نومادها، هلنا سرکا بر نقش رو به رشد سرمایهگذاری خارجی در بخشهای راهبردی تاکید میکند و میگوید: «حضور شمار زیادی از خارجیها را میبینیم که در پرتغال، بهویژه در حوزههای املاک و گردشگری، سرمایهگذاریهای