مهدی حاجیوند، کارشناس اقتصاد ورزش- کلمبیا از جمله کشورهای حاضر در جام جهانی ۲۰۲۶ یکی از قدرتهای سنتی آمریکای جنوبی است و بهعنوان نمونهای برجسته از پیوند میان «اقتصاد نسبتا بزرگ و متنوع» و «صنعت فوتبال صادراتگرا با اثرگذاری چشمگیر بر مصرف داخلی» مورد توجه قرار میگیرد. به گزارش تجارت نیوز، کلمبیا با جمعیتی حدود ۵۲ میلیون نفر و بر اساس گزارش بانک جهانی، با تولید ناخالص داخلی در حدود ۳۶۶ میلیارد دلار، اقتصادی با درآمد سرانه تقریبی ۷,۰۰۰ دلار دارد که در رده کشورهای با درآمد متوسط رو به بالا قرار میگیرد. در چنین ساختاری، فوتبال در کلمبیا یکی از مهمترین «موتورهای تحریک مصرف داخلی، ارزآوری از طریق صادرات استعداد و ابزار برندسازی ملی» محسوب میشود که در سالهای اخیر بهویژه با بازگشت تیم ملی به جام جهانی پس از غیبت در قطر ۲۰۲۲، به کانون توجه اقتصادی و اجتماعی کشور تبدیل شده است. ساختار اقتصاد کلان و اثر آن بر ورزش اقتصاد کلمبیا بر پایه خدمات، صنایع (نفت، زغالسنگ، نساجی) و کشاورزی شکل گرفته است. با این حال، در سال ۲۰۲۶، حضور در جام جهانی به مهمترین عامل تحریک تقاضای داخلی تبدیل شده است. بر اساس تحلیل مرکز مطالعات اقتصادی ANIF و پیشبینیهای وزارت توسعه اقتصادی، در سالی که رشد تولید ناخالص داخلی حدود ۲.۸ درصد پیشبینی میشد، «تب جهانی» به عنوان یک کاتالیزور اقتصادی کلیدی وارد بازی شده و آثار زنجیرهای از صنایع بزرگ تا کسبوکارهای خرد ایجاد کرده است . شهرهای اصلی کشور نخستین نقاطی هستند که این تأثیر مثبت را احساس میکنند؛ بهطوری که بر اساس برآوردهای وزارت توسعه اقتصادی بوگوتا، مسابقات جهانی نزدیک به ۱.۶ بیلیون پزو (معادل حدود ۴۰۰ میلیون دلار) به تولید ناخالص داخلی این شهر تزریق خواهد کرد که عمدتاً ناشی از افزایش فعالیتهای تفریحی، خدمات غذایی، فناوری و حملونقل است . جام جهانی؛ محرک بیسابقه مصرف داخلی حضور در جام جهانی ۲۰۲۶ که از نظر مالی با رکوردشکنی بیسابقه فیفا همراه بوده، تأثیری دوگانه بر اقتصاد کلمبیا دارد: از یک سو، جریان ورودی ارز از طریق جوایز نقدی و صادرات خدمات، و از سوی دیگر، انفجار مصرف داخلی. فیفا با تصویب مجموع جوایز ۷۲۷ میلیون دلاری (۵۰ درصد بیشتر از قطر ۲۰۲۲)، برای هر تیم حاضر حداقل ۱۰.۵ میلیون دلار (شامل ۱.۵ میلیون دلار هزینه آمادهسازی) تضمین کرده است که در صورت صعود به مراحل بالاتر، این مبلغ تا ۵۰ میلیون دلار (قهرمانی) افزایش مییابد. اما وجه قابل توجهتر، اثر آن بر اقتصاد خرد است. دادههای تجاری نشان میدهد که در آستانه جام، فروش تلویزیون و تجهیزات صوتی با رشد ۳۶.۶ درصدی در ماه مارس ۲۰۲۶ و رشد ۵۷.۶ درصدی در واردات تلویزیون نسبت به سال قبل مواجه شده است. همچنین، فدراسیون ملی بازرگانان (Fenalco) پیشبینی میکند در روزهای بازی تیم ملی، فروش مواد غذایی و نوشیدنی بین ۳۰ تا ۵۰ درصد افزایش یابد و بهویژه فروش آبجو ۳۷ درصد، مشروبات الکلی ۲۰ درصد و نوشابههای گازدار ۱۲ درصد رشد داشته باشد. جالبتر اینکه هر هوادار کلمبیایی در روز بازی به طور متوسط حدود ۱۱۶,۰۰۰ پزو هزینه میکند که این رقم بیانگر توانایی یک رویداد ورزشی در تحریک همزمان چندین بخش اقتصادی است. بر اساس برآوردها، یک هوادار کلمبیایی بین ۱.۲ تا ۵ میلیون پزو برای تجربه کامل جام هزینه میکند که شامل البسه رسمی (۳۸۰ تا ۷۰۰ هزار پزو)، اشتراک پلتفرمهای پخش و تکمیل آلبوم پانینی با ۹۸۰ برگ (هزینه حدود ۱.۸ میلیون پزو) میشود. کلمبیا؛ قدرت برتر صادرات استعداد در آمریکای جنوبی در غیاب لیگ داخلی با قدرت مالی بالا، فوتبال کلمبیا عملا به یک «بازار صادرات سرمایه انسانی ورزشی» تبدیل شده است که در سال ۲۰۲۴ با درآمد حدود ۷۱.۳ میلیون دلار از محل نقل و انتقالات بینالمللی، رقمی معادل سه برابر صادرات سنتی پانلا (نیشکر) این کشور را به خود اختصاص داده است. بر اساس دادههای رصدخانه فوتبال CIES، کلمبیا در بازه ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۵ با درآمد ۳۳۹ میلیون یورویی در رتبه شانزدهم جهان و سوم آمریکای جنوبی (پس از برزیل و آرژانتین) قرار دارد و با ۴۳۳ بازیکن صادراتی در سال ۲۰۲۴ (رشد ۱۹ درصدی نسبت به ۲۰۲۰)، به یکی از مهمترین تأمینکنندگان استعداد برای لیگهای آمریکای شمالی و مرکزی تبدیل شده است . این کشور در بازار کونکاکاف با ۱۵۴ بازیکن، جایگاه نخست را دارد و حتی از آرژانتین نیز پیشی گرفته است. ارزش کل ترکیب تیم ملی کلمبیا در جام جهانی ۲۰۲۶ حدود ۳۶۰ میلیون دلار برآورد شده که باارزشترین بازیکن آن، لوئیز دیاز، با ۸۱.۵ میلیون دلار، در رتبه بیستویکم جهان قرار دارد . این ارزشگذاری، نشاندهنده پتانسیل بالای صادراتی و جذب سرمایهگذاری خارجی از طریق فوتبال است. مدل درآمدزایی و اثر تیم ملی علاوه بر درآمدهای ناشی از فروش بازیکن، مکانیسم همبستگی فیفا (۵ درصد از هر انتقال بینالمللی) نیز جریان ارزی قابلتوجهی را به باشگاههای پرورشدهنده سرازیر میکند. به عنوان مثال، انتقال لوئیز دیاز به لیورپول حدود ۲.۶ میلیون دلار برای بارانکیلا و جونیور به ارمغان آورد. با این حال، اثر اقتصادی تیم ملی در جام جهانی ۲۰۲۶ فراتر از جوایز نقدی است. پیشبینی میشود حدود ۹۱,۰۰۰ سفر اضافی از کلمبیا به کشورهای میزبان (به ویژه آمریکا با ۶۳,۰۰۰ سفر و مکزیک با ۲۲,۰۰۰ سفر) انجام شود که جستجوهای پرواز به شهرهای میزبان در مکزیک را ۲۷۸ درصد و به آمریکا را ۸۰ درصد افزایش داده است. در نهایت، تجربه کلمبیا نشان میدهد که در یک اقتصاد نسبتا بزرگ و متنوع، فوتبال میتواند هم به عنوان یک «صنعت صادرات استعداد» با درآمد ارزی قابلتوجه و هم به عنوان یک «محرک قدرتمند مصرف داخلی» عمل کند. در شرایطی که تورم حدود ۶.۵ درصد و نرخ بهره بالا همچنان چالشهایی برای اقتصاد کشور ایجاد کرده است، جام جهانی ۲۰۲۶ به عنوان یک «نجاتبخش موقت اما پرمخاطره» عمل میکند که علاوه بر تزریق منابع مالی به فدراسیون و باشگاهها، با ایجاد شور و هیجان عمومی،
تجارت نیوز
تجارت نیوزتجارت نیوز