ترامپ درپی توافق با ایران ثبات سیاسی خود را بر منافع اسرائیل ترجیح داده، حتی اگر به قیمت به خطر افتادن آینده سیاسی اسرائیل تمام شود/باید فرض را بر این بگیریم که تا پایان دوره ترامپ، اسرائیل در اقدام مستقل علیه ایران با محدودیت روبه‌رو می شود، این محدودیت پس از ترامپ بیشتر می‌شود/ایران پیشاپیش امتیاز اقتصادی گرفته، پس احتمال توافقی نهایی که برای اسرائیل قابل قبول باشد، کمتر شده

رئیس پیشین سازمان اطلاعات نظامی اسرائیل نوشت: در اسرائیل این تصور جا افتاده که سرچشمه مشکلات امنیتی ما در جمهوری اسلامی ایران است و این موضوع در ماهیت خود حکومت ریشه دارد. در این برداشت، بخشی از حقیقت وجود دارد. از این منظر، یادداشت تفاهم، حکومت ایران را تقویت میکند، به آن مشروعیت بینالمللی میدهد و یک خط تنفس اقتصادی در اختیارش میگذارد. تامیر هیمن، رئیس پیشین سازمان اطلاعات نظامی اسرائیل در کانال 12 اسرائیل نوشت: اجازه بدهید با یک توضیح آغاز کنم: ما همه جزئیات توافق تفاهم میان آمریکا و ایران را نمیدانیم. ممکن است لایهای پنهان در این توافق وجود داشته باشد و اگر چنین باشد، شاید از لایه آشکار آن مهمتر باشد. این لایه پنهان ــ اگر واقعاً وجود داشته باشد ــ میتواند برای اسرائیل دو غافلگیری در بر داشته باشد: به گزارش سرویس بین الملل «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب آمده است: ممکن است این توافق تلاشی برای رسیدن به یک مصالحه دیپلماتیک باشد؛ و اگر مذاکرات شکست بخورد، کل این روند به تجدید جنگ بهصورت غافلگیرانه کمک کند. بر پایه اظهارات و اقدامات آمریکا، آنچه میبینیم احتمالاً تمام ماجراست: دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، که در صورت شکست در انتخابات میاندورهای با خطر استیضاح از سوی کنگره روبهروست، ثبات سیاسی خود را بر منافع اسرائیل ترجیح داده؛ حتی اگر این کار به قیمت به خطر افتادن آینده سیاسی متحد و شریک اسرائیلیاش تمام شود. شاید این وضعیت بازتابی از ناامیدی آمریکا از نتایج کارزار نظامی هم باشد؛ هرچند ترامپ هرگز به چنین چیزی اعتراف نخواهد کرد، چون از نگاه او، او هرگز اشتباه نمیکند و هرگز هم نمیبازد. در اینجا این پرسش مطرح میشود که آیا اسرائیل باید در آینده نزدیک سیاست خود را برای پاسخ به چالشهای تازه تغییر دهد یا نه. در اینجا وارد تحلیل مشکل جدی آسیبدیدن روابط اسرائیل و آمریکا نمیشویم؛ دقیقاً به این دلیل که این موضوع آنقدر مهم است که باید جداگانه و نه در قالب ارزیابی فعلی وضعیت بررسی شود. چالشهایی که از وضعیت جدید ناشی میشوند در اسرائیل این تصور جا افتاده که سرچشمه مشکلات امنیتی ما در جمهوری اسلامی ایران است و این موضوع در ماهیت خود حکومت ریشه دارد. در این برداشت، بخشی از حقیقت وجود دارد. از این منظر، یادداشت تفاهم، حکومت ایران را تقویت میکند، به آن مشروعیت بینالمللی میدهد و یک خط تنفس اقتصادی در اختیارش میگذارد. با این حال، باید گفت حتی اگر حکومت ایران هم از میان برود، گروه نیابتی فلسطینی با آن ناپدید نخواهد شد و مخالفت با موجودیت اسرائیل همچنان در دل بسیاری در خاورمیانه باقی خواهد ماند. ما باید خودمان این مشکلات را حل کنیم و در این زمینه هیچ «برادر بزرگتری» نخواهد آمد که به ما کمک کند. نسل سوم حکومت ایران در دل طوفان متولد شده است. همه دلایل وجود دارد که فرض کنیم این نسل از نسل قبلی افراطیتر است و چنگ انداختن به آن، آن را تندروتر هم میکند. اما با فروتنی باید بپذیریم که ما آن را بهطور کامل نمیشناسیم. رویدادهای گذشته که در آن پیشبینیهای تیره درباره حکومت ها درست از آب درآمدهاند، به ما میآموزند که در اینجا هم باید با احتیاط عمل کنیم. رژیم انور سادات نمونهای روشن از این مسئله است. تهدید هستهای ایران مصمم است توانمندیهای هستهای خود را حفظ کند. این را هم در اصرار تهران بر گنجاندن حقوق خود در این حوزه در یادداشت تفاهم دیدیم و هم در پیشرفت نگرانکنندهای که در فاصله میان عملیات «قوم کلاوی» (ژوئن ۲۰۲۵) و «غرش هاریر» (فوریه تا ژوئن ۲۰۲۶) در این زمینه حاصل شد. تضعیف [ادعایی] در این حوزه طی عملیات «غرش هاریر» ناچیز بود: طبق گزارشهای خارجی، به هشت سایت مرتبط با برنامه تسلیحاتی حمله شد و حمله دیگری هم به سایت غنیسازی در نطنز انجام گرفت. اما مواد غنیشده آسیبی ندیدند و تأسیسات زیرزمینی غنیسازی هم نابود نشدند. یادداشت تفاهم امضاشده در عمل این وضعیت را همانطور که هست تثبیت میکند. خبر بد این است که این وضعیتِ منجمدشده، وضعیت خوبی نیست، زیرا امکان بازگشت سریع ایران به جایگاه کشور آستانه هستهای را فراهم میکند. همه تفاهمات در این زمینه در انتظار مرحله بعدی هستند که اکنون در حال شکلگیری است. اما این واقعیت که ایران پیش از آغاز مذاکرات هم از منافع اقتصادی بهرهمند شده ــ از جمله مجوز صادرات نفت ــ احتمال آن را کاهش میدهد که در نهایت توافق هستهایای حاصل شود که از نظر اسرائیل قابل قبول باشد. اگر حملهای دوباره از سر گرفته نشود و در آینده هم توافق جدیدی به دست نیاید، آنچه باقی میماند صرفاً فریز برنامه هستهای در برابر فریز تحریمهای آمریکا است. اگر وضعیت موقت فعلی همان وضعیت نهایی باشد، باید سیاستی تدوین کنیم که با این واقعیت سازگار باشد؛ و در ادامه بیشتر به آن خواهیم پرداخت. برنامه موشکی ایران اگرچه ایران در حال حاضر بیش از ۱۵۰۰ موشک در اختیار دارد که قادرند به اسرائیل برسند، در حالی که توان دفاعی اسرائیل بسیار بالاست. درست است که این وضعیت موقتی است و توان دفاعی ما نیز بر پشتیبانی آمریکا متکی است ــ و آن هم برای بازیابی به زمان نیاز دارد ــ اما روشن است که ایران خطوط تولید خود را بازسازی خواهد کرد. با این حال، سامانه دفاعی اسرائیل هم در حال بهبود است و توانمندیهای اثباتشده اسرائیل در این حوزه، چه در دفاع و چه در حمله، باعث میشود این تهدید در مقیاسی متفاوت دیده شود. روشن است که این تهدید در حال حاضر تهدیدی وجودی نیست؛ و حتی از آن هم بسیار فاصله دارد. حتی اگر خطوط تولید طی چند سال آینده بازسازی شوند، اسرائیل دستبسته نخواهد بود. مختل کردن این خطوط تولید با روشهای دیگر هم ممکن است. جمعبندی این است که اینکه یادداشت تفاهم به موشکها اشارهای نمیکند، ناامیدکننده است اما غافلگیرکننده نیست. ایران ادعا کرد این سلاحی دفاعی و بازدارنده است و بدون آن توان پاسخگویی به اسرائیل را ندارد؛ و برای آمریکای