در هفته جاری، جهان شاهد تحولاتی بود که اگرچه هزاران کیلومتر دورتر از آمریکا رخ دادند اما میتوانند بر تصمیمهای اتاق فرمان اقتصاد جهان اثر بگذارند. اقتصادآنلاین، دانیال رحیمی؛ درحالیکه تنشهای منطقهای در خلیج فارس و دریای سرخ تشدید شده است، بازارهای مالی چشمانتظار اعلام تصمیم فدرال رزرو درباره نرخ بهره در روز ۲۹ ژوئیه (۷ مرداد) هستند. در روزهای اخیر، اعلام محاصره دریایی عربستان از سوی حوثیهای یمن و تشدید درگیریها و اختلالات دریایی در تنگه هرمز، نگرانیها را درباره افزایش قیمت انرژی و ماندگاری تورم بالا برده است؛ تحولاتی که میتوانند بر مسیر سیاست پولی آمریکا و تصمیمهای آینده فدرال رزرو درباره نرخ بهره اثر بگذارند. ایستگاههای باقیمانده تا تصمیم درباره نرخ بهره تقویم اقتصادی آمریکا تا زمان اعلام تصمیم فدرال رزرو نسبتاً خلوت است و گزارش مهمی در سطح تورم مصرفکننده یا اشتغال ماهانه منتشر نخواهد شد. بااینحال، چند داده میتوانند بر انتظارات بازار از لحن فدرال رزرو و احتمال افزایش نرخ بهره در نشست سپتامبر اثر بگذارند. روز پنجشنبه اول مرداد، آمار هفتگی متقاضیان بیمه بیکاری و برآوردهای اولیه شاخص مدیران خرید بخش تولید و خدمات آمریکا منتشر میشود. بازار در این گزارشها به دنبال نشانههایی از وضعیت اشتغال، قدرت فعالیتهای اقتصادی و تغییر هزینههای بنگاهها خواهد بود. پس از آن، آمار فروش خانههای نوساز در دوم مرداد و سفارش کالاهای بادوام در پنجم مرداد منتشر میشود که تصویری از وضعیت بازار مسکن، سرمایهگذاری و تقاضای شرکتها ارائه میکنند. یک روز پیش از اعلام تصمیم فدرال رزرو نیز شاخص اعتماد مصرفکننده و نتایج نظرسنجیهای تولیدی و خدماتی فدرال رزرو ریچموند منتشر میشوند. در کنار این دادهها، مسیر قیمت نفت و تحولات خلیج فارس و دریای سرخ همچنان از مهمترین عوامل اثرگذار بر انتظارات تورمی بازار خواهند بود. نکته مهم این است که گزارش درآمد و هزینههای شخصی، شامل شاخص قیمت PCE، همراه با نخستین برآورد رشد اقتصادی آمریکا در سهماهه دوم، روز ۳۰ ژوئیه و یک روز پس از اعلام تصمیم نرخ بهره منتشر میشود؛ بنابراین این اطلاعات در زمان اعلام تصمیم فدرال رزرو هنوز بهصورت رسمی در دسترس نخواهند بود و اثر اصلی انتشار آنها بر انتظارات بازار از نشست سپتامبر نمایان خواهد شد. شاخصهای اقتصادی ژوئن چه سیگنالی دادند؟ مهمترین سیگنال در این ماه از بازار کار آمریکا صادر شد. اقتصاد این کشور در ماه ژوئن تنها ۵۷ هزار شغل ایجاد کرد؛ رقمی که تقریباً نصف انتظار اقتصاددانان بود. آمار اشتغال ماه مه نیز از ۱۷۲ هزار به ۱۲۹ هزار شغل اصلاح شد. نرخ بیکاری در سطح ۴.۲ درصد قرار گرفت، اما کاهش نرخ مشارکت اقتصادی نشان داد که ثابتماندن بیکاری الزاماً به معنای قدرت کامل بازار کار نیست. بنابراین کاهش سرعت استخدام، فشار بر فدرال رزرو برای افزایش فوری نرخ بهره را کمتر کرد. دادههای تورمی نیز در ظاهر به سود تثبیت نرخ بهره بودند. تورم سالانه مصرفکننده از ۴.۲ درصد در ماه مه به ۳.۵ درصد در ژوئن کاهش یافت و تورم هسته نیز از ۲.۹ به ۲.۶ درصد رسید. شاخص قیمت تولیدکننده هم در مقیاس ماهانه ۰.۳ درصد کاهش یافت؛ بااینحال، تورم سالانه تولیدکننده همچنان در سطح بالای ۵.۵ درصد قرار داشت و نشان داد فشارهای تورمی کاملاً از بین نرفتهاند. البته آخرین گزارش شاخص PCE که معیار تورمی مورد توجه فدرال رزرو محسوب میشود، تصویر متفاوتی ارائه کرده بود. تورم سالانه PCE در ماه مه به ۴.۱ درصد و تورم هسته آن به ۳.۴ درصد رسید؛ ارقامی که همچنان بهوضوح بالاتر از هدف تورمی ۲ درصدی فدرال رزرو قرار دارند. در مقابل، برخی شاخصها از مقاومت اقتصاد و تداوم فشار قیمتها حکایت داشتند. شاخص مدیران خرید بخش تولید مؤسسه ISM با قرارگرفتن در سطح ۵۳.۳ همچنان از رشد فعالیتهای تولیدی خبر داد. قیمت کالاهای وارداتی نیز برخلاف انتظار بازار ۰.۳ درصد افزایش یافت و رشد سالانه آن به ۷.۱ درصد رسید؛ آماری که میتواند از انتقال فشار هزینههای وارداتی به قیمت مصرفکننده حکایت داشته باشد. در مجموع، وزن دادههای ژوئن برای نشست ماه ژوئیه به سمت تثبیت نرخ بهره سنگینی میکند؛ زیرا رشد اشتغال و تورم مصرفکننده بیشتر از انتظار کاهش یافتهاند. بااینحال، مقاومت مصرف، ادامه رشد فعالیتهای تولیدی و بالا ماندن تورم وارداتی، تولیدکننده و PCE باعث شده است احتمال افزایش نرخ بهره در نشستهای بعدی، بهویژه سپتامبر، همچنان روی میز باقی بماند. بازار و اقتصاددانان چه پیشبینی میکنند؟ براساس آخرین دادههای ثبتشده در ابزار «فدواچ»، معاملهگران برای نشست پیشروی فدرال رزرو احتمال ۶۶.۳ درصدی تثبیت نرخ بهره در محدوده ۳.۵۰ تا ۳.۷۵ درصد و احتمال ۳۳.۷ درصدی افزایش ۲۵ واحد پایهای نرخ را در نظر گرفتهاند؛ احتمال کاهش نرخ نیز تقریباً صفر است. احتمال افزایش نرخ تنها یک روز قبل ۲۵.۷ درصد بود، اما تشدید تنشهای منطقهای و افزایش قیمت نفت، این احتمال را بالا برد. باید توجه داشت که احتمالات فدواچ لحظهای هستند و ممکن است با نوسان قیمت قراردادهای آتی تغییر کنند. دادههای بازار در ۲۲ ژوئیه در مقابل، هر ۱۰۴ اقتصاددان شرکتکننده در یک نظرسنجی در رویترز، تثبیت نرخ بهره در نشست ۲۹ ژوئیه را پیشبینی کردهاند. از این تعداد، ۷۸ اقتصاددان انتظار دارند نرخ بهره تا پایان سال نیز بدون تغییر باقی بماند. بااینحال، ۴۴ نفر از ۶۷ اقتصاددانی که به پرسش جداگانه رویترز پاسخ دادهاند، احتمال افزایش نرخ بهره در سال جاری را «بالا» ارزیابی کردهاند. بنابراین تثبیت نرخ بهره همچنان سناریوی اصلی نشست ژوئیه است، اما بازار احتمال افزایش غافلگیرکننده نرخ را کاملاً کنار نگذاشته است. حتی در صورت تثبیت نرخ، لحن بیانیه فدرال رزرو و سخنان رئیس این نهاد درباره نفت، تورم و بازار کار میتواند مسیر انتظارات برای نشست سپتامبر را تعیین کند.
