پژوهشگران میگویند داروی شناختهشده درمان اختلال نعوظ ممکن است نقشی غیرمنتظره در کند کردن روند گسترش سرطان داشته باشد، اما پیش از آنکه به بخشی از درمان سرطان تبدیل شود، به مطالعات بیشتری نیاز است. به گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ دارویی که بیشتر با نام ویاگرا و برای درمان اختلال نعوظ شناخته میشود، شاید روزی بتواند در مقابله با یکی از مرگبارترین ویژگیهای سرطان، یعنی گسترش آن به سایر نقاط بدن (متاستاز)، نیز مؤثر باشد. دانشمندان در یک مطالعه جدید شواهد امیدوارکنندهای یافتهاند که نشان میدهد سیلدنافیل، ماده مؤثره ویاگرا، ممکن است در روند متاستاز سرطان اختلال ایجاد کند و همین موضوع میتواند راه را برای کاربردی تازه از این داروی قدیمی هموار کند. متاستاز چیست؟ متاستاز فرایندی است که در آن سلولهای سرطانی از تومور اولیه جدا شده، از طریق جریان خون یا سیستم لنفاوی به بخشهای دیگر بدن منتقل میشوند و در اندامهای دوردست تومورهای جدیدی تشکیل میدهند. این فرایند عامل اصلی بیشتر مرگومیرهای ناشی از سرطان است و یکی از بزرگترین چالشهای درمان این بیماری به شمار میرود. پژوهشگران چه یافتهاند؟ در این مطالعه که در مجله Cancer Research منتشر شده، محققان دریافتند که سیلدنافیل نحوه استفاده سلولهای سرطانی از کلسترول را مختل میکند. کلسترول مادهای است که سلولهای سرطانی برای ساخت غشای سلولی و گسترش به بافتهای دیگر به آن نیاز دارند. به گفته پژوهشگران، با محدود شدن دسترسی سلولهای سرطانی به کلسترول، توانایی آنها برای حرکت در بدن و تشکیل تومورهای جدید کاهش مییابد. دانشمندان همچنین دریافتند که سیلدنافیل با مهار آنزیمی به نام فسفودیاستراز نوع ۵ (PDE5) عمل میکند. این کار باعث افزایش سطح مولکولی پیامرسان به نام cGMP میشود؛ مولکولی که علاوه بر افزایش جریان خون و درمان اختلال نعوظ، در عملکرد پروتئینی که کلسترول را درون سلولها جابهجا میکند نیز اختلال ایجاد میکند. در نتیجه، سلولهای سرطانی ممکن است نتوانند کلسترول موردنیاز خود را برای گسترش به دست آورند. نتایج مطالعه چه بود؟ این پژوهش ترکیبی از آزمایشهای آزمایشگاهی روی سلولهای سرطانی، مطالعات انجامشده روی موشها و همچنین بررسی بیش از ۲۰ سال اطلاعات سلامت ناشناس حدود پنج میلیون نفر بود. محققان همچنین دادههای مربوط به حدود ۴۰ هزار مرد مبتلا به سرطان را بررسی کردند. نتایج نشان داد افرادی که پیش از تشخیص سرطان از سیلدنافیل استفاده کرده بودند، بهطور کلی طول عمر بیشتری نسبت به کسانی داشتند که این دارو را مصرف نکرده بودند. جالب اینکه این مزیت در افرادی که همزمان از استاتینها (داروهای کاهنده کلسترول خون) نیز استفاده کرده بودند، بیشتر به نظر میرسید. آیا ویاگرا میتواند سرطان را درمان کند؟ هنوز خیر. کارشناسان تأکید میکنند که این نتایج به معنای اثبات توانایی ویاگرا در درمان یا پیشگیری از سرطان نیست. بخش عمده شواهد این مطالعه از آزمایشهای سلولی و حیوانی به دست آمده و بررسی سوابق بیماران نیز تنها وجود یک ارتباط آماری را نشان میدهد، نه اینکه ثابت کند مصرف سیلدنافیل مستقیماً باعث افزایش بقا میشود. برای مشخص شدن اینکه این دارو واقعاً در درمان سرطان مؤثر و ایمن است، انجام کارآزماییهای بالینی روی انسان ضروری است. پژوهشگران همچنین میگویند هنوز مشخص نیست که آیا سیلدنافیل برای همه انواع سرطان اثربخش خواهد بود یا خیر. علاوه بر این، از آنجا که بیشتر دادههای این مطالعه مربوط به مردانی بوده که این دارو را مصرف کردهاند، هنوز نمیتوان درباره اثربخشی آن در زنان اظهار نظر قطعی کرد. توصیه پزشکان متخصصان تأکید میکنند که بیماران نباید خودسرانه ویاگرا مصرف کنند یا با هدف جلوگیری از گسترش سرطان به سراغ این دارو بروند. با این حال، از آنجا که سیلدنافیل دارویی شناختهشده، پرکاربرد و از نظر ایمنی بهخوبی مطالعه شده است، اگر تحقیقات گستردهتر در آینده این نتایج اولیه را تأیید کنند، میتواند به گزینهای امیدوارکننده برای درمانهای نوین سرطان تبدیل شود. نکته مهم: این مطالعه نتایج امیدوارکنندهای ارائه کرده، اما هنوز ثابت نکرده است که ویاگرا از گسترش سرطان جلوگیری میکند یا درمان مؤثری برای سرطان است. در حال حاضر، این یافتهها نیازمند تأیید در کارآزماییهای بالینی بزرگ روی انسان هستند.
