علت سقوط بازار کریپتو، طلا و سهام چه بود؟ چرا همه بازارها قرمزپوش شدند؟

بازارهای جهانی این هفته با موج فروش سنگین مواجه شدند؛ از سقوط بیت کوین و طلا گرفته تا ریزش بازار سهام و نفت. جزئیات و دلایل اصلی آن را در این گزارش بخوانید. یکی از عجیبترین هفتههای بازارهای مالی را پشت سر گذاشتیم؛ هفتهای که از طلا و نفت گرفته تا سهام و ارزهای دیجیتال، بیشتر بازارها قرمزپوش شدند و بسیاری از داراییها حمایتهای مهم خود را از دست دادند. البته این ریزش در همه بازارها یکدست و پیوسته نبود و بعضی داراییها در میانه راه تلاش کردند بخشی از افت خود را جبران کنند، اما برآیند چند روز اخیر نشان میدهد فضای کلی بازارها بهشدت تحت تأثیر ترس، کاهش ریسکپذیری و تغییر انتظارات نسبت به سیاست پولی آمریکا قرار گرفته است. در این گزارش، عملکرد بازارهای مالی در چند روز گذشته را بررسی میکنیم و در پایان به این پرسش میرسیم که چه عواملی پشت این موج گسترده فروش قرار داشتند. بیت کوین دوباره کانال ۶۰ هزار دلار را از دست داد بازار ارزهای دیجیتال در چند روز اخیر زیر فشار سنگینی قرار گرفته و بیت کوین از سهشنبه ۲ تیر تاکنون، چند کندل قرمز متوالی در نمودار روزانه خود ثبت کرده است. قیمت بیت کوین در این مدت تا محدوده ۵۸ هزار دلار پایین آمد و دوباره زیر حمایت روانی ۶۰ هزار دلار قرار گرفت؛ سطحی که در ماههای اخیر بارها به مرز مهمی میان امید به بازگشت بازار و نگرانی از ریزش عمیقتر تبدیل شده بود. حرکت بیت کوین در این چند روز کاملاً یکطرفه نبود، اما روند کلی آن نزولی باقی ماند. قیمت در برخی مقاطع تلاش کرد خود را دوباره به بالای ۶۰ هزار دلار برساند، اما فشار فروش اجازه نداد این سطح بهعنوان حمایت تثبیت شود. به همین دلیل، بازار بیشتر وارد یک نوسان فرسایشی شد؛ رفتوبرگشتهای کوتاهمدتی که در نهایت نتوانستند مانع از شکست سطح ۶۰ هزار دلار شوند. با این افت، بیت کوین حالا بیش از ۵۰ درصد با سقف تاریخی ۱۲۶ هزار دلاری خود فاصله دارد. دومینوی لیکوییدیشن؛ فشار فروش چند برابر شد یکی از دلایل تشدید سقوط در روزهای اخیر، حجم بالای معاملات اهرمی بود. وقتی قیمت شروع به کاهش میکند، معاملهگرانی که با اهرم روی رشد بازار شرط بستهاند، خیلی سریع وارد محدوده لیکویید شدن میشوند. در این شرایط، صرافیها برای بستن اجباری موقعیتها، داراییها را میفروشند و همین فروش اجباری، فشار نزولی بیشتری به بازار وارد میکند. در ۲۴ ساعت گذشته بیش از یک میلیارد دلار موقعیت معاملاتی لانگ لیکویید شده که بیش از ۵۰۰ میلیون دلار آن فقط مربوط به پوزیشنهای لانگ بیت کوین بوده است. همچنین بیش از ۱۵۰ هزار معاملهگر در همین بازه لیکویید شدهاند. این همان چرخه خطرناکی است که معمولاً در ریزشهای اهرمی دیده میشود: قیمت پایین میآید، لیکوییدیشن فعال میشود، فروش اجباری بیشتر میشود و همین فروش دوباره قیمت را پایینتر میبرد. ترس شدید در بازار؛ رکورد بیت کوینهای در ضرر شکسته شد! همزمان با این موج فروش، شاخص ترس و طمع بازار کریپتو به عدد ۱۲ رسیده که نشاندهنده غلبه «ترس شدید» بر فضای بازار است. دادههای گلسنود نیز شدت فشار بر سرمایهگذاران بیت کوین را نشان میدهد. طبق این دادهها، تعداد بیت کوینهایی که اکنون در وضعیت زیان قرار دارند، در پنجشنبه ۴ تیر به رکورد تاریخی ۱۰.۶۹ میلیون واحد رسیده است. این شاخص بیت کوینهایی را محاسبه میکند که آخرین بار در قیمتی بالاتر از قیمت فعلی جابهجا شدهاند؛ بنابراین افزایش آن نشان میدهد بخش بزرگی از دارندگان، دستکم روی کاغذ، وارد محدوده زیان شدهاند. بالا رفتن این عدد معمولاً نشانه فشار روانی سنگین بر هولدرهاست و میتواند احتمال فروش از روی ترس را افزایش دهد. با این حال، در چرخههای قبلی، جهش این شاخص گاهی نزدیک به کفهای محلی بازار نیز دیده شده است؛ برای نمونه، در اوایل فوریه زمانی که این عدد به حدود ۹.۹ میلیون بیت کوین رسید، قیمت پس از مدتی بخشی از افت خود را جبران کرد.. بازگشت قدرتمند خرسها به بازار آلت کوینها فشار فروش فقط به بیت کوین محدود نماند و بازار آلت کوینها هم تقریباً یکدست قرمزپوش شد. بهجز چند استثنا مانند آوه (AAVE)، بیشتر ارزهای بزرگ بازار افت سنگینی را تجربه کردند. اتریوم حمایت ۱۶۰۰ دلاری را از دست داد، ریپل تا نزدیکی یک دلار عقب نشست، هایپرلیکویید به محدوده ۶۲ دلار رسید و دوج کوین نیز تا حوالی ۰.۰۷۳ دلار سقوط کرد.. خروج سنگین سرمایه از ETFهای بیت کوین در کنار فشار فروش در بازار اسپات و مشتقات، صندوقهای ETF اسپات بیت کوین در آمریکا نیز با خروج سرمایه قابل توجهی روبهرو شدهاند. بر اساس دادههای سوسوولیو (SoSoValue)، این صندوقها از ابتدای سهماهه دوم سال ۲۰۲۶ تاکنون بیش از ۴.۰۷ میلیارد دلار خروج سرمایه خالص ثبت کردهاند. این آمار نشان میدهد فشار فعلی فقط از سمت معاملهگران خرد یا بازار اهرمی نیست. بخشی از سرمایهگذاران نهادی نیز در این دوره محتاطتر شدهاند و ترجیح دادهاند بخشی از سرمایه خود را از ETFهای بیت کوین خارج کنند. طلا و نقره؛ فلزات گرانبها هم در امان نماندند بازار فلزات گرانبها نیز در روزهای اخیر از موج فروش جهانی در امان نماند. قیمت طلا روز چهارشنبه (۳ تیر) برای نخستین بار از ماه نوامبر ۲۰۲۵ به زیر کانال ۴ هزار دلار سقوط کرد و در مقطعی تا محدوده ۳,۹۷۵ دلار پایین آمد. هرچند قیمت پس از آن بخشی از افت خود را جبران کرد، اما این ریزش باعث شد طلا در مجموع بیش از ۸ درصد از ارزش خود را نسبت به یک ماه گذشته از دست بدهد. چند عامل همزمان به این افت دامن زدند: از یک سو، شاخص دلار آمریکا به بالاترین سطح خود در ۱۳ ماه اخیر رسید و از سوی دیگر، بازارها پس از انتشار دادههای اقتصادی آمریکا و اظهارات مقامات فدرال رزرو، اکنون سه نوبت افزایش نرخ بهره توسط فدرال رزرو تا پایان سال را در قیمتها لحاظ کردهاند و احتمال نخستین افزایش نرخ در نشست سپتامبر به حدود ۶۲ درصد رسیده است. در چنین شرایطی، بازده اوراق خزانه افزایش می