وال استریت ژورنال نوشت: بیش از ۱۰۰ فروند هواپیمای نظامی آمریکایی در بهار امسال از پایگاهها و کشتیهای جنگی سراسر خاورمیانه به پرواز درآمدند تا تنگهی هرمز را شکافته و باز کنند، اما با یک مشکل مواجه شدند: عربستان سعودی، که پایگاهها و حریم هوایی آن برای این مأموریت حیاتی بود، پاسخ منفی داد. به گزارش تجارت نیوز، در ادامه این مطلب آمده: به گفتهی مقامات آمریکایی آشنا با این موضوع، این مخالفت، ایالات متحده را مجبور به لغو عملیات «پروژهٔ آزادی» کرد و به عملیات نظامیای که ساعاتی پیشتر توسط رئیسجمهور ترامپ برای تضمین عبور امن کشتیها آغاز شده بود، پایان داد. مقامات آمریکایی و عربی آشنا با مذاکرات گفتند که کاخ سفید که از این موضوع به خشم آمده بود، تهدید کرد در صورت عدم تغییر موضع پادشاهی، تحویل موشکهای رهگیر مورد نیاز عربستان برای سرنگونی موشکها و پهپادهای ایرانی را به تأخیر خواهد انداخت. در نهایت عربستان سعودی عقبنشینی کرد، اما مقامات آمریکایی در آن زمان گفتند که این آسیب بهسادگی قابل جبران نیست. اکنون، به گفتهی مقامات آمریکایی آشنا با فرآیند برنامهریزی، ایالات متحده در حال بررسی کاهش حضور نظامی خود در این پادشاهی است. این تهدیدات آمریکا که پیشتر گزارش نشده بود، بزرگترین شکاف در سالهای اخیر در روابطی محسوب میشود که دههها پایهگذار ترتیبات امنیتی در خلیج فارس بوده است. مارکو روبیو، وزیر امور خارجهٔ آمریکا، هفتهی گذشته برای دیدار با مقامات ارشد منطقه به خلیج فارس سفر کرد. او از امارات متحدهٔ عربی، کویت و بحرین دیدار کرد – سه کشوری که در طول جنگ بیشترین ضربه را از ایران خوردند – اما به عربستان سعودی سفر نکرد. افراد آشنا با طرز فکر پادشاهی گفتند که مقامات سعودی از این موضوع ناراضی بودند و تصمیم روبیو برای سفر نکردن به ریاض را بهعنوان یک تحقیر حسابشده تلقی کردند. مقامات دولت ترامپ این ادعا را رد کردند که چنین قصدی داشتهاند و گفتند که روبیو در حاشیهی نشست شورای همکاری خلیج فارس در بحرین، گفتوگوهای مثبتی با فیصل بن فرحان، وزیر خارجهٔ سعودی داشته است. ایالات متحده و تمام اعضای شورای همکاری خلیج فارس پس از این نشستها بیانیهی مشترکی صادر کردند که در آن «تعهد قوی» خود به مشارکت دوجانبه را تأیید کردند. یک هفته پیش از آن، محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، دعوت برای شرکت در نشست سران گروه هفت در فرانسه را رد کرد تا نسبت به نحوهی مدیریت جنگ توسط آمریکا اعتراض کند، به گفتهی افراد آشنا با طرز فکر پادشاهی. رهبران امارات، قطر و مصر در این نشست حضور یافتند. رسانههای سعودی در آن زمان گزارش کردند که ولیعهد در نامهای به میزبانان فرانسوی خود اعلام کرد که به دلیل تعهدات قبلی نمیتواند شرکت کند. ریاض به درخواستهای مکرر برای اظهارنظر پاسخی نداد. آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، گفت که واشنگتن و ریاض رابطهی بسیار خوبی دارند. او گفت: «رئیسجمهور ترامپ در هر موضوع خاصی به نظرات گوناگون گوش میدهد و نظر شرکای منطقهای خود را جدی میگیرد. در نهایت، او تمام تصمیمات را بر اساس آنچه برای مردم آمریکا بهترین است، اتخاذ میکند.» پنتاگون از اظهارنظر خودداری کرد. مشخص نیست که این اختلافها و تحقیرها تا چه حد میتواند بر روابطی تأثیر بگذارد که مدتها سنگبنای سیاست امنیتی آمریکا در خاورمیانه بوده است. روابط نزدیک آمریکا و عربستان به جریان آزاد نفت کمک میکند که به دلار قیمتگذاری میشود و تعهد سنگین آمریکا به اسرائیل را متوازن میکند. این پادشاهی مشتری عمدهی تسلیحات آمریکایی و منبع سرمایهگذاری، از جمله برای زنجیرههای تأمین مواد معدنی حیاتی، هوش مصنوعی و همکاری هستهی غیرنظامی است. نظامیان آمریکا اولین بار در سال ۱۹۴۵ حقوق پایگاهی در این پادشاهی به دست آوردند و در طول جنگهای عراق آن را گسترش دادند. در دوران اولین دولت ترامپ، آمریکا حضور خود را در پایگاه هوایی شاهزاده سلطان در عربستان تا حد زیادی بهعنوان سدی در برابر ایران تقویت کرد. این روابط پیشتر نیز در دوران پس از ۱۱ سپتامبر دچار تنش شده بود. آمریکا در طول سالها به دلیل ملاحظات سیاسی و پیامدهای داخلی حضور نیروهای خارجی در کشوری که مقدسترین زیارتگاههای اسلام در آن قرار دارد، مجبور به کاهش و حتی پایان دادن به حضور خود در پایگاههای سعودی شد. اولین دولت ترامپ در سال ۲۰۲۰ و به دنبال اختلافی بر سر تولید نفت این پادشاهی، سامانههای دفاع موشکی پاتریوت را از عربستان خارج کرد و گفت که دیگر برای دفاع نیازی به آنها نیست. ولیعهد در دورهی دوم ریاستجمهوری ترامپ، بسیار روی رابطهی خود با او شرط بسته بود. این استراتژی پاییز گذشته با سفر به کاخ سفید به ثمر نشست، جایی که ترامپ از رهبر بالفعل سعودی تمجید کرد و نگرانیها دربارهی قتل جمال خاشقچی، روزنامهنگار، در سال ۲۰۱۸ در کنسولگری سعودی را نادیده گرفت – موضوعی که ولیعهد را از آمریکا، از جمله بسیاری از اعضای کنگره، دور کرده بود. اما عربستان سعودی و آمریکا هرگز واقعاً بر سر جنگ با ایران – که دولت ترامپ آن را «خشم حماسی» نامیده بود – همنظر نبودند. به گفتهی مقامات عربی، پادشاهی و دیگر قدرتهای خلیج فارس اوایل امسال هفتهها از دولت آمریکا خواستند پس از اینکه آمریکا نیروهای خود را در منطقه افزایش داد و به متحدان خود گفت برای یک حملهی بزرگ آماده شوند، راهحلی دیپلماتیک بیابند. مقامات عربی گفتند که مقامات سعودی به کاخ سفید گفتند هر گونه تلاش برای سرنگونی رژیم ایران، تنگهی هرمز را خواهد بست، بازارهای نفت را به هم میریزد، به اقتصاد آمریکا آسیب میزند و ثبات آنها و منطقه را به خطر میاندازد. پادشاهی و دیگر کشورهای خلیج فارس اعلام کردند که اجازه نمیدهند از پایگاهها یا حریم هوایی آنها برای حمله به ایران استفاده شود. به گفتهی مقامات عربی، آمریکا به هر حال همراه با اسرائیل جنگ را آغاز کرد و نگرانی سعودیها را تشدید کرد که سرمایهگذاری آنها در این
تجارت نیوز
تجارت نیوزتجارت نیوز