در این مقاله، همهی جنجالها و حواشی پیرامون فیلم «ادیسه» کریستوفر نولان را مرور میکنیم؛ از انتخابهای عجیب بازیگران تا عدم دقت تاریخی. کریستوفر نولان بیشتر دوران حرفهای خود را صرف ساخت فیلمهایی کرده که یا بحثبرانگیز بودهاند یا طوفانی در فضای مجازی به پا کردهاند. گفتگوها اما اغلب دربارهی پیچیدگیهای آثار او بود یا جنگ لفظی بین طرفداران دوآتشه و کسانی که بر این باورند نولان نباید در کنار بزرگان تاریخ سینما قرار بگیرد. داستان «ادیسه» اما به کلی متفاوت است، این بار حتی بعضی از حامیان او هم در جبههی مخالفان هستند و علیه فیلم حرف میزنند. در این مقاله، همهی جنجالها و حواشی پیرامون فیلم «ادیسه» را مرور میکنیم. انتخاب یک بازیگر زن سیاهپوست برای نقش هلن تروآ حضور لوپیتا نیونگو در نقش هلن تروآ یکی از اولین تصمیمات سازندگان بود که با بازخوردهای منفی روبهرو شد. منتقدان استدلال میکنند که هومر، هلن را «ملکهای یونانی» توصیف کرده که «زیبایی بیحدوحصر» او، جرقهی جنگ تروآ را زد. انتخاب نیونگو با توصیف کلاسیک این شخصیت همخوانی ندارد و از منظر وفاداری به منبع اقتباس، تصمیمی بحثبرانگیز محسوب میشود. با وجود این واکنشها، نیونگو ترجیح داد وارد جدل با منتقدان نشود. او در گفتگو با مجله «ال» تاکید کرد که «ادیسه» یک اثر اسطورهای است، نه یک بازسازی تاریخی، و به همین دلیل از برداشت شخصی کریستوفر نولان از این داستان دفاع میکند. به گفته او، گروه بازیگران این فیلم قرار نیست نماینده یک قوم یا یک کشور باشند، بلکه قرار است بازتابی از جهان امروز باشند. نیونگو همچنین اضافه کرد که علاقهای به نوشتن یا ارائه «دفاعیه» ندارد، زیرا این انتقادها، چه به آنها پاسخ داده شود و چه نشود، همچنان ادامه خواهند داشت. او در بخش دیگری از صحبتهایش، تعریف رایج از زیبایی را هم به چالش کشید و گفت زیبایی را نمیتوان تنها به ویژگیهای ظاهری یا رنگ پوست محدود کرد. واقعیت این است که هالیوود طی سالهای اخیر، در زمینه انتخاب بازیگران مسیر متفاوتی را نسبت به گذشته در پیش گرفته است. صنعتی که سالها به «سفیدشویی» (Whitewashing) متهم میشد؛ یعنی سپردن نقش شخصیتهای قومیتهای دیگر به بازیگران سفیدپوست، حالا تلاش میکند ترکیب متنوعتری از بازیگران را مقابل دوربین ببرد. اما این تغییر رویکرد با استقبال مخاطبان همراه نبوده و در برخی موارد، خود به منشا اصلی جنجالهای تازه تبدیل شده است. کافی است بازسازی لایو اکشن «سفیدبرفی» را به یاد بیاورید؛ شخصیتی که نامش سفیدبرفی است اما نقشش را یک بازیگر کلمبیاییتبار بازی میکند که حتی پوست روشنی هم ندارد. هالیوود در تلاش برای جبران اشتباهات گذشته، به سمت تصمیمهایی رفته است که نه مخاطبان را راضی میکنند و نه به موفقیت تجاری آثار کمک. البته «ادیسه» با تشکر از اعتبار برند کریستوفر نولان، بزرگتر از این حرفاست که به خاطر این حواشی شکست بخورد اما به نظر نمیرسد که بتواند نظر مخالفان را تغییر دهد، حتی اگر کیفیت بالایی هم داشته باشد. حضور الیوت پیج در نقش یک سرباز مرد یونانی دومین تصمیم بحثبرانگیز کریستوفر نولان، حضور الیوت پیج در این پروژه بود. از همان زمان اعلام فهرست بازیگران، شایعهای در فضای مجازی منتشر شد که پیج قرار است نقش آشیل را برعهده بگیرد؛ شخصیتی که در فیلم «تروآ» (2004) برد پیت نقشش را بازی کرده بود. همین شایعه کافی بود تا موجی از واکنشهای منفی شکل بگیرد؛ واکنشهایی که بعدها مشخص شد بر پایه یک اطلاعات نادرست بنا شدهاند. زیرا مشخص شد که نقش پیج ارتباطی با آشیل ندارد و او قرار است سینون (پسرعموی ادیسه و یک سرباز یونانی) باشد. با این حال، روشن شدن نقش وی هم نتوانست به حاشیهها پایان دهد. بخش قابل توجهی از مخاطبان همچنان معتقدند انتخاب پیج با تصویری که ادبیات کلاسیک یونان از یک جنگجوی یونانی ارائه میدهد، فاصله دارد. از نگاه منتقدان، ظاهر، فیزیک و ویژگیهای این شخصیت با توصیفهای رایج از سربازان حاضر در جنگ تروآ همخوانی ندارد و انتخاب الیوت پیج بیشتر از آنکه در خدمت جهان داستان باشد، بازتابی از سیاستهای امروز هالیوود در حوزهی انتخاب بازیگران است. علاوه بر این، مبحثی در باب «مرز میان وفاداری به منبع اقتباسی و آزادی خلاقانه فیلمساز» هم شکل گرفته است. آیا یک اقتباس سینمایی باید جزئیات ظاهری شخصیتهای اسطورهای را موبهمو حفظ کند، یا فیلمساز حق دارد برداشت شخصی خودش را از این شخصیتها ارائه دهد؟ این پرسشی است که سالهاست درباره آثار بزرگ هالیوود مطرح میشود و حالا «ادیسه» نولان به جدیدترین میدان این جدال فرهنگی تبدیل شده. حضور ترویس اسکات در نقش یک شاعر و آوازخوان دورهگرد و سپس خبر عجیب بعدی از راه رسید: حضور خوانندهی رپ مشهور، ترویس اسکات در نقش یک خنیاگر و نغمهسرای محلی. برخلاف جنجالهای فوقالذکر، انتقادها به حضور اسکات، در وهلهی اول جنبهی ایدئولوژیک ندارد. طرفداران این موضوع را عجیب میدانند که شاعری با بازی تروایس اسکات (که عملا یک نابازیگر به حساب میآید) قرار است داستانهای مربوط به قهرمانان را بازگو کند، یا بهتر بگوییم، رپ کند! تصور حضور یک رپر در یونان باستان غیرعادی به نظر میرسد. وقتی مجلهی تایم از نولان درباره این انتخاب پرسید، او پاسخ داد که میخواسته به این ایده اشاره کند که داستان «ادیسه» به مثابه یک شعر شفاهی و سینه به سینه نقل شده است؛ چیزی که شباهت زیادی به موسیقی رپ دارد! اینکه ترویس اسکات چه اندازه در قصه نقش خواهد داشت را نمیدانیم اما انتخاب او غیرمتعارف است و احتمالا هیچکس نمیتوانست چنین چیزی را پیشبینی کند. البته نولان در فیلم «دانکرک» هم از یک خواننده، یعنی هری استایلز استفاده کرده بود و نتیجهی نهایی قابل قبول از آب درآمد. استفاده از لهجه آمریکایی و زبان انگلیسی مدرن خوشبختانه این جنجال ربطی به انتخاب بازیگران ندارد. پس از انتشار اولین تریلر فیلم، بسیاری از تماشاگران این سوال ر
دیجیکالا مگ
دیجیکالا مگدیجیکالا مگ