سیگنال هشدار بورس کالا به فعالین بازار سرمایه!

دادههای تالار صنعتی و معدنی بورس کالای ایران در چهار ماهه ابتدایی سال ۱۴۰۵، از تغییر مهمی در رفتار این بازار خبر میدهد؛ بازاری که اگرچه از نظر حجم معاملات رشد محدودی را تجربه کرده، اما ارزش مبادلات آن تقریباً دو برابر شده است. این شکاف معنادار، بیش از هر چیز از افزایش سطح قیمت کالاهای صنعتی حکایت دارد. بورس نیوز :. آمارهای رسمی بورس کالا نشان میدهد حجم معاملات تالار صنعتی و معدنی از ۳۰.۳۴ میلیون تن در مدت مشابه سال گذشته به ۳۲.۸۹ میلیون تن رسیده که تنها ۸.۳ درصد افزایش داشته است. در مقابل، ارزش معاملات از ۳۳۵ همت به ۶۶۳ همت رسیده و با ثبت رشد ۹۷.۹ درصدی، فاصله قابل توجهی با روند حجم معاملات ایجاد کرده است. این اختلاف، پیام روشنی برای فعالان بازار دارد؛ افزایش ارزش معاملات الزاماً به معنای رونق تولید یا رشد محسوس تقاضای واقعی نیست. زمانی که حجم معاملات تقریباً ثابت باقی میماند، اما ارزش مبادلات جهش میکند، میتوان نتیجه گرفت که بخش عمده این افزایش از رشد قیمت کالاهای معاملهشده ناشی شده است، نه از افزایش مقدار مبادلات. در چنین شرایطی، بررسی متغیرهای کلان اقتصادی اهمیت بیشتری پیدا میکند. نخستین متغیر اثرگذار، نرخ ارز است. طی یک سال گذشته، نرخ تعادلی دلار از ۹۲ هزار و ۳۰۰ تومان به ۱۵۸ هزار و ۶۰۰ تومان رسیده و رشد ۷۱.۸ درصدی را تجربه کرده است. از آنجا که بخش عمده کالاهای صنعتی بر مبنای قیمتهای صادراتی و نرخ ارز ارزشگذاری میشوند، افزایش نرخ دلار به طور مستقیم در رشد ارزش معاملات تالار صنعتی منعکس شده است. در کنار نرخ ارز، بازارهای جهانی کالاهای پایه نیز نقش تعیینکنندهای در این روند داشتهاند. ثبات نسبی و بهبود قیمت فلزات اساسی مانند فولاد، مس و آلومینیوم طی ماههای گذشته، زمینه افزایش قیمت پایه این محصولات را در بازار داخلی فراهم کرده و از رشد ارزش معاملات حمایت کرده است. سومین متغیر اثرگذار، انتظارات تورمی است. در دورههایی که فعالان اقتصادی انتظار افزایش بیشتر قیمتها را دارند، خرید مواد اولیه به آینده موکول نمیشود و بخشی از تقاضا زودتر وارد بازار میشود. این رفتار، ضمن افزایش رقابت میان خریداران، میتواند به رشد بیشتر قیمتهای معاملهشده در بورس کالا منجر شود. برآیند این سه عامل نشان میدهد جهش ارزش معاملات تالار صنعتی و معدنی در چهار ماهه ابتدایی سال ۱۴۰۵، بیش از آنکه بازتاب افزایش تولید یا توسعه حجم مبادلات باشد، نتیجه همزمان رشد نرخ ارز، بهبود قیمتهای جهانی و تشدید انتظارات تورمی بوده است. برای سهامداران نیز این آمار یک پیام مهم در بر دارد؛ زمانی که ارزش معاملات صنایع کالامحور با سرعتی بسیار بیشتر از حجم معاملات رشد میکند، لازم است منشأ این رشد بهدقت بررسی شود. در چنین شرایطی، بهبود درآمد شرکتهای وابسته به کامودیتیها میتواند بیش از آنکه از افزایش مقدار فروش ناشی شود، تحت تأثیر رشد قیمت محصولات قرار گرفته باشد؛ موضوعی که در تحلیل سودآوری شرکتهای بورسی و ارزشگذاری سهام آنها اهمیت ویژهای دارد.