نگاه فنی به اولین فینال زودرس جام؛ چرا اسپانیا برد؟ چرا پرتغال باخت؟ لاروخا سلسائو نبود، رونالدو، هالند!

تماشای اولین فینال زودرس در یک هشتم نهایی جام جهانی و نتیجه آن، درسهای بسیاری برای فوتبالی ها داشت. از همان پایان مرحله گروهی فوتبال دوستان منتظر ۳ بازی در مرحله یک هشتم نهایی بودند. جایی که غربال جام جهانی تیمهای ضعیفتر را به خانه فرستاده و بر اساس نمودار درختی جام، مشخص بود چه تیمهایی در این ۳ مسابقه باید مقابل یکدیگر صفآرایی کنند. دو بازی از این ۳ بازی، شایسته لقب "فینال زودرس" بود، یعنی برخورد مدعیان جام که با شکست آلمان، یکی از این دو بازی برگزار نشد! (با فرانسه) بازی بزرگ و فینال زودرس به این ترتیب ماند یک بازی بزرگ و یک فینال زودرس که بر اساس تاریخ، ابتدا برزیل و نروژ باید به مصاف هم میرفتند و سپس در فینال زودرس، اسپانیا و پرتغال! حالا نتیجه هر دو بازی مشخص و فوق ستارههایی چون نیمار و رونالدو با چشمی اشکبار آخرین جام جهانی خود را ترک کرده اند. این دو مسابقه نکات فنی بسیاری داشت و البته شباهتهایی در تیمهای برنده و بازنده که بار دیگر قوانین قدیمی فوتبال را یادآوری کرد. حالا باید فوتبال ما از این دانشگاه بزرگ درس بگیرد. در مورد بازی برزیل و نروژ به اندازه کافی نوشتهایم و حالا نوبت آنالیز بازی اسپانیا و پرتغال است. امیدوار به مهارت فردی وقتی مسابقه شروع شد، کاملا مشخص بود که پرتغال با تکرار روش بازی نروژ، میخواهد در شروع مسابقه زهر حملات اسپانیا را گرفته و گل نخورد، تا سپس در بزنگاههای پایانی هر دو نیمه -و به خصوص نیمه دوم- اگر فرصتی پدید آمد، زهرش را ریخته و گلش را بزند. در غیر این صورت به ضیافت پنالتیها رفته و به درخشش گلر پنالتی گیر خود، انکا کند. پرتغال و اسپانیا دو همسایه در اروپا هستند که به کرات در تورنومنتهای مختلف به مصاف هم رفتهاند. در جام جهانی ۲۰۱۰ که اسپانیا قهرمان شد، در همین مرحله یک هشتم با رونالدو و یارانش روبرو و پیروز شد. اگرچه پرتغال در فینال لیگ ملتهای سال قبل اسپانیا را در پنالتی برد و جام گرفت، اما در میادین مهمی مثل جام جهانی یا یورو، همسایه بزرگتر بیشتر پیروز شده است. تنها راه مقابله با لاروخا سبک بازی اسپانیا با نیروی جوانی و انرژی این تیم، هر حریفی را وادار به دفاع میکند. پس پرتغال چارهای جز انتخاب این شیوه نداشت. آنها با نونو مندز و ژائوکانسلو در کنارهها راه نفوذ وینگرهای استثنایی اسپانیا -مثل یامال- را بسته و با دفاع فشرده و چند لایه و حضور یک دروازهبان آماده به نام دیگو کاستا، میخواستند بازی را فرسایشی کرده و امیدوار باشند رونالدو مثل هالند، در دقایق انتهایی بازی تیر خلاص را بزند. در مقابل، اسپانیا شیوهای مثل همیشه داشت. پاسهای بسیار که آخرین آنها، عمق دفاع حریف را نشانه میگرفت. بازیکنان اسپانیا بهتر از هر تیم ملی دیگر، درها را میشناسند و دیدیم که در نیمه اول دنی اولمو خیلی زود اویارزابال را با کاستا تک به تک کرد که ضربه او به بیرون رفت. نیمه متعادل یک بار هم پاس یامال به مقصد نرسید و یک بار هم خود او منتظر توپ بود که پاس اولمو به او نرسید. تا دقیقه ۳۰ مسابقه دیگو کاستا ستاره زمین بود و دیدیم که در تایم آبرسانی (!) دلافوئنته و دستیارانش، زیردستی به دست، برنامههای عبور از عمق دفاع حریف را حتی به رودری یا کوبارسی یادآوری میکردند تا در حمله شرکت کنند. با توجه به خواسته ها پرتغال، تیم موفق نیمه اول بود. آنها در ۱۵ دقیقه پایانی جلو کشیده و چند بار اونای سیمون را وادار به واکنش کردند. شلیک مندز به دیرک دروازه خورد و یک بار هم ژائوفیلیکس فرصتی برای کریس رونالدو مهیا کرد تا در پایان نیمه اول همه چیز برای دو تیم برابر باشد. دو تیم در حملات خطرناک و فرصت گل، مساوی شدند. نیمه تکراری شروع نیمه دوم، دوباره تکراری از نیمه اول بود. پرتغال با روش ۴-۵-۱ فقط رونالدو را آن جلو برای عقب نگه داشتن کوبارسی و لاپورت گذاشته بود، اما اسپانیا با رودری به عنوان تک هافبک دفاعی جلوی چهار مدافع، دو بازی ساز و سه مهاجم داشت که آشکارا برای حمله و پیروزی آمده بود. هرچه به انتهای مسابقه نزدیکتر میشدیم، بیشتر بوی خواسته پرتغال و رفتن بازی به وقت اضافه و پنالتیها میآمد. در چنین شرایطی مگر بازیکنی اثرگذار از روی نیمکت به میدان بیاید، یا بازیکنی داخل زمین تحت تاثیر فشار و خستگی، اشتباهی مرگبار کند که به گل بیانجامد و دیدیم که همین اتفاق هم افتاد. قانون فوتبال در نبرد غولها هر دو قانون فوتبال در نبرد غول های مدعی، در دقایق آخر تکرار شد. هم دفاع فشرده پرتغال تحت تاثیر خستگی اشتباه کرد و هم تعویض دلافوئنته مثمرثمر بود و بازیکن تازه به میدان آمده، اسپانیا را از همان منطقه تارگت یعنی عمق دفاع، در دقیقه آخر به گل برتری رساند. در نهایت اسپانیا مزد تداوم در حملاتش را گرفت. مزد جوانگرایی و تزریق خون تازه، درست مثل نروژ که برابر لشکر ستاره های سلسائو تیمتر بود. و پرتغال با یک اسکلت ثابت در سالهای اخیر و بازیکنانی که دیگر مثل روز اول انگیزهای برای میادین بزرگ نداشتند و یک کریس رونالدو، که به اندازه طرفدارانش منتقد و مخالف دارد، ناکام ماند. دیدیم که رونالدو، هالند نبود که فقط دو بار در نیمه زمین برزیل صاحب توپ شد و هر دو را به تور دروازه آلیسون چسباند. و پرتغال نتوانست از این شیوه برابر تیم قویتر، به مرحله بعد برسد. کاری که نروژ برابر برزیل انجام داد.