در دوران قاجار، زنان سبیل نداشتند. در این دوره فقط ناصرالدین شاه، دوربین عکاسی داشت و به زنانی علاقه داشت که چاق و سبیلدار بودند و ابروهای پیوندی داشتند. به همین علت ناصرالدین شاه برای عکس گرفتن، زنانی را در اولویت قرار میداد که در طبعش خوب باشند و علاوه بر چاق بودن، ابروهای کشیده و سبیلهای مختلف داشتند. معمولاً بعضی از این زنان قاجار برای عکس گرفتن، سبیلهایی برای خود میکشیدند درحالیکه فاقد سبیل در زندگی واقعیشان بودند. اینطور که از قراین و شواهد بر میآید چهرهها در این عکسها چندان واقعی نیستند. سبیلها و ابروها و خالهای گوشتی گویا همگی با مداد مشکی کشیده شدهاند. ابروی ضخیم و به هم پیوسته، سلیقه شاه بوده و او این گونه ابرو را میپسندیده است. نقاشی سبیل زنان هم گویا راهی برای عرض ارادت و علاقه ایشان به شخص شاه سبیل کلفت بوده است. باقی چیزها مانند خال گوشتی هم احتمالا به تکرار زیاد عکاسی از چهره زنان و نیاز به ایجاد تنوع مربوط بوده است. تعدادی از عکسهای به جا مانده از چهره "انیسالدوله" زن قدرتمند دربار ناصری هستند. انیسالدوله که در بسیاری از نوشتهها زن زیبایی معرفی شده در عکسهای ناصر الدین شاه چهره متفاوتی دارد. این تصویری است که با نورپردازی و کادربندی مناسب، چهرهای زیبا از انیسالدوله به نمایش میگذارد: ولی در عکس زیر که سوژه دورتر ایستاده و شاید کیفیت نور و چاپ هم پایینتر بوده سوگلی ناصرالدین شاه ناگهان زشت میشود: در تصویر پایین اثر مداد مشکی در ضخیم و به هم پیوسته شدن ابروی کمانی انیسالدوله به روشنی به چشم میآید: شاید بتوان نتیجه گرفت که این عکسها نشانگر چهره واقعی زنان آن دوران نیستند و چون قرار بر نمایش عمومی آنها نبوده صرفا هدف سرگرمی شاه را تامین میکردهاند.
الف
الفالف