اظهارات اخیر منان رئیسی درباره جلسات شورای عالی امنیت ملی، بار دیگر شایعه قدیمی استعفای مسعود پزشکیان را زنده میکند؛ گمانهای که همزمان با تفاهم ایران و آمریکا، رنگ و بوی تازهای به خود گرفته و بار دیگر به سوژه جدالهای سیاسی تبدیل شده است. رویداد۲۴| بازار شایعات و گمانهزنیهای سیاسی در فضای پس از توافق با آمریکا، بار دیگر با اظهارات یکی از نمایندگان مجلس ملتهب شده است. شایعه «استعفای مسعود پزشکیان» که در یک سال گذشته بارها از سوی جریانهای تندرو مطرح و هر بار با تکذیب رسمی روبهرو شده بود، این بار از زبان منان رئیسی، نماینده قم در مجلس، با ادبیاتی جدید و جنجالی بازتولید شده است؛ ادعایی که به نظر میرسد بیش از آنکه روایتی واقعبینانه از جلسات شورای عالی امنیت ملی (شعام) باشد، تلاشی برای توجیه ناکامی تندروها در بدنه حاکمیت و ایجاد دوگانگی میان دولت و نهادهای نظامی است. بهانه جدید برای بازتولید یک شایعه کهنه منان رئیسی، نماینده مجلس، اخیراً در اظهاراتی ساختارشکنانه مدعی شده است که در پشتپرده جلسات شورای عالی امنیت ملی، «یک شخصیت خیلی مهم» فرماندهان نظامی را تهدید کرده که اگر تفاهمنامه با آمریکا امضا نشود، ول میکند و میرود! هرچند رئیسی مستقیماً نامی از مسعود پزشکیان نبرده، اما کدهای ارائهشده در کلام او و تمرکز بر «ایجاد خلاء سیاسی در صورت رفتن آن شخص»، آدرس مشخصی را به افکار عمومی مخابره کرده و نگاهها را به سوی رئیسجمهور که رئیس شورای عالی امنیت ملی نیز هست، برمیگرداند. این اظهارات میتواند بار دیگر شایعه استعفای پزشکیان را که بارها کذب بودن آن اثبات شده، به صدر اخبار بازگردانند. این در حالی است که بررسی روند یک سال گذشته نشان میدهد پروژه «بیثباتسازی دولت از طریق شایعه استعفا»، استراتژی همیشگی جریانی بوده که از همان روزهای اول پیروزی پزشکیان، تاب پذیرش تغییر در دستفرمان سیاست خارجی را نداشت. از قالیباف تا جلیلی؛ در جلسات شعام چه گذشت؟ برای درک ریشههای این هجمه جدید، باید به روند طی شده در پرونده تفاهمنامه اخیر نگاهی دوباره انداخت. برخلاف میل جریان پایداری و تندروهای مجلس، مسئولیت اصلی مذاکرات فرستادههای ایران با طرف آمریکایی بر عهده محمدباقر قالیباف گذاشته شد؛ تصمیمی حاکمیتی که نشان داد نظام برای حل چالشهای بینالمللی عزم خود را جزم کرده است. در نهایت نیز این تفاهمنامه به امضای مسعود پزشکیان و دونالد ترامپ رسید. گزارشهای غیررسمی از جلسات نهایی شورای عالی امنیت ملی حاکی از آن بود که این توافق با اجماع نزدیک به اتفاق آراء به تصویب رسیده و تنها «یک نفر» در این شورا ساز مخالف کوک کرده است. اگرچه هیچ خبر رسمی درباره هویت این فرد منتشر نشد، اما گمانهزنیهای رسانهای به طور گسترده نام «سعید جلیلی» را به عنوان تنها مخالف این توافق مطرح کردند؛ کسی که همواره نماد ایستادگی در برابر هرگونه گشایش دیپلماتیک بوده است. در چنین فضایی، تلاش برای وارونه جلوه دادن واقعیت و متهم کردن رئیسجمهور به تهدید و باجخواهی، بیشتر شبیه به یک فرار به جلو از سوی جریانی است که در شعام منزوی شده بود. فصلالخطاب رهبری و خط بطلان بر ادعای تندروها پایانبخش تمام این مجادلات، پیام صریح و روشن رهبر انقلاب بود. آیتالله مجتبی خامنهای در بیانی هوشمندانه اشاره کردند که «علیالاصول نظر دیگری داشتهاند»، اما به خاطر احترام به نظر رئیسجمهور و مصوبه شورای عالی امنیت ملی، با این تفاهمنامه موافقت کردهاند. این موضعگیری که نشاندهنده ترجیح منافع ملی و احترام به سازوکارهای قانونی کشور بود، عملاً هرگونه ادعای «خیانت» یا «فشار غیرقانونی دولت» را سالبه به انتفاء موضوع کرد. وقتی رهبری عالیرتبه نظام بر اساس خرد جمعی شعام تصمیمی را تنفیذ میکنند، متهم کردن مسئولان اجرایی به خیانت و جوسازی علیه آنها، چیزی جز ایستادن در برابر اراده کلان نظام نیست. هدف از بازی با برگ شایعات چیست؟ طرح مجدد شایعه استعفا و ادعای تهدید نظامیان از سوی پاستورنشینان، دو هدف عمده را دنبال میکند. نخست؛ دوقطبیسازی کاذب میان فرماندهان نظامی و مسئولان سیاسی و اجرایی. تندروها تلاش میکنند نهادهای نظامی کشور را که همواره چتر حمایتی خود را بر سر امنیت ملی حفظ کردهاند، مصادره به مطلوب کنند و آنها را ناظرانی مغلوب جلوه دهند، در حالی که ساختار تصمیمگیری در شعام ترکیبی از مقامات سیاسی و نظامی است که بر اساس مصالح عالیه کشور رای میدهند. دوم؛ القای حس بیثباتی در دولت پزشکیان. آنها میخواهند این پیام را به جامعه و بازارهای اقتصادی مخابره کنند که فرمان اجرایی کشور متزلزل است و هر لحظه امکان فروپاشی پاستور وجود دارد. همه اینها در حالی است که مسعود پزشکیان نشان داده است که اهل گروکشیهای سیاسی و ترک میدان نیست. او بارها تاکید کرده که برای حل مشکلات مردم و عبور از بحرانها آمده و در این راه، هماهنگی با ارکان نظام را اصل اول خود میداند. روایتهای تخیلی از جلسات شعام و تلاش برای زنده کردن شایعه مرده استعفا، بیش از آنکه نشانه قدرت مخالفان باشد، گویای عصبانیت آنها از باز شدن گرههای دیپلماتیک کشور در چارچوب قانون و عقلانیت است.
رویداد ۲۴
رویداد ۲۴رویداد ۲۴