با فرارسیدن محرم، قاب تلویزیون نیز رنگوبوی دیگری میگیرد. شبکههای مختلف سیما هر ساله تلاش میکنند با طراحی و تولید ویژهبرنامههایی متنوع، فضای معنوی این ماه را برای مخاطبان بازآفرینی کنند. باشگاه خبرنگاران جوان - با فرارسیدن محرم، قاب تلویزیون نیز رنگوبوی دیگری میگیرد. شبکههای مختلف سیما هر ساله تلاش میکنند با طراحی و تولید ویژهبرنامههایی متنوع، فضای معنوی این ماه را برای مخاطبان بازآفرینی کنند و آنان را در آیینهای عزاداری، روایتهای تاریخی و پیامهای فرهنگی عاشورا سهیم سازند. بااینحال، محرم امسال حالوهوایی متفاوت دارد. هموطنان ما در گوشهوکنار این سرزمین پرافتخار در ماههای گذشته تجربهای دشوار و پرالتهاب را پشت سر گذاشته و حوادث ناشی از جنگ تحمیلی اخیر، بار دیگر مفاهیمی چون ایستادگی، همبستگی و مقاومت مردمی را در کانون توجه قرار داده است. در چنین فضایی، آیینهای عزاداری محرم نیز تنها به سوگ و ماتم محدود نمیشود، بلکه جلوهای از حماسه و همبستگی اجتماعی مردم را به نمایش میگذارد؛ مردمیکه در بزنگاههای تاریخی نشان دادهاند فرهنگ عاشورا همچنان الهامبخش ایستادگی آنان است. تلویزیون نیز تلاش کرده است این پیوند میان پیام عاشورا و تجربههای معاصر جامعه را در برنامههای خود بازتاب دهد. ویژهبرنامههای محرمی امسال علاوه بر پوشش مراسم عزاداری، به روایت جلوههای مختلف فرهنگ مقاومت، امید و همدلی اجتماعی نیز میپردازند؛ از پخش آیینهای عزاداری در شهرهای مختلف و بازنمایی سنتهای دیرپای سوگواری گرفته تا برنامههای گفتوگومحور، مستندها و تولیداتی که میکوشند درسها و پیامهای عاشورا را با شرایط امروز جامعه پیوند بزنند. در همین راستا، شبکههای مختلف سیما مجموعهای از برنامههای متنوع را برای این ایام تدارک دیدهاند. در شبکه یک سیما، ویژهبرنامههای «رهنما» و «حسینیه ایران» پخش میشوند. شبکه دو سیما برنامههای «چشمه زندگی»، «علامت»، «حسینیه امام خمینی (ره)»، «زمانه»، مداحی روزانه، «پدر امت»، «عصر خانواده» و مستند «صهبا» را در جدول پخش خود قرار داده است. در شبکه سه سیما، «حسینیه معلی» همزمان با آغاز محرم پخش خود را آغاز کرده و برنامههای «موکب ثارالله» و «سمت خدا» نیز با حالوهوای محرمی روی آنتن رفتهاند. شبکه چهار سیما نیز برنامه «سوره» را برای این ایام تدارک دیده است. شبکه نسیم با پخش «من حسین (ع) را دوست دارم»، انیمیشن «سلام بر ابراهیم»، سریال «یک تکه زمین»، برنامه «میراث» و همچنین «از سرگذشت» و «نسیم آوا» همراه مخاطبان است. شبکه قرآن و معارف سیما برنامههای «روضه بانوان»، «تدبر و نبرد»، «آیه»، «شبستان»، مستندهای محرمی، «باید برخاست»، «یاد خدا»، قرائت زیارت وارث، «کاشف الکرب»، «میدان»، «مستند محرم» و «حسینیه معلی» را روی آنتن میبرد. در شبکه کودک، «سر سفره خدا»، «محفل ستارهها»، برنامه «کودکی و نوجوانی سردار قاسم سلیمانی» و «یه خونه، یه آشپزخونه» پخش میشود. شبکه امید با برنامههای «پیدای پنهان»، «تولیدات مردمی ویژه محرم» و «از کربلا تا امروز» همراه مخاطبان نوجوان است. شبکه تهران نیز برنامههای «گزارش ۵»، «در شهر»، «در استان»، «تهران بیست»، «سلام تهران»، «تا نیایش»، «سدره»، «به خانه برمیگردیم» و مجموعه «جرس» را در جدول پخش دارد. در این گزارش، با تهیهکنندگان چند برنامه شاخص محرمیگفتوگو کردهایم تا از روند تولید، اهداف و رویکردهای آنان در روایت تلویزیونی از فرهنگ عاشورا و انعکاس حماسه مردم در این روزها بیشتر بدانیم. از سوگ حسینی تا ادای دین به قهرمانان ملی امیر مقدم، مدیر آیینهای برنامه «حسینیه معلی» درخصوص جزئیات این فصل بیان کرد: یکی از بزرگترین تغییراتی که در دهمین فصل «حسینیه معلی» شاهد هستیم، تغییر لوکیشن از تهران به حرم مطهر امام رضا(ع) است. امسال ما در حرم امام رضا(ع)، در دارالقرآن کریم یا مسجد دو درب یا مدرسه دو درب که این مکان با هر دو نام شناخته میشود، برنامه را ضبط کردیم که در چند قدمی ضریح مطهر قرار دارد. مقدم افزود: این موضوع باعث شد امسال حالوهوای برنامه بسیار معنوی و متفاوت باشد. محیطی که بهعنوان استودیو از آن استفاده کردیم، هم قدمت دارد و هم حالوهوایش به اندازهای اثرگذار است که به اذعان بسیاری از افرادی که برای اجرا آمده بودند، فضای پیرامون حرم رضوی تأثیر بسیار زیادی در اجرای آنها داشته است. مدیر آیینهای برنامه «حسینیه معلی» با اشاره به میزبانی از مردمیکه در حرم رضوی مهمان «حسینیه معلی» میشوند، تصریح کرد: مسجد دو درب، گنجایش مشخصی دارد و ما از حداکثر ظرفیت آنجا استفاده کردیم، اما محدودیت هم دارد. ما تلاش کردیم که با همان فضای موجود و گنجایش، تعداد نفرات اجراکننده آیینهای مذهبی در حسینیه کمتر از سالهای گذشته نباشد. وی ادامه داد: ما در سالهای گذشته آیینها را در باشکوهترین حالت ممکن و با اجرای چندصد نفره در «حسینیه معلی» میدیدیم و امسال هم در فضای حرم رضوی باز هم اجرای چندصد نفره داشتیم. شاید اندکی متراکمتر باشد، اما بههرحال از شور و شکوه اجراهای آیینی چیزی کم نشد، بلکه به اذعان بسیاری از افراد، جمعیت متمرکز در حسینیه، شور و شکوه را چندین برابر هم کرده است. مدیر آیینهای برنامه «حسینیه معلی» درخصوص تغییرات در میز ذاکران این فصل نیز توضیح داد: ما در هر فصل به این موضوع تأکید میکنیم که در حسینیه، میز ذاکران یا میزبانان داریم. در حسینیه رقابت و داوری وجود ندارد. بنابراین میز ذاکرین برنامه در این فصل با همان دیدگاه شکل گرفت و روحانی میز، حجتالاسلام سیدحسین آقامیری است. ذاکرین حسینیه نیز آقایان: سید مجید بنیفاطمه، حاج مهدی رسولی، سیدرضا نریمانی و امیر برومند هستند و مجری برنامه مانند فصول پیشین نجمالدین شریعتی است. مقدم اضافه کرد: در «حسینیه معلی» در هر فصل چند قالب اجرایی و محتوایی داریم. برای مثال در فصل شعبان، یکی از ساختارهای اجرایی در حسینیه سرود است، یکی دیگر از قالبه