اعمال مطالبات ایران در توقف جنگ لبنان طی مذاکرات ایران و آمریکا در محل دریاچه لوسرن سوئیس و خروج سرمایهگذاران از بازار اسرائیل، بورس تلآویو را به بدترین عملکرد ماهانه خود در جهان تبدیل کرد. در حالی که سرمایهگذاران بینالمللی تا چند هفته پیش، جنگ در جبهههای مختلف را به مثابه فرصتی برای تثبیت امنیت اسرائیل و جهش اقتصادی آن میدانستند، اما چرخش ناگهانی دیپلماسی در واشنگتن و آغاز مذاکرات مستقیم آمریکا و ایران، تمام این معادلات را بر هم زده است. نتیجه این تحول، ثبت بدترین عملکرد ماهانه برای داراییهای اسرائیل در میان تمام بازارهای جهانی بوده است.بر اساس گزارش تحلیلی آژانس خبری بلومبرگ، شاخص سهام «تلآویو ۳۵» (که شامل ۳۵ شرکت بزرگ بورس اسرائیل است) در ماه ژوئن بیش از ۱۲ درصد به ارزش دلاری خود کاهش یافته است. این رقم، بزرگترین افت ماهانه در میان تمام شاخصهای سهام کشورهای مختلف جهان به شمار میرود.در همین بازه زمانی، ارزش پول اسرائیل یعنی «شِکِل» نیز حدود ۵ درصد در برابر دلار سقوط کرده و نام خود را در زمره بدترین ارزهای جهانی طی این دوره به ثبت رسانده است.دادههای منتشر شده از بورس تلآویو نشان میدهد که حتی بدون در نظر گرفتن افت ارزش پول ملی، شاخص مذکور از ابتدای ژوئن تا ۲۲ این ماه بیش از ۶.۹ درصد ریزش داشته است. این افت سنگین در حالی ثبت میشود که بازار سهام اسرائیل از آبان ۱۴۰۲ تا پیش از شروع این ماه، رشد چشمگیری را تجربه کرده بود.تحلیلگران معتقدند آن موج صعودی عظیم، بر پایه این فرضیه شکل گرفته بود که خروج اسرائیل از جنگ با ایران و گروههای نیابتی، به معنای تضمین امنیت پایدار و جذابیت بیشتر برای اقتصاد این رژیم خواهد بود، اما تحولات اخیر نشان داده که این پیشبینی اشتباه از آب درآمده است. نکته کلیدی اینکه سرمایهگذاران تا قبل از این، جنگ را به سود اسرائیل میدیدند و سهام میخریدند، اما وقتی خبر پیشرفت مذاکرات آمریکا و ایران منتشر شد، ترسیدند که این توافق، دست اسرائیل را در منطقه میبندد و آینده امنیتی آن را تضعیف میکند. به همین دلیل، آنها دستهجمعی اقدام به فروش سهام و خارج کردن پول از بازار اسرائیل کردند که همین فروش گسترده، علت اصلی سقوط ۱۲ درصدی بورس و ریزش ۵ درصدی ارزش پول این رژیم در ماه ژوئن بود. در حالی که اسرائیل به عنوان یکی از محورهای اصلی درگیری، نقشی مستقیم در این گفتگوها ندارد، اما نگرانی بزرگی که اکنون در تلآویو شکل گرفته، این است که تفاهمات احتمالی واشنگتن و تهران، به ویژه در قبال لبنان، میتواند حوزه عمل نظامی اسرائیل را به شدت محدود کند.وبگاه آمریکایی «اکسیوس» به نقل از مقامات اسرائیلی نوشته که پیچیدهترین بخش مذاکرات، مربوط به وضعیت جنوب لبنان است. در حالی که ایران خواهان توقف کامل عملیاتهای اسرائیل در این منطقه است، اسرائیل بر حفظ «مناطق امنیتی» برای مهار حزبالله اصرار دارد.اما آنچه خشم مقامات صهیونیست را برانگیخته، این است که در سازوکار جدید پیشنهادی برای جلوگیری از درگیری، آمریکا، ایران، لبنان و میانجیها نقش دارند و جایی برای حضور مستقیم اسرائیل در نظر گرفته نشده است.کارشناسان ارشد نظامی اسرائیل هشدار دادهاند که این تفاهمات جدید، میتواند تفاهمات ضمنی سال ۲۰۲۴ را که به اسرائیل اجازه میداد علیه تهدیدات حزبالله واکنش نشان دهد، عملاً بیاثر کند. به گفته آنان، تمرکز جدید بر «خنثیسازی تنشها» خواهد بود، نه «برچیدن ساختار نظامی حزبالله» که هدف قبلی بود. خشم فراگیر در میان سیاستمداران اسرائیلی داغی این تحولات به حدی است که رسانههای اسرائیل از «خشم فراگیر» در میان نخبگان سیاسی این رژیم خبر دادهاند.روزنامه «اسرائیل هیوم» نوشته که نهادهای تصمیمگیرنده در تلآویو، نیمهشب از توافقی بیدار شدهاند که در غیاب آنها شکل میگیرد. در همین رابطه، ایتامار بنگویر، وزیر افراطی اسرائیل اعلام کرده که این رژیم خود را ملزم به توافق ترامپ نمیداند. از سوی دیگر، یائیر گولان، رهبر اپوزیسیون نیز تأکید کرده که بازدارندگی به دست آمده با خون سربازان، در حال رنگ باختن است.نتایج یک نظرسنجی که توسط شبکه ۱۲ اسرائیل منتشر شده، عمق بحران اعتماد را نشان میدهد. بر اساس این نظرسنجی، ۷۱ درصد از شهرکنشینان اسرائیلی به رعایت منافع این رژیم توسط ترامپ در توافق با ایران ابراز بیاعتمادی کردهاند. همچنین ۵۲ درصد از پاسخدهندگان، عملکرد بنیامین نتانیاهو را در روند این مذاکرات، مخرب ارزیابی کرده است. تغییر فضای سیاسی، اکنون به صراحت در تار و پود اقتصاد و بازارهای اسرائیل خودنمایی میکند. رونن مناحیم، اقتصاددان ارشد بانک «مزراحی طفحوت» (یکی از بزرگترین بانکهای اسرائیل) در گفتوگو با بلومبرگ، این ریزش را در مقطع کنونی «تاکتیکی» و «فرصتی برای سودگیری» میداند.اما در مقابل، رافائل گوزلان از موسسه سرمایهگذاری «آیبیآی» این روند را «اصلاحی سالم» توصیف کرده است. به اعتقاد او، بازارها تازه متوجه شدهاند که پایان قطعی جنگ با ایران محقق نشده و تداوم آن، فشار سنگینی بر اقتصاد وارد خواهد کرد.نشانههای این نگرانی را میتوان در دادههای مالی نیز مشاهده کرد. نسبت قیمت به سود مورد انتظار سهام اسرائیل به پایینترین سطح از ژانویه سال جاری رسیده است. به عبارت سادهتر، قیمت سهام شرکتهای اسرائیلی نسبت به سودآوری آینده آنها، ارزانتر از همیشه شده که نشان از بدبینی شدید سرمایهگذاران دارد.در همین حال، تحلیلگران، برآوردهای سوددهی شرکتهای شاخص «تلآویو ۳۵» را در پنج هفته اخیر به طور میانگین ۴ درصد کاهش دادهاند؛ یعنی نگرانیها از فضای سیاسی، به کاهش عینی پیشبینیهای سودآوری تبدیل شده است.(محل برگزاری مذاکرات ایران و آمریکا در دهکده بورگن اشتوک در نزدیکی دریاچه لوسرن سوئیس) سقوط شاخصهای بازار بورس اسرائیل جالب توجه اینکه شاخص سهام اسرائیل در جریان ریزش اخیر، برای اولین بار از آوریل ۲۰۲۵ به زیر میانگین متحرک ۱۰۰ روزه خود سقوط کرده است. این
افکارنیوز
افکارنیوزافکارنیوز