روایت ۲۵۰ سال جنگ‌افروزی آمریکا/ از توسعه‌طلبی تا لشکرکشی‌های جهانی

ایالات متحده از زمان تأسیس خود تاکنون صدها مداخله نظامی در نقاط مختلف جهان انجام داده است؛ مداخلاتی که از جنگهای توسعهطلبانه قرن نوزدهم تا لشکرکشیهای پرهزینه در خاورمیانه را در بر میگیرد. بهگزارش قدس آنلاین، ایالات متحده در طول حدود ۲۵۰ سال گذشته، از زمان اعلام استقلال در سال ۱۷۷۶، صدها مداخله نظامی در سراسر جهان انجام داده است. برآوردها نشان میدهد آمریکا تاکنون حدود ۴۰۰ عملیات و مداخله نظامی را در کشورهای مختلف رقم زده که بخش عمده آن پس از پایان جنگ سرد و بهویژه پس از حملات ۱۱ سپتامبر با سرعت بیشتری دنبال شده است. این جنگها علاوه بر خسارتهای گسترده انسانی، هزینههای اقتصادی سنگینی نیز به همراه داشتهاند. بر اساس برآوردها، تنها جنگهای پس از ۱۱ سپتامبر بیش از ۶.۴ تریلیون دلار هزینه مستقیم و غیرمستقیم برای آمریکا در پی داشته و صدها هزار کشته و میلیونها آواره برجای گذاشته است. در نظام حقوقی آمریکا، اگرچه اختیار اعلان رسمی جنگ بر عهده کنگره است، اما رؤسای جمهور بارها با استفاده از مجوزهای استفاده از نیروی نظامی، بدون اعلام رسمی جنگ، عملیاتهای گسترده نظامی را آغاز کردهاند. در قرن نوزدهم، واشنگتن جنگهای خود را با شعار توسعه سرزمینی، تأمین امنیت مرزها و گسترش نفوذ اقتصادی آغاز کرد. جنگ با مکزیک که به تصرف کالیفرنیا، تگزاس و نیومکزیکو انجامید، جنگ با اسپانیا برای تصاحب مستعمرات این کشور و اشغال فیلیپین، از مهمترین نمونههای این دوره به شمار میروند. با تبدیل شدن آمریکا به یک قدرت جهانی، اهداف جنگها نیز تغییر کرد. در دوران جنگ سرد، مهار کمونیسم به مهمترین توجیه مداخلات نظامی تبدیل شد و جنگهای کره و ویتنام در همین چارچوب شکل گرفت؛ جنگهایی که هزینههای انسانی و سیاسی سنگینی برای آمریکا به همراه داشت و مشروعیت سیاستهای مداخلهجویانه واشنگتن را با چالش مواجه کرد. پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، آمریکا با تکیه بر موقعیت تکقطبی خود، دامنه مداخلات نظامی را گسترش داد. جنگ خلیج فارس، حمله به افغانستان، اشغال عراق، عملیات نظامی در سوریه و عراق با عنوان مقابله با داعش، از مهمترین جنگهای این دوره بودند؛ درگیریهایی که عمدتاً با شعار مبارزه با تروریسم، مقابله با سلاحهای کشتار جمعی یا حفظ امنیت منطقهای آغاز شدند، اما در بسیاری موارد به جنگهای طولانی و پرهزینه تبدیل شدند. گزارش شبکه الجزیره نشان میدهد روند مداخلات نظامی آمریکا در طول دو قرن و نیم گذشته، از جنگهای توسعهطلبانه برای تصرف سرزمینها به عملیاتهای فرامرزی با اهداف ژئوپلیتیکی، کنترل مسیرهای انرژی، حفظ برتری نظامی و گسترش نفوذ جهانی تغییر یافته است. در این گزارش تأکید شده است که هرچند توجیهات رسمی واشنگتن در دورههای مختلف تغییر کرده، اما حفظ منافع راهبردی و تثبیت جایگاه آمریکا در نظام بینالملل، محور اصلی این مداخلات بوده است.