امضای سند تفاهمنامه پایان جنگ بین رئیسان جمهور ایران و آمریکا پرسشهای زیادی را درباره انگیزههای دو طرف در این جنگ و برندگان و بازندگان این نبرد کوتاهمدت اما پرهزینه برانگیخته است. پژوهشگر ارشد اندیشکده «موسسه استیمسون»، در تحلیلی از این توافق، معتقد است که ترس از فروپاشی اقتصادی و ناکام ماندن گزینههای نظامی، ترامپ را پای میز مذاکره کشانده است. به اعتقاد او تفاهمنامه فعلی اگر چه موقت است، اما میتواند بهترین فرصت ایران برای دستیابی به یک صلح پایدار با واشنگتن باشد. خبرآنلاین - شهاب شهسواری: باربارا اسلاوین، پژوهشگر ارشد اندیشکده موسسه استیمسون در گفتوگو با خبرآنلاین، در پاسخ به این سوال که چرا دو طرف تصمیم گرفتند پس از بیش از ۱۰۰ روز به این جنگ پایان دهند گفت، کاملاً روشن بود که طولانی شدن این مناقشه منافع هیچیک از طرفین را تامین نمیکند. ترامپ اعتراف کرد که میترسد نامش مشابه هربرت هوور در تاریخ ثبت شود ترامپ میتوانست بدون ورود به جنگ نیز به چنین توافقی – و شاید حتی توافقی بهتر – دست یابدوی تشریح کرد که دونالد ترامپ، همانطور که در کنفرانس مطبوعاتی خود در نشست گروه ۷ نیز اشاره کرد، به شدت نگران افزایش خسارات اقتصادی و ثبت نامش در تاریخ به عنوان «هربرت هوور» دیگری بود. لازم به ذکر است که هربرت هوور، سیویکمین رئیسجمهور ایالات متحده (۱۹۳۳–۱۹۲۹)، به عنوان یکی از ناموفقترین رؤسای جمهور تاریخ آمریکا شناخته میشود؛ چرا که دوره ریاستجمهوری او با بحران بزرگ اقتصادی (Great Depression) در سال ۱۹۲۹ همزمان شد و سیاستهای ناکارآمدش نتوانست مانع سقوط بازارهای مالی، فقر گسترده و بیکاری مفرط مردم شود، موضوعی که نام او را با شکست سنگین اقتصادی پیوند زد. اسلاوین معتقد است از سوی دیگر، ایران اگرچه از حملات ایالات متحده و اسرائیل جان سالم به در برد و برای نخستین بار تنگه هرمز را به شکلی موثر تسلیحاتی کرد، اما وضعیت وخیم اقتصادی، دولت ایران را نیز تحت فشار قرار داد تا به سمت یک توافق حرکت کند. اگر ایران از خود انعطاف نشان دهد، این وضعیت میتواند بهترین فرصت تهران در طول سالهای گذشته برای دستیابی به صلحی پایدار با آمریکا باشداین کارشناس ارشد مسائل بینالملل در ارزیابی برندگان و بازندگان این جنگ تاکید کرد که در این نبرد همه بازنده بودند، اما ایالات متحده و اسرائیل خسارت بیشتری متحمل شدند؛ چرا که «گزینه نظامی» پر هزینه مورد استفاده قرار گرفت اما نتوانست به اهداف مدنظر خود دست یابد. به باور اسلاوین، مردم ایران نیز در این میان آسیب زیادی دیدند، اما حکومت ایران توانست قدرت خود را تحکیم کند. تفاهمنامه فعلی یک برد بزرگ برای ایران است اسلاوین درباره دستاوردهای ایران در این یادداشت تفاهم پایان جنگ اشاره کرد که باید منتظر ماند و دید آیا این یک توافق نهایی است یا صرفاً یک آتشبس طولانیمدت. با این حال، او وضعیت فعلی را برای ایران یک برد بزرگ دانست، چرا که تهران در حال حاضر توانایی صادرات آزادانه نفت به مدت ۶۰ روز را پیدا کرده و داراییهای بلوکهشدهاش نیز در حال آزادسازی است. وی در خصوص اینکه آیا دونالد ترامپ به اهداف اصلی خود در این درگیری رسیده است یا خیر، گفت تا زمانی که مشخص نشود آیا توافق هستهای جدیدی در کار هست یا نه، اظهارنظر در این باره سخت است. با این حال، اگر ایران موافقت کند که اورانیوم غنیشده با غلظت بالای خود را رقیق کرده، از غنیسازی و ذخیرهسازی بیشتر خودداری کند و به آژانس بینالمللی انرژی اتمی اجازه راستیآزمایی بدهد، این موفقیت میتواند یک برد برای ترامپ محسوب شود؛ هرچند اسلاوین معتقد است ترامپ میتوانست بدون ورود به جنگ نیز به چنین توافقی – و شاید حتی توافقی بهتر – دست یابد. اسرائیل دیگر دوست جز آمریکا ندارد و از ترامپ حرفشنوی میکند پژوهشگر موسسه استیمسون درباره توانایی ترامپ برای وادار کردن اسرائیل و بنیامین نتانیاهو به پایبندی به مفاد این توافق ابراز خوشبینی کرد و افزود، همانطور که در روزهای گذشته مشهود بود، اسرائیل با وجود از دست دادن چهار سرباز خود، بمباران لبنان را به سرعت متوقف کرد. او به سخنان جیدی ونس، معاون رئیس جمهور آمریکا اشاره کرد که گفته بود اسرائیل تنها یک دوست واقعی در جهان دارد و نمیتواند ریسک دور شدن از آن را بپذیرد. اسلاوین در نهایت درباره میزان پایداری این توافق و امید به دستیابی به یک توافق جامع نهایی پس از این مهلت ۶۰ روزه، ابراز تردید کرد که یک توافق نهایی در این مدت کوتاه حاصل شود. با این حال، او تاکید کرد که امکان تمدید آتشبس وجود دارد، زیرا ترامپ هیچ تمایلی برای بازگشت به جنگ ندارد. به گفته او، اگر ایران از خود انعطاف نشان دهد، این وضعیت میتواند بهترین فرصت تهران در طول سالهای گذشته برای دستیابی به صلحی پایدار با آمریکا باشد.
خبرآنلاین
خبرآنلاینخبرآنلاین