فرانسه در ایران چه می خواهد؟ بررسی اقدامات و روابط فرانسه با ایران از ابتدای انقلاب تا جنگ اخیر نشان میدهد که این رابطه نهتنها برای ایران مفید نبوده، بلکه هزینههای سیاسی و امنیتی زیادی را نیز برای کشور به همراه داشته است. لذا ضرورت دارد باهدف ارسال پاسخی بازدارنده به اقدامات پاریس، بهویژه نقش آن در اسنپبک، جنگ ۱۲ روزه، جنگ کنونی و نیز جلوگیری از سرایت اینگونه رابطه به سایر بازیگران، سفیر این کشور اخراج و روابط به سطح کنسولی تنزل یابد. مردم ایران در انقلاب سال ۱۳۵۷ باهدف استقلال کشور، حکومت پهلوی را سرنگون کردند و کشورهای غربی به دلیل ازدستدادن منابع غنی ایران، از همان آغاز رویکردی خصمانه در قبال این ملت در پیش گرفتند. این اقدامات از همان ابتدا با روشهای مختلفی از جمله حمایت از تروریستها، منافقان و تجزیهطلبان، تحریم و جنگ مستقیم علیه ملت ایران انجام شده است. یکی از کشورهایی که دائماً علیه انقلاب اسلامی اقدامات خصمانه انجام داده، فرانسه بوده است که اقدامات آن عبارتاند از: حمایت همهجانبه از صدام و حمله مستقیم به خاک ایران فرانسه در طول جنگ هشتساله با ایران کمکهای مالی، تسلیحاتی، لجستیکی و آموزشهای نظامی بسیاری را به عراق ارائه داد.1 بهگفته نشریه لو کانار آنشنه فرانسه تنها در یک بسته حمایتی، حدود ۳۰ نظامی فرانسوی، از جمله هفت خلبان، به همراه کارشناسان شرکتهای داسو، اسنکما، آئروسپاسیال و ماترا را در عراق مستقر کرد تا در پروازهای آزمایشی، آموزش، شناسایی و همچنین پشتیبانی لجستیکی مشارکت کنند. همچنین فرانسه در مجموع در آن سالها ۱۴۰ فروند جنگنده میراژ به عراق فروخت. شاید مهمترین سیاست مشخص فرانسه در مقابل ایران را بتوان در سخنان فرانسوا میتران سیاستمدار فرانسوی در سفر سال ۱۹۸۲ به عراق دید که گفت: ما مایل نیستیم عراق در جنگ مغلوب شود؛ موازنه نظامی باید میان جهان عرب و ایران حفظ شود.2 حمایت فرانسه از منافقین پاریس بهعنوان یکی از مراکز اصلی منافقین در سالهای بعد از انقلاب اسلامی عمل کرده است؛ بهگونهای که در سال ۱۹۸۱ هنگامی که ابوالحسن بنیصدر به همراه مسعود رجوی سرکرده اصلی منافقین با یک هواپیمای بوئینگ ۷۴۷ از ایران فرار کردند، توانستند به پاریس بروند. پس از آن نیز پاریس بهعنوان قرارگاه اصلی منافقین نقش پشتیبان را از نیروهای این گروهک تروریستی در عراق ایفا میکرد. در اواخر جنگ و آغاز عملیات گسترده منافقین علیه ایران، بسیاری از پیادهنظام منافقین از پاریس جذب شدند.3 این حمایتها تاکنون نیز ادامه دارد و باوجود جابهجایی ظاهری پایگاه منافقین از پاریس به آلبانی، هنوز گردهماییها و جلسات آنان در پاریس تحت حمایت سیاسی-امنیتی دولت فرانسه ادامه دارد. ارسال خونهای آلوده یکی از جنایات فرانسه در ایران ارسال عمدی خونهای آلوده به بیماری ایدز و هپاتیت برای استفاده بیماران هموفیلی بود. ایران در اوایل دهه 60 از واردکنندگان فراوردههای خونی از انستیتو مریو فرانسه بود. در سال 1364 فرآوردههای خونی آلوده این شرکت به بیماران هموفیلی ایرانی تزریق میشد که در نتیجه این جنایت حدود 300 نفر قربانی شدند و برای اولینبار، ایدز وارد ایران شد. اولین بیمار هموفیلی مبتلا به «فاکتور ۸»، یک کودک هفتساله بود که بهعنوان اولین قربانی ایدز در سال ۶۶ فوت کرد. باوجود تلاشها برای دریافت غرامت از این شرکت، بیماران آسیبدیده هیچگاه به حقوق خود نرسیدند. خرابکاری در مذاکرات هستهای و عدم ایفای تعهدات فرانسه در مقاطع مختلف مذاکرات هستهای، مواضعی سختگیرانهتر از سایر اعضای گروه ۱+۵ علیه ج.ا. ایران اتخاذ کرد. بهعنوانمثال، در جریان یکی از دورهای گفتوگوی مذاکرات در سال ۲۰۱۳ وزرای خارجه ایران و ۱+۵ در ژنو و درحالیکه طرفین در آستانه دستیابی به توافقی برای حل مسائل هستهای بودند، این وزیر خارجه فرانسه بود که به دلیل قبولنداشتن متن توافق زیر میز زد و باعث شد مذاکرات به نتیجه نرسیده و بهدور دیگری موکول شود.4 علاوه بر این، فرانسویها در جریان مذاکرات هستهای بسیار کوشیدند تا بلکه بتوانند موضوعات دیگری مثل برنامه موشکی ایران را به مذاکرات هستهای بکشانند، اما موفق نشدند. همچنین شرکتهای خودروساز فرانسوی نظیر رنو و پژو در اقدامی خصمانه بلافاصله بعد از خروج آمریکا از برجام، فوراً ایران را ترک کردند؛ این در حالی بود که پس از دستیابی به توافق هستهای، این شرکتها بار دیگر و پس از دور قبلی تحریمهای ایران در اوایل دهه ۹۰ وارد کشور شدند و تعهد دادند که دیگر چنین رفتارهایی را تکرار نکنند. 5 فعالسازی اسنپبک در ششم شهریورماه ۱۴۰۴ سه کشور اروپایی عضو برجام (آلمان، فرانسه و انگلیس) با ادعای عدم اجرای تعهدات ایران در این معاهده بهویژه عدم همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی، با ارسال نامهای به شورای امنیت خواستار فعالسازی اسنپبک (مکانیسم ماشه) شدند. این اقدام موجب بازگشت تحریمهای ذیل قطعنامههای 1696، 1737، 1747، 1803، 1835 و 1929 شورای امنیت سازمان ملل متحد علیه ایران شد که طبق توافقنامه برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ باید در اواخر 2025 خاتمه پیدا میکرد.6 حمایت سیاسی و مشارکت مستقیم در جنگ ۱۲ روزه و دفاع مقدس سوم وزیر خارجه فرانسه در مصاحبه با تلویزیون فرانسه اذعان کرد که پاریس در حمایت از رژیم صهیونیستی در مقابل حمله تنبیهی ایران در جنگ ۱۲ روزه مشارکت داشت.7 همچنین رسانههای فرانسوی از حضور نظامی فرانسه در جنگ با ایران پرده برداشتند و در عملیاتهای رهگیری و انهدام اهداف هوایی شرکت داشتند که از جمله آن میتوان به صحبتهای لکورنو وزیر دفاع فرانسه در جریان یک بحث پارلمانی در مورد وضعیت غرب آسیا اشاره کرد. لکورنو اظهار داشت: «میتوانم تأیید کنم که ارتش فرانسه در چند روز گذشته در جریان عملیات نظامی مختلف جمهوری اسلامی ایران علیه اسرائیل، چه با سیستمهای زمینبههوا و چه از طریق جتهای جنگنده رافال، کمتر از ۱۰ پهپاد را رهگیری کرده است.» 8علاوهبرآن به