مرگ ناشی از جهیزیه | سنتی که همچنان زنان را می‌کُشد!

بیش از شش دهه از ممنوع شدن دریافت و پرداخت جهیزیه در هند میگذرد، اما این سنت ریشهدار همچنان به یکی از مهمترین عوامل خشونت علیه زنان در این کشور تبدیل شده است. به گزارش خبرفوری، گزارش تازه دویچهوله نشان میدهد که هر سال هزاران زن هندی به دلیل اختلافات مربوط به جهیزیه جان خود را از دست میدهند و بسیاری دیگر قربانی آزار، شکنجه و خشونت خانگی میشوند. به گزارش خبرفوری، در فرهنگ سنتی بسیاری از خانوادههای هندی، خانواده عروس هنگام ازدواج موظف است پول نقد، طلا، خودرو، لوازم منزل یا سایر داراییهای ارزشمند را به خانواده داماد بدهد. اگرچه این رسم از سال ۱۹۶۱ طبق قانون ممنوع اعلام شده، اما در عمل همچنان در بخشهای گستردهای از جامعه اجرا میشود و حتی پس از ازدواج نیز برخی خانوادههای داماد درخواستهای مالی جدیدی مطرح میکنند. گزارش به پروندههای متعددی اشاره میکند که در آنها زنان جوان پس از ناتوانی خانوادههایشان در پرداخت جهیزیه بیشتر، هدف خشونت قرار گرفتهاند. این خشونت میتواند از توهین و تحقیر روزانه آغاز شود و به ضربوشتم، شکنجه، خودکشی اجباری یا حتی قتل برسد. بر اساس آمار رسمی، سالانه بیش از شش هزار مورد «مرگ ناشی از جهیزیه» در هند ثبت میشود؛ آماری که تنها پروندههای رسمی را شامل میشود و بسیاری از فعالان حقوق زنان معتقدند شمار واقعی قربانیان بسیار بیشتر است، زیرا بسیاری از خانوادهها هرگز شکایتی ثبت نمیکنند یا مرگ زنان بهعنوان حادثه یا خودکشی ثبت میشود. یکی از دلایل تداوم این پدیده، فشارهای اجتماعی و فرهنگی است. در بسیاری از مناطق هند، ازدواج بدون پرداخت جهیزیه تقریبا غیرممکن تلقی میشود و خانواده دختران برای حفظ آبرو یا یافتن همسر مناسب، ناچار به پذیرش این خواستهها میشوند. حتی خانوادههای کمدرآمد نیز گاهی برای تهیه جهیزیه وام میگیرند یا داراییهای خود را میفروشند. فعالان حقوق زنان میگویند مشکل تنها به پرداخت اولیه جهیزیه محدود نمیشود. پس از ازدواج نیز برخی خانوادههای داماد خواستار پول، خودرو، طلا یا اموال بیشتری میشوند و در صورت مخالفت، عروس را تحت فشار قرار میدهند. این فشارها گاهی آنقدر شدید میشود که قربانی یا به خودکشی روی میآورد یا توسط همسر و خانواده او به قتل میرسد. دولت هند طی سالهای گذشته قوانین متعددی برای مقابله با این معضل تصویب کرده است. علاوه بر قانون ممنوعیت جهیزیه، مقررات ویژهای برای رسیدگی به خشونت خانگی و قتلهای مرتبط با جهیزیه نیز وجود دارد. با این حال، کارشناسان معتقدند اجرای ضعیف قوانین، روند طولانی رسیدگی قضایی، فشار خانوادهها و هراس قربانیان از پیامدهای اجتماعی باعث شده این قوانین نتوانند بهطور کامل از زنان حمایت کنند. فعالان اجتماعی تأکید میکنند که پایان دادن به این بحران تنها با تصویب قوانین جدید ممکن نیست، بلکه نیازمند تغییر نگرش جامعه نسبت به جایگاه زنان و حذف نگاه اقتصادی به ازدواج است. به باور آنها، تا زمانی که جهیزیه بهعنوان یک هنجار اجتماعی پذیرفته شود، زنان همچنان در معرض خشونت و تهدید قرار خواهند داشت. گزارش دویچهوله در پایان یادآور میشود که پشت هر عدد و آمار، زندگی زنی قرار دارد که قربانی سنتی شده است که دهههاست غیرقانونی اعلام شده، اما هنوز در بخشهایی از جامعه هند به حیات خود ادامه میدهد و هر سال جان هزاران زن را میگیرد.