کریستیانو رونالدو در دیدار پرتغال و اسپانیا برای آخرینبار در جام جهانی به میدان رفت. سپهر ستاری؛ در آستانه جام جهانی ۲۰۱۰، شرکت نایکی گروهی از بزرگترین ستارههای فوتبال جهان را برای کمپین تبلیغاتی «Write The Future» (آینده را بنویس) گرد هم آورد؛ چهرههایی چون وین رونی، دیدیه دروگبا، رونالدینیو، فابیو کاناوارو، فرانک ریبری و کریستیانو رونالدو. ایده این تبلیغ بسیار جذاب بود؛ شش ستاره بزرگ فوتبال در صحنههایی ظاهر میشدند که این پیام را منتقل میکردند که سرنوشت حرفهای و حتی زندگی شخصیشان به عملکردشان در جام جهانی آفریقای جنوبی گره خورده است. برای مثال، رونی در صحنهای دیده میشد که در دیدار برابر فرانسه یک پاس اشتباه میدهد، کنترل خود را از دست میدهد و شکست انگلیس را رقم میزند؛ شکستی که به شورش در خیابانها و سقوط بازار بورس منجر میشود. او در ادامه، به شکلی اغراقآمیز، در یک کاروان زندگی میکند، غذای بیکیفیت میخورد، بهعنوان کارگر نگهداری زمین فوتبال مشغول به کار است و با حسرت به بیلبورد بزرگی از ریبری خیره میشود. اما در سناریویی دیگر، رونی با یک تکل موفق ریبری را متوقف میکند و به قهرمان ملی تبدیل میشود؛ «سِر وین رونی» که تصویرش حتی بر صخرههای سفید دوور حک شده است. در مورد رونالدو نیز او را در حالی نشان میدادند که پشت یک ضربه آزاد ایستاده و آیندهای را تصور میکند که در صورت رساندن پرتغال به افتخار جهانی در انتظارش خواهد بود؛ بریدن روبان افتتاح ورزشگاه کریستیانو رونالدو»، حضور افتخاری در سریال The Simpsons، ساخت مجسمهای عظیم به افتخارش و فریاد هوادارانی که هنگام حضورش در مراسم افتتاحیه فیلم «رونالدو» نام او را صدا میزنند؛ فیلمی که در آن گائل گارسیا برنال نقش اصلی را بازی میکند. اما درست زمانی که رونالدو به توپ ضربه میزد، تصویر قطع میشد و هرگز نمیفهمیدیم در ذهن کارگردان چه سرنوشتی برای آن ضربه رقم خورده بود. با توجه به اینکه صحنه مربوط به یک ضربه آزاد در جام جهانی بود، احتمالاً توپ یا به بیرون میرفت، یا به دیوار دفاعی برخورد میکرد و یا بهراحتی در آغوش دروازهبان حریف جای میگرفت. کریستیانو رونالدو و جام جهانی؛ در طول شش دوره و طی ۲۰ سال، این رابطه هرگز یک داستان خوشایند نبوده است. لحظات درخشان؟ گل پیروزیبخش در ضربات پنالتی مرحله یکچهارم نهایی مقابل انگلیس در سال ۲۰۰۶، هتتریک برابر اسپانیا در مرحله گروهی جام جهانی ۲۰۱۸ (از جمله یک ضربه آزاد تماشایی)، دو گل مقابل ازبکستان در هیوستون دو هفته پیش و سرانجام نخستین گل او در مراحل حذفی جام جهانی؛ پنالتی برابر کرواسی در پنجشنبه گذشته. اما ناامیدیها بسیار بیشتر بودند؛ ناامیدیهایی که در نهایت با شکست پرتغال مقابل اسپانیا در وقتهای تلفشده دیدار روز دوشنبه در آرلینگتون تگزاس به اوج رسید. رونالدو روز یکشنبه به خبرنگاران گفته بود که این آخرین جام جهانی او خواهد بود؛ هرچند امیدوار بود آخرین بازیاش نباشد. اما در نهایت همینگونه شد. پس از سوت پایان، او تصویری اندوهگین داشت؛ دستها روی کمر، قدم زدن در زمین و سپس خیره شدن به نقطهای نامعلوم. هنگام تشویق تماشاگران نیز بهسختی اشکهایش را کنترل میکرد. چهره مردی را داشت که با وجود قرارداد هنگفتش در عربستان سعودی، احساس میکرد دوران حضورش در بزرگترین صحنههای فوتبال جهان در ۴۱ سالگی به پایان رسیده است. تنها هشت بازیکن در تاریخ بیش از ۱۱ گل جام جهانی رونالدو به ثمر رساندهاند. اما با توجه به نبوغ، تداوم و جایگاه او بهعنوان بهترین گلزن تاریخ فوتبال در سطح باشگاهی و ملی، این آمار بازدهی ناامیدکنندهای به نظر میرسد. برای یک ابرقهرمان ورزشی، جام جهانی بیشتر شبیه «کریپتونایت» بوده است؛ همان نقطه ضعف مرگبار سوپرمن. با این حال، داستان به این سادگی نیست. شش جام جهانی برای رونالدو شش نوع متفاوت از ناکامی و سرخوردگی را به همراه داشته است. در کنار تلخیها، لحظات شیرین نیز وجود داشتهاند. در این میان مسئلهای کاملاً مرتبط با فوتبال پرتغال نیز مطرح است: زمانبندی. فوتبال پرتغال دو «نسل طلایی» شناختهشده داشته است؛ یکی متشکل از بازیکنان متولد اوایل دهه ۱۹۷۰ مانند ژائو پینتو، لوییز فیگو، روی کاستا و پائولو سوسا و دیگری شامل بازیکنان متولد اوایل تا میانه دهه ۱۹۹۰ همچون برونو فرناندز، برناردو سیلوا و روبن دیاس. رونالدو که در سال ۱۹۸۵ متولد شده، دقیقاً میان این دو نسل قرار گرفت. زمانی که پرتغال سرانجام تیمی قدرتمند برای حضور بهعنوان مدعی قهرمانی در جام جهانی در اختیار داشت، او وارد دوران افت فوتبالش شده بود. در مقاطعی، همانند آنچه سالها برای لیونل مسی در تیم ملی آرژانتین رخ داد، فشار «به دوش کشیدن» تیم ملی بهوضوح روی شانههای رونالدو سنگینی میکرد. همیشه مسئله کیفیت حریف نیست؛ گاهی فشار انتظارات، بهویژه این تصور که فقط یک فوقستاره میتواند کشورش را به افتخار برساند، خفهکنندهتر از هر حریفی است؛ همان تصوری که تبلیغ نایکی نیز بر آن تاکید داشت. شاید بهترین جام جهانی رونالدو نخستین حضورش در این رقابتها بود. در ۲۱ سالگی هنوز در منچستریونایتد بازیکنی جوان و تا حدی بیثبات محسوب میشد و در تیم ملی پرتغال نیز زیر سایه فیگو قرار داشت. با این حال جام جهانی ۲۰۰۶ نقطه عطفی در مسیر حرفهای او شد. پس از گلزنی از روی نقطه پنالتی برابر ایران در مرحله گروهی، در دیدار مرحله یکهشتم نهایی مقابل هلند ـ مسابقهای که بعدها به «نبرد نورنبرگ» مشهور شد ـ به دلیل خطای شدید خالد بولاهروز مصدوم شد و در حالی که اشک میریخت زمین را ترک کرد. با این حال لوییز فیلیپه اسکولاری، سرمربی پرتغال، شجاعت او را ستود. در یکچهارم نهایی مقابل انگلیس، رونالدو خطرناکترین بازیکن پرتغال بود و پس از وقتهای اضافه، پنالتی سرنوشتساز تیمش را به گل تبدیل کرد. با این حال رفتارهای او در آن مسابقه خشم بازیکنان، هواداران و رسانههای انگلیسی را برانگیخت. برخی معتق