از آسمان تهران تا قلب صنعت هوش مصنوعی آمریکا؛ والاستریت ژورنال در گزارشی افشا کرد که مشارکت امارات در جنگ با ایران، تنها به همکاری نظامی محدود نماند و در نهایت با گشوده شدن درهای فناوری پیشرفته آمریکا به روی ابوظبی همراه شد؛ امتیازی که به باور منتقدان، میتواند یکی از بزرگترین معاملات ژئوپلیتیکی و فناورانه سالهای اخیر باشد. خبرآنلاین- آیا مشارکت امارات در جنگ با ایران، بلیت ورود ابوظبی به باشگاه قدرتهای هوش مصنوعی جهان را فراهم کرد؟ این پرسشی است که گزارش تازه والاستریت ژورنال مطرح میکند؛ گزارشی که از پیوندی کمسابقه میان جنگ، دیپلماسی، سرمایهگذاری و فناوری پرده برمیدارد و نشان میدهد چگونه تراشههای هوش مصنوعی به یکی از مهمترین ابزارهای معامله در سیاست خارجی آمریکا تبدیل شدهاند. بر اساس این گزارش، دولت دونالد ترامپ اندکی پس از پایان درگیریهای نظامی با ایران، دسترسی امارات متحده عربی به پیشرفتهترین تراشههای هوش مصنوعی آمریکایی را به شکل چشمگیری افزایش داده است؛ تصمیمی که به اعتقاد بسیاری از تحلیلگران، صرفاً یک تغییر در مقررات صادرات فناوری نیست، بلکه نشانهای از شکلگیری نسل جدیدی از اتحادهای ژئوپلیتیکی است؛ اتحادهایی که این بار نه بر پایه فروش جنگنده و موشک، بلکه بر محور نیمهرساناها، مراکز داده و هوش مصنوعی تعریف میشوند. والاستریت ژورنال در گزارشی اختصاصی نوشت: امارات طی ماههای اخیر در کنار آمریکا نقش فعالی در عملیات نظامی علیه ایران ایفا کرده است؛ از انجام دهها حمله هوایی گرفته تا مشارکت در رهگیری صدها موشک و کمک به حفظ جریان صادرات نفت از طریق تنگه هرمز؛ آبراهی که همچنان مهمترین شریان انتقال انرژی جهان به شمار میرود. اگر این روایت درست باشد، نتیجه آن تنها در میدان نبرد رقم نخورده است؛ بلکه در واشنگتن نیز به شکل امتیازهای راهبردی و فناوری برای ابوظبی خود را نشان داده است. از نفت تا تراشه؛ تغییر قواعد قدرت در دهههای گذشته کشورهای حوزه خلیج فارس برای تضمین امنیت خود، قراردادهای کلان خرید سلاح با آمریکا امضا میکردند. امروز اما معادله تغییر کرده است. آنچه جای هواپیماهای جنگنده و سامانههای موشکی را در میز مذاکرات گرفته، تراشههای پیشرفته هوش مصنوعی و زیرساختهای پردازش داده است. تصمیم تازه دولت ترامپ دقیقاً در همین چارچوب قابل ارزیابی است. بر اساس مقررات جدید وزارت بازرگانی آمریکا، امارات دیگر در فهرست کشورهای پرریسک صادرات فناوری قرار نمیگیرد و از این پس در کنار متحدانی مانند کشورهای اروپایی، کره جنوبی و هند طبقهبندی میشود. این تغییر، محدودیتهای سختگیرانهای را که سالها بر صادرات تراشههای پیشرفته به امارات اعمال میشد، کنار میزند. در عمل، این تصمیم راه را برای خرید آزادانه تراشههای پیشرفته از شرکتهایی مانند انویدیا هموار میکند و همزمان موانع حقوقی پیش روی شرکتهایی مانند مایکروسافت و اوپنایآی را برای توسعه مراکز داده در امارات برمیدارد. برای ابوظبی، این فقط یک امتیاز اقتصادی نیست؛ بلکه گامی بلند در مسیر تبدیل شدن به یکی از قطبهای جهانی هوش مصنوعی است؛ هدفی که مقامهای این کشور سالهاست آن را دنبال میکنند. چرا این تصمیم اهمیت دارد؟ بازار جهانی هوش مصنوعی دیگر صرفاً رقابتی میان شرکتهای فناوری نیست؛ بلکه به یکی از اصلیترین میدانهای رقابت قدرتهای بزرگ تبدیل شده است. هر کشوری که بتواند حجم بیشتری از تراشههای پیشرفته، توان پردازشی و مراکز داده را در اختیار داشته باشد، در توسعه مدلهای هوش مصنوعی، صنایع دفاعی، امنیت سایبری و حتی اقتصاد دیجیتال آینده دست بالا را خواهد داشت. به همین دلیل، صادرات تراشههای پیشرفته آمریکایی در سالهای اخیر به یکی از حساسترین ابزارهای سیاست خارجی واشنگتن تبدیل شده است. ایالات متحده همزمان که تلاش میکند دسترسی چین به این فناوری را محدود کند، از همین ابزار برای تقویت متحدان راهبردی خود نیز بهره میگیرد. از این منظر، ارتقای جایگاه امارات تنها یک تصمیم تجاری نیست؛ بلکه پیامی سیاسی به بازیگران منطقهای و رقبای جهانی آمریکاست؛ پیامی که میگوید همکاری امنیتی با واشنگتن میتواند به دسترسی به حساسترین فناوریهای قرن بیستویکم منجر شود. پای شیخ طحنون در میان است در مرکز این پرونده نام شیخ طحنون بن زاید آل نهیان، مشاور امنیت ملی امارات، بیش از هر فرد دیگری دیده میشود؛ چهرهای که هم معمار راهبرد امنیتی ابوظبی محسوب میشود و هم هدایت مهمترین پروژههای هوش مصنوعی این کشور را بر عهده دارد. به نوشته والاستریت ژورنال، شرکت G42 که مهمترین بازیگر هوش مصنوعی امارات به شمار میرود، تحت مدیریت و نفوذ او قرار دارد و اکنون با رفع محدودیتهای صادراتی، میتواند بدون بروکراسی پیچیده گذشته به پیشرفتهترین تراشههای آمریکایی دسترسی پیدا کند. اما همین موضوع، پرونده را از یک تصمیم فناورانه فراتر برده و آن را به مسئلهای سیاسی در واشنگتن تبدیل کرده است؛ زیرا همزمان روابط اقتصادی نزدیک میان شیخ طحنون و خانواده ترامپ نیز زیر ذرهبین مخالفان دولت آمریکا قرار گرفته است. پاداش یک اتحاد یا آغاز یک جنجال؟ اگرچه دولت ترامپ تصمیم خود را صرفاً یک اصلاح در نظام کنترل صادرات فناوری توصیف میکند، اما مخالفان این تصمیم معتقدند ماجرا بسیار فراتر از یک تغییر اداری است. به باور آنها، واشنگتن پس از جنگ با ایران، به یکی از نزدیکترین شرکای منطقهای خود، ارزشمندترین دارایی فناوری آمریکا را واگذار کرده است؛ امتیازی که تا همین چند ماه پیش دریافت آن برای بسیاری از کشورها تقریباً غیرممکن بود. در مرکز این پرونده، نام شیخ طحنون بن زاید آل نهیان بیش از هر شخصیت دیگری دیده میشود؛ مشاور امنیت ملی امارات، برادر رئیس این کشور و فردی که طی سالهای اخیر به معمار پروژه تبدیل امارات به قطب جهانی هوش مصنوعی شهرت یافته است. شرکت G42 که مهمترین بازیگر حوزه هوش مصنوعی امارات محسوب میشود، تحت مدیریت او ق