سلطنت ژاپن رو به پایان است | چرا زنان اجازه امپراتور شدن ندارند؟

ژاپن با یکی از جدیترین بحرانهای تاریخ خاندان سلطنتی خود روبهرو شده است؛ بحرانی که به کمبود وارثان مرد برای رسیدن به «تاج داوودی» یا همان تخت امپراتوری ژاپن مربوط میشود. به گزارش خبرفوری، با وجود اینکه این کشور ممکن است روزی نخستین نخستوزیر زن خود را داشته باشد، تلاشهای دولت برای حل بحران جانشینی، احتمال حضور یک زن بر تخت امپراتوری را کمتر کرده است. در حال حاضر تنها سه مرد واجد شرایط برای جانشینی امپراتور ژاپن هستند؛ افرادی با فاصله سنی بسیار زیاد که آینده قدیمیترین نظام سلطنتی موروثی جهان را با ابهام روبهرو کردهاند. این افراد شامل ولیعهد فومیهیتو، برادر امپراتور ناروهیتو، پسر او شاهزاده هیساهیتو و شاهزاده هیتاچی هستند. راهکاری که در پارلمان ژاپن مطرح شده، اجازه بازگشت برخی از اعضای شاخههای سابق خاندان سلطنتی به ساختار امپراتوری است؛ اما یک شرط مهم دارد: این افراد باید مرد باشند. هدف این طرح، حفظ سنتی است که بیش از دو هزار سال بر پایه انتقال قدرت از نسل پدری ادامه داشته است. منتقدان میگویند راهحل سادهتر این است که ژاپن اجازه دهد زنان نیز به مقام امپراتور برسند. آنان استدلال میکنند که توانایی اداره این جایگاه ارتباطی با جنسیت ندارد. یکی از شهروندان توکیو در گفتوگو با سیانان گفت که برای انجام وظایف امپراتور «تفاوتی میان مردان و زنان وجود ندارد». شهروند دیگری نیز تأکید کرد در کشوری که درباره برابری جنسیتی صحبت میشود، عجیب است که تنها جایگاه امپراتور همچنان فقط به مردان محدود باشد. در طول تاریخ ژاپن، زنان نیز سابقه حکومت داشتهاند. پیش از آنکه این امکان در قرن نوزدهم ممنوع شود، هشت زن در دورههای مختلف به عنوان امپراتریس بر ژاپن حکومت کردند. با این حال، در بسیاری از این موارد، حکومت زنان موقتی تلقی میشد و هدف اصلی، انتظار برای رسیدن یک وارث مرد به سن مناسب بود. یکی از مهمترین چهرههای این بحث، شاهزاده آیکو، تنها فرزند امپراتور ناروهیتو و ملکه ماساکو است. بسیاری از مردم ژاپن او را فردی محبوب میدانند و معتقدند میتواند گزینه مناسبی برای آینده سلطنت باشد، اما قوانین فعلی مانع از رسیدن او به تخت امپراتوری میشود. در مقابل، محافظهکاران ژاپنی تأکید دارند که حفظ خط خونی مردانه بخشی از هویت ملی کشور است. سانائه تاکایچی، نخستوزیر ژاپن، گفته است که محدود کردن جانشینی به مردانِ دارای تبار امپراتوری، همچنان رویکرد مناسب تلقی میشود. تسونِیاسو تاکدا، از نوادگان خاندان سلطنتی ژاپن که اکنون شهروند عادی محسوب میشود، از حفظ این سنت دفاع میکند. او میگوید تا زمانی که امکان ادامه خط پدری وجود دارد، باید روی همین مسیر تمرکز کرد و اگر این راه شکست خورد، میتوان درباره تغییر سنت دوهزارساله بحث کرد. با این حال، ورود دوباره مردان از شاخههای قدیمی خاندان سلطنتی نیز با پرسشهای زیادی همراه است. کسانی که ممکن است به خاندان بازگردند، سالهاست زندگی عادی داشتهاند و برخی کارشناسان میپرسند آیا جامعه ژاپن پذیرای چنین تغییری خواهد بود یا نه. از سوی دیگر، زندگی اعضای خاندان سلطنتی با محدودیتهای فراوانی همراه است. تاکدا میگوید فردی که وارد خاندان سلطنتی میشود، حق رأی دادن و نامزد شدن برای مناصب سیاسی را از دست میدهد و آزادیهای معمول شهروندان را نخواهد داشت. بحران جانشینی اکنون ژاپن را میان دو انتخاب دشوار قرار داده است: حفظ سنتی چندصدساله که بر جانشینی مردان تأکید دارد یا اصلاح قانونی که اجازه دهد زنان نیز برای نخستین بار در دوران مدرن به مقام امپراتور برسند. در شرایطی که تعداد اعضای خاندان سلطنتی رو به کاهش است، این پرسش بیش از همیشه مطرح شده است که آیا قدیمیترین سلطنت موروثی جهان میتواند بدون تغییر قوانین خود به حیات ادامه دهد یا نه.