پرندگان ساکن خط مقدم جنگ اوکراین با استفاده از کابلهای فیبر نوری بهجامانده از پهپادهای تهاجمی، لانههایی غیرمعمول ساختهاند. پدیدهای که توجه پژوهشگران را به تأثیر جنگ بر طبیعت و حیاتوحش جلب کرده است. پرندگانی که در امتداد خط مقدم جنگزده اوکراین زندگی میکنند، در حال ساخت لانههایی آخرالزمانی هستند، لانههایی که از کابلهای فیبر نوری رهاشده و استفادهشده برای هدایت پهپادهای تهاجمی ساخته میشوند. چندین لانه که با ترکیبی از علف، شاخههای درخت و این سیمهای بسیار نازک بافته شدهاند، بحثهایی را درباره تأثیر جنگ چهار ساله و ویرانگر بر طبیعت و دگرگون شدن محیطزیست بهوجود آورده است. تارهای عظیم و عنکبوتمانندِ کابلهای فیبر نوری که توسط هر دو طرف، یعنی اوکراین و روسیه، برای مقاومسازی پهپادها در برابر جنگ الکترونیک و اخلال استفاده میشود، اکنون بخشهای وسیعی از خط مقدم به طول ۱٬۲۰۰ کیلومتر را پوشاندهاند. ولادیمیر پوتین در فوریه ۲۰۲۲ «عملیات نظامی ویژه» خود علیه اوکراین را با استفاده از تانک، خودروهای زرهی و توپخانه آغاز کرد. از آن زمان، پهپادها یکی از عناصر اصلی میدان نبرد محسوب میشوند و هر دو طرف بهطور فزایندهای به آنها در جنگ متکی شدهاند. گسترش استفاده از پهپادهای فیبر نوری باعث شده این کابلها در سراسر منطقه پراکنده شوند، جایی که به نظر میرسد پرندگان نیز در حال سازگار شدن با شرایط جدید محیط اطراف خود هستند. این کابلهای رهاشده روی پشتبامها، در میان درختان درهمتنیده و در سطح مزارع پراکنده به چشم میخورند. نیروهای اوکراینی عکسها و ویدئوهایی از لانههایی منتشر کردهاند که از ترکیب علف خشک و کابلهای فیبر نوری در مناطق جنگزدهای مانند دونتسک، خارکوف و زاپوریژیا ساخته شدهاند. اولنا ترگوب، دبیرکل گروه جامعه مدنی اوکراینی NAKO، این سازهها را «آخرالزمانی» توصیف کرده است. همچنین یانا هریِنکو، پژوهشگر ارشد موزه جنگ کییف، دو مورد از این لانهها را که توسط نیروهای اوکراینی از خط مقدم ارسال شده بود، مورد بررسی قرار داده. او میگوید: لانههای پرندگان که در آنها تکههایی از فیبر نوری دیده میشود، نشاندهنده تغییر ماهیت جنگ هستند. اولین لانه عمدتاً از علف خشک و کابل فیبر نوری تشکیل و بهطور نسبتاً محکمی بافته شده است. هریِنکو اضافه میکند که پژوهشگران هنوز نمیدانند این لانهها دقیقاً متعلق به کدام گونه از پرندگان است یا این پرندگان چگونه کابلها را جمعآوری کردهاند؛ کابلهایی که طول برخی از آنها به بیش از ۱۹ کیلومتر میرسد. گزارش شده که یکی از این لانهها پس از آن کشف شد که یک بمب گلاید روسی در دونباس درختی را از بین برد. یک گردان پشتیبانی از تیپ ۱۲ آزوف اوکراین نیز ماه گذشته تصویری از چنین لانهای را در تلگرام منتشر کرد. این تیپ در بیانیهای مینویسد: این تنها یکی از دهها نشانهای است که نشان میدهد طبیعت چگونه در میان شعلههای جنگ دوام میآورد، در میان صدها پهپاد، حملات، گلولهباران و چندین کیلومتر زمین سوخته. این لانههای غیرعادی توجه پژوهشگران خارج از اوکراین را نیز جلب کرده است. یکی از این دو لانه در کییف بهعنوان بخشی از مجموعه موزه جنگ باقی خواهد ماند و دیگری برای بررسی بیشتر به هلند ارسال شده و سپس بازگردانده میشود. اوکِه-فلوریان هیمسترا، زیستشناس مستقر در شهر لیدن هلند که در زمینه مواد مصنوعی مورد استفاده در لانهها تخصص دارد، میگوید آزمایشها میتواند نشان دهد کدام گونه پرنده این لانهها را ساخته است. او میگوید: ما به دنبال رد DNA در داخل لانه خواهیم بود تا مشخص کنیم واقعاً چه پرندهای آن را ساخته است. هرگز چنین لانههایی را شاهد نبودم؛ و من لانههای پرندگان بسیار زیادی دیدهام. هیمسترا اضافه میکند تأثیر کابلهای فیبر نوری بر پرندگان میتواند هم مثبت و هم منفی باشد، از یک طرف ممکن است باعث گیر افتادن پرندگان شود، اما از طرف دیگر میتواند به ساخت لانههای مقاومتر کمک کند. او در پایان میگوید: با ثبت این لانهها، در واقع تأثیر جنگ بر طبیعت اوکراین را نیز مستند میکنیم. پرندگان معمولاً در انتخاب موادی که برای ساخت لانه استفاده میکنند بسیار حساس هستند، اما در برخی موارد مشاهده شده که از روشهای هوشمندانهای بهره میبرند؛ مانند بهکارگیری پوست مار یا تهسیگارهای سمی برای دور کردن شکارچیان. پژوهشگران میگویند این حیوانات در سالهای اخیر بهطور فزایندهای از زبالههای روزمره انسانی برای ساخت لانههای خود استفاده میکنند.
روزیاتو
روزیاتوروزیاتو