امارات در نظم جدید خلیج فارس پس از جنگ ایران در حال حرکت به سمت همکاری عمیقتر با اسرائیل و همزمان مدیریت تنش با ایران و عربستان است و در نتیجه به یک بازیگر متمایز و درگیر در موازنهسازی پیچیده منطقهای تبدیل شده است. به گزارش تجارت نیوز، وبگاه ریسپانسیبل استیت کرفت با انتشار یادداشتی مدعی شد: نقشهایی که پاکستان، عربستان سعودی، قطر و ترکیه در تسهیل «توافقنامه تفاهم اسلامآباد» ایفا کردند، نشاندهنده میزان سرمایهگذاری بازیگران منطقهای برای ایجاد مسیرهای خروجی برای ایالات متحده و ایران و جلوگیری از تشدید بیشتر درگیری است. مدیریت همزمان اسرائیل، ایران و حساسیتهای خلیج فارس این وبگاه در ادامه آورد: در سراسر شورای همکاری خلیج فارس (GCC)، این مسیر دیپلماتیک با نوعی آسودگی عمومی مواجه شده؛ زیرا به نظر میرسد درگیری به سمت کاهش تنش حرکت میکند و واشنگتن و تهران در حال آمادهسازی برای مذاکرات درباره مسائل حساس هستهای و غیرهستهای هستند. با این حال، جایگاه امارات متحده عربی (UAE) در این تصویر کلی، ساده و روشن نیست. اگرچه ابوظبی بعید است بهطور علنی تصمیم دولت ترامپ برای امضای «تفاهم اسلامآباد» را به چالش بکشد، اما روشن است که مقامات اماراتی از نقش میانجیگرانه پاکستان میان واشنگتن و تهران ناراضی بودهاند. به نظر میرسد ابوظبی معتقد است عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل باید مدت بیشتری ادامه پیدا میکرد تا پیش از هر آتشبس، ایران تحت فشار بیشتری قرار داشت. صرفنظر از اینکه این آتشبس تمدیدشده در نهایت چه دستاوردی داشته باشد، رهبری امارات نسبت به ایران بدبین شده و در عین حال مصممتر گشته تا همکاری با اسرائیل را گسترش دهد، هرچند همچنان در دیپلماسی با ایران را باز نگه دارد. به ادعای ریسپانسیبل استیت کرفت؛ نوع برداشت تهدید در ابوظبی با این واقعیت تقویت شده که طی جنگ، ایران بیش از 3 هزار پهپاد و موشک به سمت امارات شلیک کرده؛ رقمی که از مجموع حملات پایگاههای آمریکا در سایر پنج عضو شورای همکاری خلیج فارس بیشتر بوده است. استقرار سامانه «گنبد آهنین» و نیروهای نظامی اسرائیل در امارات طی جنگ نیز تاثیر عمیقی بر مقامات اماراتی گذاشته است. با این حال، تعمیق همکاری امارات با تلآویو میتواند تنشها با دیگر اعضای شورای همکاری خلیج فارس را افزایش دهد؛ کشورهایی که بیش از پیش اسرائیل را تهدید تلقی میکنند. حمله اسرائیل به دوحه در سپتامبر ۲۰۲۵، بر نگاه عربستان تاثیر گذاشت و این برداشت را تقویت کرد که تمایل تلآویو به اعمال قدرت فراتر از مرزهایش، تهدیدی برای کشورهای خلیج فارس است که به عادیسازی روابط با اسرائیل نپیوستهاند. در این چارچوب، همسویی رو به رشد امارات با اسرائیل میتواند منبع اصلی تنش با عربستان سعودی شود؛ بهویژه در کنار خروج ابوظبی از اوپک و اوپکپلاس در اوایل سال جاری، حمایت آن از پیشرویهای کوتاهمدت شورای انتقالی جنوب یمن (STC) و نیز حمایت از سومالیلند و نیروهای پشتیبانی سریع سودان (RSF). مقامات ریاض این سیاستها را در تعارض با منافع سعودیها میدانند. بازگشت الگوی جنگ در سایه این وبگاه در ادامه آورد: در این مرحله، با توجه به تلاش عربستان و قطر برای امضای پیمانهای عدم تعرض با ایران و با توجه به اینکه روابط عمان با تهران از جنگ نیز آسیب جدی ندیده، اسرائیل و ایران احتمالا به الگوی «جنگ در سایه» بازمیگردند. همانند دهه ۲۰۱۰ و اوایل دهه ۲۰۲۰، این وضعیت شامل فعالیتهای نیابتی، عملیات اطلاعاتی، ترورهای هدفمند، جنگ سایبری و دیگر اشکال درگیری غیرمستقیم خواهد بود. در چنین فضایی، اگرچه امارات تلاش میکند بهطور علنی در کنار اسرائیل دیده نشود، اما احتمال حمایت پنهان آن از تلآویو را نمیتوان رد کرد. حال به گفته کارشناسان اگر «تفاهم اسلامآباد» به توافقی پایدارتر میان آمریکا و ایران منجر شود، احتمالا جنگ سایه اسرائیل و ایران از سر گرفته خواهد شد و امارات ممکن است بهصورت پنهانی از اسرائیل از طریق تبادل اطلاعات یا همکاریهای نظارتی حمایت کند؛ موضوعی که میتواند روابط امارات و دیگر اعضای شورای همکاری خلیج فارس را پیچیدهتر کند، بهویژه اگر سایر این بازیگران اسرائیل را تهدیدی فزاینده بدانند. اگرچه خروج امارات از اوپک و همکاری رو به رشد آن با اسرائیل، این کشور را تا حدی به «بازیگری متمایز» در شورای همکاری خلیج فارس تبدیل کرده، اما رهبران ابوظبی همچنان تلاش خواهند کرد در صورت تامین منافع ملی، با دیگر کشورهای خلیج فارس هماهنگ بمانند. در عمل، انتظار میرود امارات همکاری خود را با اسرائیل بهویژه در حوزههای دفاعی، اطلاعاتی، فناوری و تجارت گسترش دهد، در حالی که همزمان مراقب پیامدهای سیاسی این نزدیکی در سطح افکار عمومی عرب و اعضای شورای همکاری خلیج فارس خواهد بود. در نتیجه، ابوظبی با «موازنهای دشوار» روبهرو است. امارات احتمالا به همکاری با اسرائیل ادامه میدهد، اما تلاش خواهد کرد این همکاری بیش از حد آشکار نباشد. در عین حال، تاکید بیشتری بر دیپلماسی، کاهش تنش، مسائل انسانی و حمایت از ثبات منطقهای خواهد داشت تا بتواند هم روابط راهبردی با اسرائیل را حفظ کند و هم اعتبار خود را در میان شرکای عربی از دست ندهد. با وجود این، انتظار نمیرود امارات از توافقهای ابراهیم خارج شود. به باور برخی تحلیلگران، این کشور تلاش میکند روابط راهبردی با اسرائیل را حفظ کند، در حالی که در برابر افکار عمومی عرب نیز تا حدی قابلقبول باقی بماند. در موضوع سومالیلند و جنگ داخلی سودان نیز اختلافات منطقهای ادامه دارد. حمایت امارات از نیروهای RSF در سودان، با نگرانی عربستان و دیگر کشورها همراه شده و یکی از نقاط تنش در روابط ریاض و ابوظبی محسوب میشود.
تجارت نیوز
تجارت نیوزتجارت نیوز