جام جهانی در سایه قدرت آمریکا؛ نفوذ سیاسی که استقلال فیفا را زیرسوال برد

محرومیت یک بازیکن آمریکایی، مرز میان استقلال فیفا و نفوذ قدرتهای سیاسی را در آشکارترین حالت ممکن نشان داد. کارت قرمز قرار است آخرین حرف را بزند؛ حکمی که نه لابی میشناسد، نه تلفن، نه قدرت سیاسی و نه اعتبار پاسپورتها را. داور دستش را بالا میبرد، بازیکن اخراج میشود و پرونده بسته میشود. دستکم قرار بود فوتبال اینگونه کار کند اما آمریکا در فوتبال هم قوانین خودش را دارد! جنجالی که پیرامون محرومیت یک بازیکن آمریکایی شکل گرفته، دوباره همان سؤال قدیمی را به وسط زمین آورده است؛ آیا همه در فوتبال واقعاً برابرند؟ ماجرا فقط به یک کارت قرمز یا یک بازیکن ختم نمیشود. چیزی که افکار عمومی را حساس کرده، این تصور است که شاید بعضی کشورها به درهایی دسترسی داشته باشند که برای دیگران بسته است. در چنین شرایطی، بحث بر سر اعتبار قانونی است که قرار بود برای همه یکسان اجرا شود. فیفا سالهاست تلاش میکند خود را نهادی مستقل، حرفهای و دور از نفوذ سیاست معرفی کند. اما اعتبار با حرف زدن ساخته نمیشود؛ با اعتماد ساخته میشود. و اعتماد هم درست از همان نقطهای آسیب میبیند که تصور تبعیض شکل میگیرد. هواداران فوتبال اشتباه داور را میپذیرند. خطای VAR را هم هضم میکنند. حتی با گلهای مشکوک و تصمیمات بحثبرانگیز کنار میآیند. اما چیزی که به این سادگی بخشیده نمیشود، بیعدالتی است. لحظهای که هوادار به این نتیجه برسد قانون برای همه یکسان اجرا نمیشود، نتیجه هر مسابقهای زیر سؤال میرود. فوتبال محبوبترین ورزش جهان شد چون این امید را زنده نگه داشت که همهچیز در زمین تعیین میشود؛ جایی که یک تیم کوچک میتواند غولی بزرگ را زمین بزند و هیچ نامی مصونیت دائمی ندارد. شکوه فوتبال در همین بیرحمی عادلانه آن است. اما اگر این باور خدشهدار شود و این احساس شکل بگیرد که برخی تصمیمها بیرون از زمین و زیر سایه قدرت تغییر میکنند، آسیب آن بسیار فراتر از سرنوشت یک مسابقه خواهد بود. و حالا فقط یک سؤال باقی میماند؛ اگر همین پرونده برای تیمی از آسیا، آفریقا یا آمریکای لاتین رخ داده بود، باز هم همین مسیر را میرفت؟ باز هم همین میزان انعطاف، همین سرعت و همین حساسیت برای بازنگری وجود داشت؟ پاسخ این سؤال فقط سرنوشت یک پرونده را مشخص نمیکند؛ اعتبار فیفا را هم تعیین میکند. فرقی نمیکند پای چه کشوری در میان باشد. روزی که قدرت بتواند بر قانون سایه بیندازد، چیزی فرو میریزد که بازسازی آن تقریباً ناممکن است؛ چیزی به اسم اعتماد. و ورزشی که اعتمادش را از دست بدهد، هرچقدر هم پرتماشاگر و پرپول باشد، بخشی از روح خود را از دست داده است.