سینماپرس: امرالله احمدجو کارگردان پیشکسوت سینما و تلویزیون معتقد است که ماندگاری شخصیتهای بزرگ، بیش از آنکه به جایگاه سیاسی و اجتماعی آنان وابسته باشد، به سیره، منش و نوع زیست آنان بازمیگردد؛ ویژگیهایی که در حافظه تاریخی ملتها باقی میماند و نسلهای آینده نیز آن را روایت خواهند کرد. به گزارش سینماپرس، امرالله احمدجو، نویسنده و کارگردان پیشکسوت سینما و تلویزیون، در گفتوگو با ایرنا از منظر یک هنرمند، درباره سیره و سبک زندگی رهبر شهید، نسبت هنر با شخصیتهای تاریخی، اهمیت روایت هنری این مقطع و تأثیر مراسم تشییع بر حافظه تاریخی ملت ایران سخن گفت که مشروح آن را در ادامه میخوانید: ایسنا- شما سالها در حوزه روایت تاریخ و هویت ایرانی - اسلامی در سینما و تلویزیون فعالیت کردهاید. از نگاه یک فیلمساز، چه ویژگیهایی از سیره و سبک زندگی رهبر شهید ظرفیت ماندگاری در تاریخ و هنر را دارد؟ اگر بخواهیم یک شخصیت در تاریخ ماندگار شود، پیش از هر چیز باید زندگی او قابلیت روایت داشته باشد. تاریخ، تنها مجموعهای از وقایع نیست؛ تاریخ در حقیقت روایت انسانهایی است که با منش، رفتار و نوع زیستن خود بر جامعه اثر گذاشتهاند. آنچه برای یک هنرمند اهمیت دارد، همین وجوه انسانی شخصیتهاست؛ اینکه چگونه زندگی کردند، چگونه با مردم ارتباط داشتند، چگونه در برابر سختیها ایستادند و در بزنگاههای دشوار چه تصمیمهایی گرفتند. هرگاه میان باور، گفتار و رفتار یک شخصیت هماهنگی وجود داشته باشد، آن شخصیت برای هنر نیز جذاب میشود. مخاطب امروز بیش از هر چیز به دنبال صداقت است. اگر احساس کند فردی همانگونه که سخن گفته، زندگی کرده و همانگونه که زندگی کرده، مسئولیت پذیرفته است، این تصویر در ذهن او ماندگار خواهد شد. به اعتقاد من، بسیاری از شخصیتهای بزرگ تاریخ ایران و جهان نیز به همین دلیل در حافظه ملتها باقیماندهاند. از منظر هنری، سادگی در زندگی، توجه به مردم، پرهیز از تجمل، احساس مسئولیت و پایبندی به ارزشهایی که یک انسان برای آنها زندگی میکند، مهمترین عناصر در شکلگیری یک روایت ماندگار هستند. این ویژگیها شخصیت را از یک مقام اداری یا سیاسی فراتر میبرد و او را به سوژهای انسانی تبدیل میکند؛ سوژهای که میتواند سالها بعد نیز در قالب رمان، فیلم، سریال یا مستند موردتوجه قرار گیرد. هر شخصیتی که بتواند میان مسئولیت اجتماعی و فضایل اخلاقی تعادل برقرار کند، بهتدریج وارد حافظه فرهنگی یک ملت میشود. در چنین شرایطی، دیگر تنها مورخان درباره او سخن نمیگویند، بلکه شاعران، نویسندگان، فیلمسازان و هنرمندان نیز به سراغ او میروند و هر نسل روایت تازهای از زندگی و اندیشه او ارائه میکند. به همین دلیل، اگر قرار باشد سالها بعد درباره این مقطع تاریخی آثار هنری ساخته شود، صرف پرداختن به رخدادها کافی نخواهد بود. آنچه اثر را ماندگار میکند، پرداختن به منش، اخلاق، سبک زندگی، نوع ارتباط با مردم و ارزشهایی است که شخصیت موردنظر برای آنها زیسته است. هنر از همین نقطه آغاز میشود؛ از روایت انسان، نه صرفاً روایت حادثه. ایسنا- رهبر شهید در مقاطع مختلف، از هنر بهعنوان یکی از مؤثرترین ابزارهای فرهنگسازی و انتقال هویت یاد کرده و بر تولید آثار فاخر تأکید داشتند. شما بهعنوان فیلمسازی تاریخی این نگاه را چگونه ارزیابی میکنید و آن را چه اندازه در مسیر تولید سریالهای تاریخی اثرگذار میدانید؟ رهبر شهید همواره هنر را صرفاً یک ابزار سرگرمی نمیدانستند، بلکه از آن بهعنوان یکی از اثرگذارترین ابزارهای فرهنگسازی، هویتبخشی و انتقال ارزشهای یک ملت یاد میکردند. در بیانات مختلف ایشان، بارها بر این نکته تأکید شده است که هنر، اگر در مسیر حقیقت، اخلاق و تعالی انسان قرار گیرد، میتواند بیش از بسیاری از ابزارهای دیگر بر ذهن و دل مخاطب اثر بگذارد و نسلهای مختلف را با تاریخ، فرهنگ و هویت خود پیوند دهد. در نگاه ایشان، سینما و تلویزیون از مهمترین رسانههای عصر حاضر هستند و به همین دلیل، مسئولیت سنگینی بر دوش هنرمندان و مدیران فرهنگی قرار دارد. ایشان معتقد بودند که تولید آثار فاخر، بهویژه در حوزه تاریخ و تمدن ایران و اسلام، میتواند تصویر درستی از گذشته این سرزمین به نسل جوان ارائه کند و مانع از تحریف یا فراموشی بخشهای مهمی از هویت تاریخی کشور شود. رهبر شهید بارها بر اهمیت روایت صحیح تاریخ تأکید داشتند. از نگاه ایشان، اگر یک ملت نتواند تاریخ، شخصیتها و حوادث بزرگ خود را با زبان هنر روایت کند، دیگران این کار را انجام خواهند داد و چهبسا تصویری ناقص یا نادرست از آن ارائه کنند. از همین رو، مجموعههای تاریخی را تنها یک محصول نمایشی نمیدانستند، بلکه آنها را بخشی از حافظه فرهنگی و تاریخی ملت ایران تلقی میکردند. ایشان همچنین معتقد بودند که یک اثر فاخر تنها با هزینههای بالا یا دکورهای عظیم ساخته نمیشود، بلکه پیش از هر چیز به اندیشه، پژوهش، فیلمنامه قوی و شناخت عمیق از تاریخ نیاز دارد. در دیدگاه ایشان، اثری ماندگار است که علاوه بر جذابیت هنری، بتواند حقیقت را روایت کند، امید بیافریند، هویت ملی را تقویت کند و مخاطب را به اندیشیدن وادارد. از مجموع این دیدگاهها میتوان دریافت که رهبر شهید برای هنر، بهویژه سینما و سریالهای تاریخی، نقشی راهبردی قائل بودند. ایشان این آثار را فرصتی برای معرفی مفاخر، انتقال تجربههای تاریخی، تقویت اعتمادبهنفس ملی و پاسداری از فرهنگ ایرانی - اسلامی میدانستند و بر حمایت از تولید آثار عمیق، پژوهشمحور و ماندگار تأکید داشتند. ایسنا- بسیاری معتقد هستند آیین تشییع رهبر شهید، صرفاً یک مراسم سوگواری نخواهد بود، بلکه به دلیل حضور میلیونی مردم و مهمانان خارجی، به یکی از ماندگارترین رویدادهای تاریخ معاصر تبدیل میشود. از نگاه یک فیلمساز، این رویداد چه ظرفیتی برای ثبت در حافظه تاریخی ملت ایران و حتی جهان دارد؟ اگر بخواهیم از منظر هنر و سینما به چنین رویدادی نگاه کنیم، باید
سینما پرس
سینما پرسسینما پرس