مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی از بررسی طرح تغییر فرمول محاسبه مستمری بازنشستگان خبر داد؛ طرحی که در آن، مبنای حقوق بازنشستگی بهجای دو سال آخر، بر پایه کل دوران اشتغال محاسبه میشود. به گزارش اقتصادآنلاین، تغییر فرمول محاسبه مستمری بازنشستگان، حالا به یکی از مهمترین و بحثبرانگیزترین موضوعات حوزه تأمین اجتماعی تبدیل شده است؛ موضوعی که میتواند در سالهای آینده، نحوه تعیین حقوق بازنشستگی میلیونها بیمهشده را دستخوش تغییر کند. در شرایطی که فشار تورم، ناترازی منابع و افزایش هزینههای تعهدات سازمان تأمین اجتماعی به اوج رسیده، مدیرعامل این سازمان از یک «جراحی بزرگ» در نظام بازنشستگی خبر داده؛ جراحیای که محور آن، فاصله گرفتن از فرمول دو سال آخر خدمت و حرکت به سمت محاسبه مستمری بر مبنای ضرایب دستمزدی در سالهای اشتغال است. در روزهای گذشته و همزمان با هفته تأمین اجتماعی، صطفی سالاری، مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی در گفتوگو با ایلنا، ابعاد تازهای از وضعیت مالی این سازمان، بدهی دولت، تأمین منابع درمان و همچنین طرح تغییر مبنای محاسبه مستمری بازنشستگان را تشریح کرد. سازمان تأمین اجتماعی در حالی با تعهدات سنگین نسبت به بیمهشدگان، بازنشستگان و بخش درمان روبهرو است که همزمان با کسری منابع ماهانه، مطالبات انباشته از دولت، فشار تورم و شوکهای مقطعی اقتصادی نیز دستوپنجه نرم میکند. سالاری در این گفتوگو تأکید کرده که سازمان نمیتواند به بهانه مشکلات مالی، در ارائه خدمات به جامعه هدف خود وقفه ایجاد کند. او با اشاره به رشد بالای هزینهها گفته است که تأمین اجتماعی ماهانه باید منابع بسیار بزرگی را برای پرداخت مستمریها و هزینههای درمانی تأمین کند؛ موضوعی که مدیریت این صندوق را در شرایط فعلی اقتصاد ایران، پیچیدهتر از همیشه کرده است. تأمین اجتماعی با کسری منابع و هزینه سنگین درمان روبهرو است بر اساس توضیحات مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی، حتی در خوشبینانهترین حالت و با وصول کامل حق بیمههای جاری، این سازمان ماهانه دستکم ۱۷ هزار میلیارد تومان فقط برای پرداخت حقوق مستمریبگیران کسری دارد. علاوه بر این، هزینه ماهانه بخش درمان نیز حدود ۴۰ هزار میلیارد تومان برآورد میشود؛ رقمی که از محل حق بیمههای جاری بهطور کامل تأمین نمیشود. سالاری گفته است برای پوشش این فاصله مالی، سازمان ناچار به استفاده از روشهایی مانند وصول مطالبات از دولت، فروش سهام واگذار شده و انتشار اوراق الکترونیکی بانکی شده است. در همین چارچوب، او از اجرای یک مدل جدید تهاتری با همکاری چند بانک خبر داده که در آن، مطالبات طلبکاران سازمان در قالب اوراق یا توکنهای داخلی قابل معامله میشود تا هم طلبکار زودتر به نقدینگی برسد و هم بدهکاران بیمهای بتوانند با تخفیف، بدهی خود را تسویه کنند. به گفته او، اگر این سازوکار بهطور کامل عملیاتی شود، میتواند سالانه ۶۰ تا ۷۰ هزار میلیارد تومان نقدینگی جدید برای سازمان ایجاد کند. ماجرای کسری ۴۰ همتی چه بود؟ یکی دیگر از محورهای مهم گفتوگو با مدیرعامل تأمین اجتماعی، شفافسازی درباره عددی بود که در روزهای گذشته بهعنوان «کسری ۴۰ هزار میلیارد تومانی ماهانه» مطرح شده بود. سالاری در این باره توضیح داده که این عدد، مربوط به مابهالتفاوت احکام بازنشستگان در دو ماه فروردین و اردیبهشت بوده و نباید بهعنوان کسری ثابت ماهانه سازمان تفسیر شود. به گفته او، پس از صدور احکام جدید، برای هر یک از این دو ماه حدود ۴۱ هزار میلیارد تومان مابهالتفاوت ایجاد شده که در مجموع، بدهی سازمان به بازنشستگان بابت این دو ماه را به ۸۲ هزار میلیارد تومان رسانده است. او تأکید کرده که پرداخت این معوقات، منوط به تأمین منابع است و زمان قطعی آن هنوز مشخص نشده است. بدهی ۷۵۰ هزار میلیارد تومانی دولت به تأمین اجتماعی مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی در بخش دیگری از این گفتوگو، از مطالبات ۷۵۰ هزار میلیارد تومانی این سازمان از دولت سخن گفته و آن را یکی از اصلیترین گرههای مالی صندوق دانسته است. به گفته سالاری، در مقابل این طلب سنگین، سازمان حدود ۷۵ هزار میلیارد تومان نیز به بانک مرکزی بدهکار است؛ بدهیای که بخش مهمی از آن در نتیجه شوکهای مقطعی و برای عبور از بحرانهای نقدینگی ایجاد شده است. او توضیح داده که رخدادهایی مانند اختلال در وصول حق بیمهها، قطعی اینترنت یا بحرانهای اقتصادی و اجتماعی، مستقیماً بر ورودی منابع تأمین اجتماعی اثر گذاشته و این سازمان را ناچار کرده برای پرداخت بهموقع مستمریها به خطوط اعتباری و منابع اضطراری متوسل شود. تغییر فرمول محاسبه مستمری بازنشستگان؛ از دو سال آخر تا الگوی جدید به گفته سالاری در حال حاضر، مبنای محاسبه مستمری در بسیاری از موارد، دو سال آخر خدمت است؛ اما در طرح جدید قرار است این الگو تغییر کند. با این حال، مدیرعامل تأمین اجتماعی تأکید کرده که منظور از این تغییر، میانگین ریالی کل دوران خدمت نیست؛ زیرا در شرایط تورمی، چنین روشی میتواند بهشدت به زیان کارگران و بازنشستگان تمام شود. او توضیح داده که مدل پیشنهادی سازمان، بر مبنای ضریب دستمزد نسبت به حداقل حقوق هر سال طراحی شده است. در این روش، به جای آنکه رقم اسمی و ریالی دستمزد سالهای گذشته ملاک باشد، نسبت دستمزد فرد به حداقل حقوق همان سال محاسبه میشود و در نهایت میانگین این ضرایب، در حداقل حقوق روز بازنشستگی ضرب خواهد شد. با این روش ارزش پول در طول زمان حفظ میشود و اثر تورم در محاسبه مستمری لحاظ خواهد شد. فرمول جدید مستمری شامل چه کسانی میشود؟ یکی از نگرانیهای مهم کارگران و بیمهشدگان، احتمال اجرای ناگهانی و عطف به ماسبق این طرح است؛ موضوعی که سالاری تلاش کرده درباره آن شفافسازی کند. به گفته او، این قانون قرار نیست عطف به ماسبق شود و کسانی که در ۴ تا ۵ سال آینده بازنشسته میشوند، همچنان با همان فرمول فعلی یعنی دو سال آخر خدمت بازنشسته خواهند شد. بنابراین، در صورت تصویب ن
