روز دوشنبه در ژاپن «روز دریا» بود؛ یکی از تعطیلات رسمی که بسیاری از مردم از آن برای فرار از گرمای تابستان، شنا، موجسواری یا استراحت در ساحل استفاده میکنند. اما برای سانائه تاکائیچی، نخستوزیر ژاپن، این تعطیلات به معنای استراحت نبود. به گزارش خبرفوری، او در پیامی که روز سهشنبه در شبکههای اجتماعی منتشر کرد، نوشت تعطیلات را صرف مطالعه دوباره اسناد سیاستگذاری دولت و پاسخگویی به هزاران ایمیل انباشتهشده کرده است. تاکائیچی همچنین نوشت که برای نخستین بار پس از مدتها توانسته «پنج ساعت کامل» بخوابد؛ در حالی که معمولا تنها بین صفر تا سه ساعت در شب میخوابد. او در ادامه از کارهای شخصیاش نیز گفت؛ از اتو کردن لباسها گرفته تا دوختن دامنهای آسیبدیده و محکم کردن دکمههای کت! به نظر میرسید نخستوزیر قصد داشته با این روایت، خود را بهعنوان سیاستمداری سختکوش و مردمی معرفی کند که لحظهای از خدمت به شهروندان ژاپن دست نمیکشد. اما این پیام که بیش از ۳۱ میلیون بار دیده شده، بهجای تحسین، موجی از بحث درباره تعادل میان کار و زندگی و خطرات کمخوابی در ژاپن به راه انداخته است. تورو کونیشیگه، نماینده مخالف دولت، هشدار داد که کمبود مزمن خواب میتواند قدرت تصمیمگیری را به اندازه مستی با الکل مختل کند و حتی مدیریت بحرانهای ملی را با خطر روبهرو سازد. هیرویوکی کونیشی، دیگر نماینده منتقد دولت، پا را فراتر گذاشت و خواستار استعفای تاکائیچی شد. او گفت: «وظیفه نخستوزیر تعیین مسیرهای کلان سیاستگذاری و صدور دستور است، نه اینکه شخصا همه جزئیات اسناد را بررسی کند.» در مقابل، یوئیچیرو تاماکی، رهبر یک حزب محافظهکار، ضمن تمجید از سختکوشی نخستوزیر تأکید کرد که «استراحت کردن هم بخشی از وظیفه یک رهبر است.» دفتر نخستوزیر تاکنون به این انتقادها واکنشی نشان نداده است. برخی تحلیلگران نیز از زاویهای متفاوت به این موضوع نگاه کردهاند. یوکو ایواما، استاد مؤسسه ملی مطالعات سیاستگذاری در توکیو، معتقد است تاکائیچی، بهعنوان نخستین زن نخستوزیر ژاپن، از حمایت کافی برخوردار نیست. او یادآور شد که بسیاری از نخستوزیران پیشین در امور خانه از کمک همسرانشان بهره میبردند، اما تاکائیچی همچنان بخش زیادی از کارهای منزل را شخصا انجام میدهد. ایواما در روزنامه اقتصادی «نیکی» نوشت ایجاد سازوکاری که نخستوزیر ژاپن را از انجام کارهای روزمره خانه بینیاز کند، نهتنها به افزایش بهرهوری دولت، بلکه به پیشرفت جایگاه زنان در جامعه نیز کمک خواهد کرد. تاکائیچی این روزها با فشارهای فراوانی روبهرو است. او تلاش میکند پیش از آغاز تعطیلات تابستانی پارلمان، اولویتهای قانونگذاری دولت را به تصویب برساند. همزمان اقتصاد ژاپن نیز با مشکلاتی مانند سقوط ارزش ین به پایینترین سطح در ۳۹ سال گذشته دستوپنجه نرم میکند و محبوبیت دولت نیز کاهش یافته، هرچند همچنان در سطح نسبتا مطلوبی قرار دارد. او در پیام خود توضیح داد که از اوایل ژوئیه، از صبح زود تا نیمهشب، حتی آخر هفتهها نیز در اقامتگاه رسمی خود مشغول بررسی انبوهی از اسناد دولتی بوده است. تاکائیچی همچنین با لحنی صمیمانه اعتراف کرد که در اتو کردن لباسها مهارت چندانی ندارد و این کار زمان زیادی از او میگیرد، اما خوشحال است که دستکم توانسته لباسهای مورد نیازش را برای چند روز آینده آماده کند. او در پایان نوشت: «از فردا دوباره با تمام توان به کار برمیگردم.» در مقابل انتقادها، متحدان سیاسی تاکائیچی از او دفاع کردهاند. آیانو کونیمیتسو، معاون وزیر امور خارجه ژاپن، گفت همانطور که بسیاری از سیاستمداران مجبورند میان مسئولیتهای کاری و زندگی شخصی تعادل برقرار کنند، نخستوزیر نیز شرایط خاص خود را دارد و مردم باید این واقعیت را درک کنند. ژاپن سالهاست به فرهنگ کار طولانیمدت شهرت دارد. در بسیاری از شرکتها و نهادهای دولتی، روزهای کاری بیش از ۱۲ ساعت طول میکشد و کارکنان برای نشان دادن وفاداری و تعهد، ناچار به اضافهکاریهای طولانی هستند. این فرهنگ حتی به پدیدهای به نام «کاروشی» یا «مرگ ناشی از کار بیش از حد» انجامیده است. پس از خودکشی یکی از کارکنان شرکت بزرگ تبلیغاتی دنتسو در سال ۲۰۱۶، که ماهانه بیش از ۱۰۰ ساعت اضافهکاری داشت، دولت ژاپن سقف اضافهکاری را به ۴۵ ساعت در ماه محدود کرد؛ اقدامی که به گفته کارشناسان، تا حدی به بهبود فرهنگ کاری، بهویژه در میان نسل جوان، کمک کرده است.
