اگر مدتی در بازار ارز دیجیتال فعالیت کرده باشید، حتما دیدهاید که گاهی قیمت یک ارز رشد میکند، اما تحلیلگران میگویند «هنوز پول واقعی وارد این بازار نشده است». معاملهگران حرفهای این موضوع را از کجا میفهمند؟ یکی از ابزارهای آنها برای قضاوت درباره قدرت واقعی یک ارز دیجیتال، شاخصی به نام دامیننس (Dominance) یا سلطه بازار است. در این مقاله سراغ یکی از قدیمیترین و پرحاشیهترین رمزارزهای بازار کریپتو یعنی ریپل میرویم و دامیننس آن را زیر ذرهبین میبریم. دامیننس ریپل شاخصی است که نشان میدهد ارزش بازار ارز دیجیتال XRP، چند درصد از ارزش کل بازار ارزهای دیجیتال را تشکیل میدهد. به زبان ساده، اگر کل بازار ارز دیجیتال را یک کیک بزرگ در نظر بگیریم، دامیننس ریپل سهم XRP از این کیک را مشخص میکند. بهخاطر داشته باشید که دامیننس با قیمت فرق دارد. ممکن است قیمت ریپل رشد کند، اما دامیننس آن کاهش داشته باشد. به همین دلیل دامیننس بیشتر از آنکه درباره خود ریپل حرف بزند، درباره جایگاه آن نسبت به کل بازار اطلاعات میدهد. نمودار دامیننس ریپل نمودار دامیننس ریپل با نماد XRP.D در پلتفرم تریدینگ ویو در دسترس است و درست مثل نمودار قیمت، کندل، روند و سطوح حمایت و مقاومت دارد. یعنی همان ابزارهای تحلیل تکنیکال که روی نمودار قیمت استفاده میکنید، روی این نمودار هم جواب میدهند. برای مشاهده آن کافی است در بخش جستوجوی TradingView عبارت XRP.D را وارد کنید. سایتهایی مثل CoinMarketCap هم سهم هر ارز دیجیتال از کل بازار را بهصورت درصدی نمایش میدهند. نگاهی به تاریخچه نمودار دامیننس ریپل، نکات جالبی را نشان میدهد. در اوج بازار صعودی سال ۲۰۱۷ و اوایل ۲۰۱۸، دامیننس ریپل تا حدود ۳۰ درصد هم رسید و XRP برای مدتی دومین ارز دیجیتال بزرگ بازار بود. اما در سالهای بعد و با قدرتگرفتن اتریوم و ظهور هزاران پروژه جدید، این سهم بهمرور کاهش یافت و در سالهای اخیر معمولا در محدوده ۱ تا ۵ درصد نوسان کرده است. رویدادهایی مثل شکایت کمیسیون بورس آمریکا (SEC) از شرکت ریپل در سال ۲۰۲۰ و پیروزی این شرکت در دادگاه سال ۲۰۲۳، جهشهای قابلتوجهی در این نمودار ثبت کردهاند. اما بالا و پایین رفتن این نمودار دقیقا چه معنایی دارد؟ بالا رفتن دامیننس ریپل به چه معناست؟ وقتی دامیننس ریپل رشد میکند، یعنی سرمایه با سرعتی بیشتر از میانگین بازار بهسمت ریپل در حرکت است. این اتفاق معمولا در چند حالت رخ میدهد: انتشار یک خبر مثبت مثل پیروزی حقوقی یا پذیرش ریپل توسط نهادهای مالی، شروع موج صعودی در چارت این ارز دیجیتال، یا حتی ریزش شدیدتر بقیه بازار نسبت به XRP. نکته آخر مهم است؛ دامیننس ریپل میتواند حتی در بازار نزولی هم بالا برود، به شرطی که کمتر از بقیه ریزش کند. پایین رفتن دامیننس ریپل به چه معناست؟ کاهش دامیننس یعنی ریپل از میانگین بازار جا مانده است. این وضعیت یا به دلیل خروج سرمایه از بازار ریپل رخ میدهد یا به این دلیل که سرمایهگذاران ترجیح دادهاند پول خود را به خرید بیتکوین، اتریوم یا آلتکوینهای دیگر اختصاص دهند. اگر قیمت ریپل در حال رشد باشد اما دامیننس آن نزولی بماند، این یک هشدار ظریف است؛ یعنی رشد ریپل نسبت به بقیه بازار ضعیفتر است و پول هوشمند جای دیگری را انتخاب کرده است. عوامل موثر بر دامیننس ریپل سهم ریپل از بازار به مجموعهای از عوامل داخلی و بیرونی بستگی دارد که مهمترین آنها را در ادامه بررسی کردهایم. اخبار حقوقی و نظارتی: پرونده کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا علیه شرکت ریپل، سالها مثل سایهای روی این ارز سنگینی میکرد و هر خبر مثبت یا منفی از دادگاه، دامیننس آن را بهشدت تکان میداد. شفافشدن وضعیت قانونی XRP در آمریکا و تایید ETF های آن، از محرکهای اصلی رشد دامیننس در دورههای اخیر بوده است. پذیرش بانکی و پرداختهای بینالمللی: کاربرد اصلی ارز دیجیتال XRP انتقال سریع و ارزان پول بین کشورهاست. هرچه بانکها و موسسات مالی بیشتری از راهکارهای پرداخت ریپل استفاده کنند، تقاضای واقعی برای این رمزارز و در نتیجه دامیننس آن افزایش مییابد. چرخههای بازار: در فازهای مختلف بازار، پول بین بیتکوین، آلتکوینهای بزرگ و پروژههای کوچک جابهجا میشود. XRP معمولا در فاز «آلت سیزن» یعنی زمانی که سرمایه از بیتکوین بهسمت آلتکوینها سرازیر میشود، بیشترین رشد دامیننس را تجربه میکند. عرضه و توزیع توکن: شرکت ریپل بخش بزرگی از کل عرضه XRP را در حسابهای امانی نگه میدارد و ماهانه مقداری از آن را آزاد میکند. نگرانی از فروش این کوینها همیشه یکی از عوامل فشار بر قیمت و دامیننس بوده است. رقابت با سایر پروژها: پروژههای جدید در حوزه پرداخت و استیبلکوینها، رقیب مستقیم XRP محسوب میشوند و میتوانند سهم ریپل در بازار را کوچک کنند. رابطه دامیننس ریپل با دامیننس بیت کوین دامیننس بیت کوین (BTC.D) مهمترین شاخص سنجش جریان پول در بازار ارز دیجیتال بهشمار میرود و رابطه آن با دامیننس ریپل یکی از ابزارهای کاربردی برای تشخیص فاز بازار است. بهطورکلی، رابطه این دو شاخص اغلب معکوس است؛ یعنی وقتی دامیننس بیتکوین بالا میرود، سرمایه از آلتکوینها خارج میشود و دامیننس ریپل معمولا کاهش مییابد. برعکس، وقتی دامیننس بیتکوین شروع به افت میکند، سیگنالی است که پول در حال چرخش بهسمت آلتکوینهاست و ریپل هم میتواند از این جریان بهره ببرد. اما این رابطه همیشه خطی نیست. در برخی دورهها، ریپل بهدلیل اخبار اختصاصی خودش مثل پیروزیهای حقوقی یا اعلام همکاری با بانکهای بزرگ، مستقل از روند کلی بازار رشد کرده است. در این حالت ممکن است دامیننس بیتکوین ثابت بماند یا حتی بالا برود، اما دامیننس ریپل نیز بهطور همزمان رشد کند. یک الگوی رایج که معاملهگران دنبال میکنند این است: وقتی دامیننس بیتکوین به سطوح مقاومتی تاریخی میرسد و نشانههایی از برگشت دارد، نگاهها بهسمت آلتکوینها
