فوری / حذف کالابرگ

یعقوب اندایش، معاون رفاه و امور اقتصادی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، در گفتوگو با ایسنا ضمن تشریح اهداف و کارکردهای طرح کالابرگ الکترونیکی و میزان تحقق آنها، اظهار کرد: بحث کالابرگ در ابتدا به موضوع آزادسازی نرخ ارز ترجیحی بازمیگشت. طرح کالابرگ چند هدف را به صورت همزمان دنبال میکند. یکی از اهداف مهم این طرح نزدیک شدن نرخ ارز ترجیحی از ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان به نرخ ارز آزاد بود تا رانتهایی که در این نرخ ارز ترجیحی وجود دارد، کاهش یافته یا از بین برود. دومین هدف نیز این بود که اطمینان حاصل شود پولهایی که پیش از این در قالب نرخ ارز ترجیحی برای کالاهای اساسی و نهادهها هزینه میشد، به دست مردم برسد و دقیقا صرف تهیه غذا شود. به همین دلیل تصمیم گرفته شد که این مبلغ مانند گذشته به صورت نقدی پرداخت نشود و هر مبلغی که تعیین میشود در قالب کالابرگ ارائه شود. تجربه این طرح در کشورهای مختلف دنیا نیز وجود دارد و این کشورها توانستهاند با ارائه کالابرگ به صورت هدفمند، امنیت غذایی را تا حدودی تامین کنند. بر همین اساس، این طرح با عنوان «تضمین امنیت غذایی و بهبود معیشت مردم» طراحی شد و در قالب کالابرگ اجرایی شد. هدف اصلی طرح کالابرگ برای امنیت غذایی مردم، تا حد زیادی محقق شد ایسنا نوشت: وی افزود: در این طرح یک اعتبار به مردم داده میشود و تا زمانی که خریدی انجام نشده باشد، این اعتبار عملا ارزشی ندارد. مردم میتوانند با این اعتبار کالاهای مشمول کالابرگ را خریداری کنند و پس از آن دولت با فروشگاهها، تولیدکنندگان و تامینکنندگان تسویه حساب میکند. بنابراین پرداخت نقدی در اینجا دیگر وجود ندارد و مردم به صورت طبیعی به سمت خرید این کالاها هدایت میشوند. اگر این فرآیند به صورت کاملا دقیق اجرا شود، به هدف مورد نظر اصابت میکند، اما اگر انحرافات کوچکی در خرید کالاهای دیگر وجود داشته باشد، که پیشتر وجود داشت و اکنون تا حدودی کاهش یافته است، ممکن است مقداری از هدف فاصله بگیرد، با این حال همچنان میتوان گفت که کالا خریداری شده و هدف اصلی تا حد زیادی محقق شده است. معاون رفاه و امور اقتصادی وزیر رفاه ضمن اشاره به یکی دیگر از اهداف اجرای این طرح گفت: هدف مهم دیگر، حمایت از تولیدکنندگان کالاهای اساسی و تامین سرمایه در گردش آنها بود. زمانی که نرخ ارز ترجیحی آزاد شد، قیمت مواد اولیه و نهادههای تولید افزایش پیدا کرد. طبیعی است وقتی نرخ ارز از ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان به حدود ۱۱۲ هزار تومان و سپس به حدود ۱۴۷ هزار تومان میرسد، قیمت تمامشده نیز متناسب با آن افزایش پیدا میکند. نهادههایی مانند ذرت، جو، کنجاله سویا و همچنین کالاهای اساسی وارداتی مانند روغن خام، برنج خارجی و حتی برخی محصولات پروتئینی، با افزایش هزینه مواجه میشوند و در نتیجه تولیدکننده برای ادامه فعالیت خود به سرمایه در گردش بیشتری نیاز پیدا میکند تا بتواند تولید خود را ادامه دهد. اگر یارانه به صورت نقدی پرداخت میشد، مشخص نبود در چه مسیری هزینه خواهد شد؛ ممکن بود صرف سرمایهگذاری، خرید طلا یا هر موضوع دیگری شود. در آن صورت سرمایه در گردش به سمت زنجیره تولید این کالاها هدایت نمیشد. تداوم تولید، نیازمند حفظ قدرت خرید مردم بود وی با بیان اینکه از دیگر اهداف این طرح، این بود که منابعی که پیشتر از طریق ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی صرف غذا میشد، همچنان در همین مسیر هزینه شود، اضافه کرد: به همین دلیل باید مردم همین کالاها را خریداری کنند تا تولید این محصولات کاهش پیدا نکند. در غیر این صورت، با افزایش قیمتها ممکن بود تولیدکنندگان متضرر شوند و حتی فعالیت خود را متوقف کنند و در نتیجه قیمتها نیز با افزایش بیشتری مواجه شود. اکنون اگر افزایش نرخ ارز را ملاک قرار دهیم، واقعیت این است که قیمت برخی کالاها مانند روغن تا حدی متناسب با این افزایش رشد کرده است. اما اگر وضعیت مرغ را پیش از جنگ بررسی کنیم، این طرح از دیماه آغاز شد و در بهمنماه و تا دهم اسفند، واقعا قیمتهای بسیار خوبی در بازار مرغ، تخممرغ و برخی کالاهای دیگر داشتیم. اما پس از آن، فشارهای ناشی از جنگ و به ویژه شرایط محاصره موجب شد قیمتها افزایش پیدا کند که اکنون نیازمند بازنگری و بررسی مجدد است. ماهانه حدود ۸۷.۵ همت از طریق کالابرگ وارد اقتصاد میشود اندایش در خصوص چگونگی تامین سرمایه در گردش تولیدکنندگان در طرح کالابرگ توضیح داد: اگر یارانه به صورت نقدی پرداخت میشد، هیچ تضمینی وجود نداشت که این منابع دوباره به زنجیره تولید بازگردد. اما در کالابرگ این اتفاق رخ میدهد. زمانی که مردم خرید خود را انجام میدهند، دولت بلافاصله با فروشگاه تسویه میکند، فروشگاه منابع را به پخشکننده و توزیعکننده منتقل میکند و در نهایت پول به دست تولیدکننده میرسد. در عمل با فاصلهای حدود سه تا چهار روز، بخشی از سرمایه در گردش تولیدکننده تأمین میشود. در حال حاضر حدود ۸۷.۵ همت در ماه از طریق کالابرگ وارد اقتصاد میشود که رقم بسیار بزرگی است. این منابع پس از چند روز به تولیدکنندگان میرسد و به آنها کمک میکند نهادههای مورد نیاز خود را خریداری کنند و تولید را ادامه دهند. وی در ادامه افزود: یکی از اهداف اجرای این طرح این بود که منابعی که پیشتر از طریق ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی صرف غذا میشد، همچنان در همین مسیر هزینه شود. به همین دلیل باید مردم همین کالاها را خریداری کنند تا تولید این محصولات کاهش پیدا نکند. در غیر این صورت، با افزایش قیمتها ممکن بود تولیدکنندگان متضرر شوند و حتی فعالیت خود را متوقف کنند و در نتیجه قیمتها نیز با افزایش بیشتری مواجه شود. اکنون اگر افزایش نرخ ارز را ملاک قرار دهیم، واقعیت این است که قیمت برخی کالاها مانند روغن تا حدی متناسب با این افزایش رشد کرده است. اما اگر وضعیت مرغ را پیش از جنگ بررسی کنیم، این طرح از دیماه آغاز شد و در بهمنماه و تا دهم اسفند، واقعا قیمتهای بسیار خوبی در بازار مرغ، تخممرغ و برخی کالاهای دیگر