حوزه /حضرت زینب کبری سلاماللهعلیها با همراهی آگاهانه امام حسین علیهالسلام، مدیریت بحران پس از عاشورا، پاسداری از جان امام سجاد علیهالسلام و افشای چهره واقعی حکومت اموی، نقشی بیبدیل در حفظ جریان امامت و ماندگاری پیام نهضت حسینی ایفا کردند. به گزارش خبرگزاری حوزه، واقعه عاشورا با شهادت حضرت اباعبدالله الحسین علیهالسلام و یاران وفادار ایشان پایان نیافت؛ بلکه از همان لحظه، فصل دیگری از نهضت حسینی با نقشآفرینی آگاهانه و شجاعانه بانوان اهلبیت علیهمالسلام آغاز شد،ازاینرو، در مجموعه گفتوگوهای «مکتب زینبی» بر آنیم تا در گفتوگو با حجتالاسلام امیرحسن مظفریراد، کارشناس و پژوهشگر تاریخ اسلام، ابعاد گوناگون و کمتر بازخوانیشده نقش بانوان اهلبیت علیهمالسلام را در زنده نگهداشتن نهضت عاشورا بررسی کنیم؛ در ادامه، شما را به مطالعه مشروح این گفتوگوی تاریخی ـ تحلیلی دعوت میکنیم. بسماللهالرحمنالرحیم؛ در بررسی نقش زنان در نهضت عاشورا و واقعه کربلا، بیتردید نخستین نامی که در ذهن تجلی مییابد و بر زبان جاری میشود، نام مبارک حضرت زینب کبری سلاماللهعلیهاست. ایشان، در کنار حضرت قمر بنیهاشم صلواتاللهعلیه، یکی از شخصیتهای محوری و اثرگذار این نهضت به شمار میآیند؛ نهضتی که به جریانی ماندگار و تاریخساز تبدیل شد. * همراهی آگاهانه و وفادارانه حضرت زینب سلاماللهعلیها با امام زمان خویش نخستین نقشی که میتوان برای حضرت زینب سلاماللهعلیها در نهضت عاشورا برشمرد، همراهی آگاهانه و وفادارانه با سیدالشهدا علیهالسلام، بهعنوان امام زمان خویش، است. اهمیت این همراهی هنگامی روشنتر میشود که بدانیم بسیاری از افراد و حتی برخی از بزرگان، امام حسین علیهالسلام را در این مسیر همراهی نکردند. در جریان حرکت آن حضرت از مدینه بهسوی مکه، شماری از چهرههای شناختهشده از همراهی با ایشان خودداری کردند. همچنین، هنگام حرکت امام از مکه بهسوی کوفه نیز گروهی از بزرگان با آن حضرت همراه نشدند. افزون بر این، بسیاری از کسانی که در آغاز به کاروان امام پیوستند، با این تصور همراه شده بودند که جمعیت فراوانی از مردم کوفه با ایشان بیعت کردهاند و بهزودی حکومت در اختیار حسین بن علی صلواتاللهعلیه قرار خواهد گرفت. ازاینرو، هنگامی که خبر شهادت حضرت مسلم بن عقیل سلاماللهعلیه و دگرگونی اوضاع کوفه به آنان رسید، بسیاری از ادامه مسیر منصرف شدند و بازگشتند. در نهایت، جز شمار اندکی از یاران مؤمن، بصیر و وفادار، کسی در کنار امام باقی نماند. در چنین شرایطی، همراهی استوار حضرت زینب سلاماللهعلیها جلوهای روشن از معرفت به مقام امامت، بصیرت، ایثار و وفاداری بود. حتی بنا بر نقلی، در میانه راه به حضرت زینب سلاماللهعلیها پیشنهاد شد که ایشان نیز بازگردند؛ اما آن حضرت در پاسخ فرمودند: «أنا أحیا معه وأموت معه» من با حسین (ع) زندگی میکنم و با حسین (ع) میمیرم. این موضع را میتوان دومین انتخاب آگاهانه حضرت زینب سلاماللهعلیها در نهضت عاشورا دانست. *مدیریت خیمهگاه و پاسداری از جان امام سجاد علیهالسلام مرحله نخست، همراهی با امام حسین علیهالسلام در آغاز این حرکت بود و مرحله دوم، حضور آگاهانه و مسئولانه در قیام آن حضرت. در این مرحله، دیگر سخن از همراهیِ صرف نیست، بلکه پای ایثار، جهاد، مبارزه و استقبال از دشواریها و مصائبی در میان است که بهطور طبیعی در ادامه این مسیر پدید میآمد. حضرت زینب سلاماللهعلیها با آگاهی کامل از دشواریها و پیامدهای این سفر، همراهی خود را ادامه دادند و تا سرزمین کربلا در کنار سیدالشهدا علیهالسلام باقی ماندند. پس از ورود کاروان امام حسین علیهالسلام و یاران عاشورایی آن حضرت به سرزمین کربلا و استقرار خیمهها، یکی از نقشهای ماندگار حضرت زینب سلاماللهعلیها، مدیریت امور زنان و کودکان بود؛ نقشی که در ایجاد آرامش، انسجام و اطمینان خاطر در خیمهگاه سیدالشهدا علیهالسلام تأثیر فراوانی داشت. امور مربوط به زنان و کودکان با هدایت، تدبیر و نظارت آن بانوی بزرگوار سامان مییافت. همچنین، هنگامی که امام سجاد علیهالسلام بنا بر مصالح و تقدیر الهی بیمار شدند تا از حضور در میدان نبرد معاف باشند و جان مبارک ایشان برای تداوم امامت حفظ شود، حضرت زینب کبری سلاماللهعلیها مسئولیت پرستاری و مراقبت از آن حضرت را بر عهده گرفتند. بهاینترتیب، آن بانوی بزرگوار در کنار مدیریت خیمهگاه، از امام زمان خویش نیز مراقبت میکردند؛ وظیفهای خطیر که پس از شهادت امام حسین علیهالسلام و در جریان اسارت اهلبیت علیهمالسلام، اهمیتی دوچندان یافت. امام سجاد علیهالسلام خود نقل میکنند که در شب عاشورا بیمار بودند و عمه بزرگوارشان، حضرت زینب کبری سلاماللهعلیها، از ایشان پرستاری میکردند. در همان شب، امام حسین علیهالسلام اشعاری را زمزمه میکردند که با این بیت آغاز میشد: یا دَهرُ أُفٍّ لَکَ مِن خَلیلٍ کَم لَکَ بِالإشراقِ وَالأصیلِ شنیدن این اشعار و حوادث پس از آن نشان میدهد که یکی از دغدغههای مهم حضرت زینب سلاماللهعلیها در کربلا، حفاظت از جانشین سیدالشهدا علیهالسلام، یعنی وجود مقدس امام سجاد علیهالسلام، بود. این مسئولیت خطیر پس از شهادت امام حسین علیهالسلام نیز ادامه یافت و آن بانوی بزرگوار بارها از جان امام سجاد علیهالسلام محافظت کردند. یکی از این موارد، هنگام عبور کاروان اسیران از کنار قتلگاه بود. مشاهده پیکرهای مطهر شهدا، بهویژه بدن بیسر سیدالشهدا علیهالسلام، چنان اندوه و اضطرابی در وجود امام سجاد علیهالسلام پدید آورد که نزدیک بود جان مبارکشان بر اثر شدت مصیبت به خطر افتد. در آن هنگام، حضرت زینب کبری سلاماللهعلیها به یاری امام شتافتند و با ایشان سخن گفتند. آن حضرت با یادآوری وعدهای از پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله، امام سجاد علیهالسلام را تسلی دادند و بیان کردند که این سرزمین در آینده به زیارتگاه و مأوا و ملجأ عاشقان اباعبدالله الحسین علیهالسلام ت
خبرگزاری حوزه
خبرگزاری حوزهخبرگزاری حوزه