اندی برنهام هنوز رسماً وارد دفتر نخستوزیری بریتانیا نشده، اما بحران ایران و آمریکا پیش از آغاز کارش، مهمترین پرونده سیاست خارجی او را روی میز گذاشته است. رویداد۲۴ |برنهام که سالها بهعنوان شهردار منچستر بزرگ شناخته میشد، پس از کنارهگیری کییر استارمر با حمایت گسترده نمایندگان حزب کارگر به رهبری این حزب رسید و قرار است از دوشنبه بهطور رسمی نخستوزیر بریتانیا شود. برنهام در داخل بریتانیا بیشتر به دلیل دفاع از خدمات عمومی، مخالفت با خصوصیسازی، حمایت از واگذاری اختیارات بیشتر به دولتهای محلی و مواضع چپگرایانه اقتصادی شناخته میشود. او از منتقدان سیاستهای ریاضتی محافظهکاران بوده و در سالهای اخیر تلاش کرده چهرهای متفاوت از حزب کارگر ارائه دهد؛ سیاستمداری که به جای لندن، پایگاه اصلی خود را در شمال انگلستان ساخته است. همین ویژگی باعث شده رسانههای بریتانیایی از او با لقب «پادشاه شمال» یاد کنند. اما پرسش اصلی اکنون این است که نخستوزیر جدید بریتانیا در قبال ایران، اسرائیل و فلسطین چه مواضعی دارد و آیا جنگ ایران میتواند نخستین بحران بزرگ دوران زمامداری او باشد؟ اندی برنهام کیست؟ اندی برنهام، سیاستمدار ۵۶ ساله حزب کارگر، یکی از شناختهشدهترین چهرههای جناح چپ میانه در سیاست بریتانیاست. او متولد سال ۱۹۷۰ در مرزیساید است و فعالیت سیاسی خود را از اواخر دهه ۱۹۹۰ آغاز کرد. برنهام از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۱۷ نماینده پارلمان بود و در دولتهای تونی بلر و گوردون براون سمتهای مختلفی از جمله وزیر فرهنگ، رسانه و ورزش، وزیر بهداشت و وزیر خزانهداری را برعهده داشت. او پس از شکست در رقابت رهبری حزب کارگر، در سال ۲۰۱۷ از پارلمان کناره گرفت و با رأی مستقیم مردم به نخستین شهردار منطقه «منچستر بزرگ» تبدیل شد؛ سمتی که نزدیک به ۹ سال در اختیار داشت و بیش از هر چیز به دلیل مدیریت دوران کرونا، دفاع از خدمات عمومی، مخالفت با سیاستهای ریاضتی لندن و مطالبه اختیارات بیشتر برای مناطق شمالی انگلستان به چهرهای ملی تبدیل شد. همین سابقه باعث شده رسانههای بریتانیایی لقب «پادشاه شمال» را برای او به کار ببرند. برنهام از نظر اقتصادی به جناح چپ حزب کارگر نزدیک است. او از افزایش نقش دولت در اقتصاد، بازگرداندن برخی خدمات عمومی مانند آب و انرژی به کنترل عمومی، کاهش هزینههای زندگی، افزایش سرمایهگذاری در خدمات درمانی (NHS) و تمرکززدایی از قدرت در لندن حمایت میکند. با این حال، در سیاست خارجی برخلاف بسیاری از چهرههای چپ حزب کارگر، معمولاً مواضعی عملگرایانهتر اتخاذ کرده و تلاش کرده میان حفظ روابط سنتی بریتانیا با آمریکا و اسرائیل و انتقاد از برخی سیاستهای آنها تعادل برقرار کند. همین رویکرد باعث شده او امروز با پیچیدهترین آزمون دوران سیاسی خود روبهرو شود؛ چرا که هنوز وارد ساختمان شماره ۱۰ داونینگ استریت نشده، اما بحران ایران، جنگ خاورمیانه و تنش در روابط لندن و واشنگتن، نخستین پروندهای است که روی میز او قرار گرفته است. مواضع برنهام درباره فلسطین و اسرائیل مواضع اندی برنهام درباره مناقشه فلسطین و اسرائیل، در طول سالهای گذشته ثابت نبوده و بهتدریج تغییر کرده است. در سال ۲۰۱۵، زمانی که یکی از نامزدهای رهبری حزب کارگر بود، خود را «دوست اسرائیل و جامعه یهودیان» معرفی کرد و همچنان از راهحل دو کشوری حمایت میکرد. او عضو و حامی گروه Labour Friends of Israel نیز بوده است؛ گروهی که از قدیمیترین تشکلهای حامی اسرائیل در حزب کارگر محسوب میشود. در همان مقطع، با وجود این نزدیکی، بر ضرورت به رسمیت شناختن کشور فلسطین و ارسال کمکهای بشردوستانه به غزه نیز تأکید داشت. پس از آغاز جنگ غزه در اکتبر ۲۰۲۳، مواضع او تغییر محسوسی پیدا کرد. برنهام در همان هفتههای نخست، همراه با صادق خان و آناس سوار، خواستار آتشبس شد و از همه طرفها خواست اسرا را آزاد کنند. با این حال، همزمان تأکید کرد که اسرائیل حق دارد «در چارچوب حقوق بینالملل» علیه اهداف مشخص اقدام نظامی انجام دهد. با طولانی شدن جنگ و افزایش تلفات غیرنظامیان، لحن برنهام نیز انتقادیتر شد. او از مردم منچستر خواست برای کمک به مردم غزه به مؤسسه UK-Med کمک مالی کنند و وضعیت انسانی غزه را «فراتر از توصیف» خواند. چند هفته پیش نیز اعلام کرد حزب کارگر باید فشار بیشتری بر اسرائیل وارد کند، از جمله بررسی تحریمهای بیشتر و محدود کردن فروش سلاح به این کشور. او همچنین اذعان کرد که حزب کارگر در واکنش اولیه خود به جنگ غزه «اشتباه کرده است». همین مواضع باعث شد گروههای یهودی بریتانیا نسبت به اظهارات او ابراز نگرانی کنند، در حالی که جریانهای حامی فلسطین همچنان او را سیاستمداری میدانند که میان حمایت از اسرائیل و فلسطین در حال موازنه است. ایران؛ پروندهای که پیش از ورود به قدرت روی میز او قرار گرفت اما اگر پرونده فلسطین و اسرائیل برای برنهام یک چالش سیاسی باشد، ایران نخستین بحران امنیتی دوران نخستوزیری اوست. برنهام پیش از رسیدن به قدرت، از منتقدان نحوه برخورد آمریکا با جنگ ایران بود. او در ماه مارس، حمله مشترک آمریکا و اسرائیل و تصور تغییر حکومت از طریق حذف رهبران ایران را «بیش از حد سادهانگارانه» توصیف کرد و هشدار داد تجربه ایران شباهتهای نگرانکنندهای با جنگ عراق دارد؛ جنگی که بدون برنامه برای «روز بعد» آغاز شد. او همچنین تأکید کرد درباره ایران نباید تصمیمهای شتابزده گرفت و باید از گرفتار شدن در فضای احساسی جنگ پرهیز کرد. با این حال، اکنون شرایط کاملاً متفاوت است. بر اساس گزارشهای منتشرشده، برنهام از نخستین ساعات پس از انتخابش به رهبری حزب کارگر، در جریان حملات جدید آمریکا به ایران قرار گرفته و تیم امنیتی دولت، او را بهطور مستمر در جریان تحولات قرار دادهاند. مقامات بریتانیایی نیز قصد دارند بلافاصله پس از ورود او به دفتر نخستوزیری، درباره احتمال حمله آمریکا به زیرساختهای غیرنظامی ایران و درخواست واشنگتن برای استف
