عرضه اولیه تاریخی اسپیس ایکس در پایان هفته گذشته، فقط یک ورود معمولی به بازار سهام نبود؛ اتفاقی بود که در همان چند روز اول، هم رکوردهای قدیمی را جابهجا کرد و هم بحثهای زیادی درباره ارزش واقعی این شرکت به راه انداخت. به گزارش سیانبیسی (CNBC) در این مدت، از تبدیل شدن ایلان ماسک به نخستین تریلیونر جهان گرفته تا آغاز یک خرید ۶۰ میلیارد دلاری، اتفاقهایی رخ داد که کمتر در تاریخ بازار سرمایه دیده شده است. در ادامه، به مهمترین اعداد و رکوردهایی میپردازیم که اولین هفته حضور اسپیسایکس در بازار سهام را به یکی از خبرسازترین عرضههای اولیه تاریخ تبدیل کردند. ۱. بزرگترین عرضه اولیه تاریخ؛ ۷۵ میلیارد دلار جذب سرمایه اسپیس ایکس در عرضه اولیه خود ۷۵ میلیارد دلار سرمایه جذب کرد؛ رقمی که بیش از دو برابر رکورد قبلی بازار است. برای مقایسه، آرامکوی عربستان در عرضه اولیه سال ۲۰۱۹ در نهایت حدود ۲۹.۴ میلیارد دلار جذب سرمایه کرد و علی بابا نیز حدود ۲۵ میلیارد دلار به دست آورد. نکته جالبتر اینجاست که فقط بخش «اختیار خرید اضافی پذیرهنویسان» یا همان Greenshoe در عرضه اسپیس ایکس، ۱۰.۷ میلیارد دلار سرمایه وارد شرکت کرد؛ عددی که بهتنهایی از کل عرضه اولیه بسیاری از شرکتهای بزرگ فناوری بیشتر است. برای نمونه: اوبر در سال ۲۰۱۹ حدود ۸.۱ میلیارد دلار جذب کرد. شرکت Cerebras ماه گذشته حدود ۶.۴ میلیارد دلار جذب سرمایه داشت. رکورد قبلی بزرگترین عرضه اولیه فناوری آمریکا هم متعلق به فیسبوک بود که در سال ۲۰۱۲ حدود ۱۸.۴ میلیارد دلار سرمایه جمع کرد. حتی کارکنان اسپیس ایکس در روز آغاز معاملات، برای اشاره به همین اختیار خرید اضافی، با کفشهای سبز وارد تالار بورس شدند. ۲. ایلان ماسک؛ اولین تریلیونر جهان عرضه اولیه اسپیس ایکس باعث شد ایلان ماسک به اولین فرد جهان با ثروت بیش از یک تریلیون دلار تبدیل شود. او حدود ۴۶ درصد سهام اسپیس ایکس را در اختیار دارد؛ سهمی که ارزش آن حالا از مرز یک تریلیون دلار عبور کرده است. ماسک همچنین کنترل رأی حدود ۸۲ درصد سهام شرکت را حفظ کرده و علاوه بر آن، صدها میلیارد دلار سهام تسلا را هم در اختیار دارد. بعد از ماسک، بنیانگذاران گوگل یعنی لری پیج و سرگئی برین با ثروتی نزدیک به ۳۰۰ میلیارد دلار در رتبههای بعدی قرار دارند. اما همه از این اتفاق استقبال نکردند. برخی سیاستمداران آمریکایی از جمله برنی سندرز، الیزابت وارن و ظهران ممدانی این رویداد را نشانهای از شکاف فزاینده ثروت در آمریکا و فشار تورم بر زندگی مردم دانستند. در همین حال، بعضی سرمایهگذاران هم نسبت به ارزشگذاری و ساختار حاکمیت شرکتی اسپیس ایکس ابراز تردید کردند. یکی از صندوقهای بازنشستگی بزرگ دانمارک اعلام کرد با قیمت فعلی، خرید سهام اسپیس ایکس را منطقی نمیداند و استانداردهای حاکمیتی شرکت را برای سهامداران خرد ضعیف ارزیابی میکند. ۳. حجم معاملات فراتر از انتظار؛ اسپیس ایکس بازار را تسخیر کرد اسپیس ایکس فقط در ارزشگذاری خبرساز نشد؛ حجم معاملات سهام این شرکت هم در همان روزهای اول توجه بازار را جلب کرد. در اولین روز معامله اسپیس ایکس در بازار، یعنی جمعه، حدود ۸۵ میلیارد دلار از سهام این شرکت دستبهدست شد. ارزش معاملات در روز دوشنبه به نزدیک ۴۶ میلیارد دلار رسید و سهشنبه هم تقریباً ۶۸ میلیارد دلار سهام معامله شد. به این ترتیب، میانگین ارزش معاملات اسپیس ایکس در سه روز نخست حضور در بورس به حدود ۶۶ میلیارد دلار در روز رسید. برای درک بزرگی این عدد، کافی است بدانیم در همین بازه: میانگین ارزش معاملات صندوق QQQ حدود ۳۳ میلیارد دلار بود. صندوق SPY حدود ۴۶ میلیارد دلار معامله روزانه داشت. حتی انویدیا که در حال حاضر ارزشمندترین شرکت جهان محسوب میشود، در این مدت میانگین ارزش معاملات روزانهای حدود ۲۷ میلیارد دلار ثبت کرد؛ رقمی که با وجود بزرگی، فاصله زیادی با اسپیس ایکس داشت. در مقایسه با عرضههای اولیه شرکتهای فناوری هم اختلاف قابل توجهی وجود دارد: شرکت Cerebras در سه روز اول حضور خود کمی بیش از ۶ میلیارد دلار میانگین معامله روزانه داشت و فیس بوک نیز در سه روز ابتدایی حضورش به میانگین ۱۱ میلیارد دلار رسیده بود. ۴. اسپیس ایکس از آمازون جلو زد؛ اما واقعیت مالی داستان دیگری میگوید رشد سریع قیمت سهام باعث شد غول هوافضایی ایلان ماسک خیلی زود وارد جمع بزرگترین شرکتهای جهان شود. ارزش بازار این شرکت روز سهشنبه از آمازون عبور کرد و به ۲.۶۶ تریلیون دلار رسید. اسپیس ایکس حتی برای مدتی کوتاه از مایکروسافت هم جلو زد، اما بعد دوباره پایینتر از این شرکت قرار گرفت. با این حال، وقتی پای درآمد و سودآوری به میان میآید، تصویر متفاوت میشود. آمازون در سال گذشته ۳۸ برابر بیشتر از اسپیس ایکس درآمد داشته است؛ به زبان ساده، آمازون تقریباً در هر هفته به اندازه کل درآمد سالانه اسپیس ایکس فروش ثبت کرده است. تنها کسبوکار تبلیغات آمازون در سهماهه چهارم، تقریباً هماندازه کل درآمد سالانه اسپیس ایکس درآمد ایجاد کرده است. حتی بخش خدمات اشتراکی آمازون هم بیش از دو برابر کل درآمد اسپیسایکس اندازه دارد. اختلاف در سودآوری از این هم بیشتر است: آمازون سال گذشته نزدیک به ۷۸ میلیارد دلار سود خالص ثبت کرد؛ رقمی که بیش از چهار برابر کل درآمد اسپیس ایکس است. در مقابل، اسپیس ایکس همچنان سالانه چندین میلیارد دلار زیان ثبت میکند؛ موضوعی که باعث شده برخی تحلیلگران نسبت به ارزشگذاری فعلی این شرکت تردید داشته باشند. ۵. خرید ۶۰ میلیارد دلاری شرکت Cursor؛ اسپیس ایکس وارد یک معامله غولآسا شد چند روز بیشتر از عرضه اولیه اسپیس ایکس نگذشته بود که این شرکت وارد یک توافق رسمی برای خرید استارتاپ برنامهنویسی مبتنی بر هوش مصنوعی کرسر (Cursor) شد؛ معاملهای به ارزش ۶۰ میلیارد دلار که قرار است با سهام اسپیس ایکس انجام شود. خبر این خرید نخستینبار در ماه آوریل اعلام شده بود، اما تا قب