ملاتونین هورمونی طبیعی است که نقش مهمی در تنظیم چرخه خواب و بیداری بدن دارد. به همین دلیل، نوع مصنوعی آن سالهاست بهعنوان مکملی برای درمان بیخوابی استفاده میشود. به گزارش انتخاب و به نقل از sciencealert ؛ اکنون پژوهشگران میگویند این مکمل شاید فایده دیگری هم داشته باشد: کاهش دردهای مزمن. ملاتونین چگونه عمل میکند؟ ملاتونین با افزایش سطح این هورمون در بدن، پیامهایی به سلولهای بخشی از مغز به نام هیپوتالاموس میفرستد و به بدن اعلام میکند که زمان استراحت و خواب فرا رسیده است. دانشمندان پیش از این شواهدی، عمدتاً در مطالعات حیوانی، یافته بودند که نشان میداد این هورمون ممکن است در کاهش احساس درد نیز نقش داشته باشد. اما شواهد انسانی محدود بود. بررسی نتایج ۲۳ مطالعه بالینی در پژوهش جدیدی که در مجله Pain منتشر شده، محققان دانشگاه سیدنی استرالیا نتایج ۲۳ کارآزمایی بالینی را که در کشورهای مختلف انجام شده بود، کنار هم قرار دادند تا ببینند آیا ملاتونین واقعاً میتواند درد مزمن را کاهش دهد یا خیر. در مجموع، اطلاعات ۲٬۰۲۸ شرکتکننده بررسی شد. این افراد به بیماریهایی مانند: * کمردرد مزمن * آرتروز (استئوآرتریت) * فیبرومیالژیا * و سایر دردهای اسکلتیعضلانی مبتلا بودند یا پس از جراحی دچار درد شده بودند. در این مطالعات، برخی افراد ملاتونین و برخی دیگر دارونما (پلاسبو) یا داروهای مسکن دریافت کرده بودند. نتیجه چه بود؟ پژوهشگران دریافتند ملاتونین میتواند شدت دردهای مزمن اسکلتیعضلانی را کاهش دهد. این دردها شامل دردهای مربوط به: * عضلات * استخوانها * مفاصل * تاندونها * و رباطها میشوند. در برخی مطالعات، اثر ملاتونین حتی قابلمقایسه با برخی داروهای ضد درد از جمله: * داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) * استامینوفن (پاراستامول) * و حتی برخی داروهای مخدر (اوپیوئیدی) بود. درد چقدر کاهش یافت؟ بهطور میانگین، ملاتونین توانست شدت درد را حدود ۹ واحد در مقیاس صفر تا ۱۰۰ کاهش دهد. همچنین کیفیت خواب شرکتکنندگان نیز بهبود پیدا کرد. آیا برای همه مؤثر بود؟ خیر. نتایج نشان داد افرادی که پس از جراحی دچار درد شده بودند، کاهش درد قابلتوجهی تجربه نکردند. اما در افراد مبتلا به دردهای مزمن اسکلتیعضلانی، تأثیر ملاتونین واضحتر و معنیدارتر بود. نظر پژوهشگران کانگچائو وو، پژوهشگر دانشگاه سیدنی و سرپرست این مطالعه، میگوید: «ملاتونین دارویی است که بسیاری از افراد آن را در خانه دارند، قیمت کمی دارد و از ایمنی خوبی برخوردار است. نکته هیجانانگیز این است که شاید بتواند به کنترل دردهای مزمن نیز کمک کند و وابستگی به داروهایی را که عوارض بیشتری دارند، کاهش دهد.» آیا ملاتونین جایگزین مسکنها میشود؟ پاسخ پژوهشگران خیر است. وو تأکید میکند: «ما توصیه نمیکنیم ملاتونین جایگزین تمام داروهای ضد درد شود. اما پس از مشورت با پزشک، میتوان از آن بهعنوان درمان کمکی در کنار درمانهای فعلی استفاده کرد.» چرا ممکن است ملاتونین درد را کاهش دهد؟ دانشمندان هنوز پاسخ قطعی این سؤال را نمیدانند، اما چند احتمال مطرح کردهاند: * ملاتونین دارای خواص آنتیاکسیدانی است و از سلولها در برابر آسیب محافظت میکند. * اثر ضدالتهابی دارد و میتواند التهاب را کاهش دهد. * با بهبود کیفیت خواب، به استراحت بهتر عضلات و ترمیم بدن کمک میکند و همین موضوع ممکن است شدت درد را کاهش دهد. آیا عوارض جانبی دارد؟ در برخی از شرکتکنندگان عوارض خفیفی گزارش شد، از جمله: * تهوع * سردرد * سرگیجه بهطور کلی، ملاتونین برای بیشتر افراد (بهجز زنان باردار یا شیرده) در مصرف کوتاهمدت، یعنی حدود یک تا دو ماه، ایمن و قابلتحمل محسوب میشود. درباره ایمنی مصرف طولانیمدت، هنوز اطلاعات کافی وجود ندارد و پژوهشگران معتقدند تحقیقات بیشتری در این زمینه لازم است. جمعبندی مرور نتایج ۲۳ مطالعه نشان میدهد ملاتونین علاوه بر کمک به خواب، ممکن است در کاهش برخی دردهای مزمن اسکلتیعضلانی نیز مؤثر باشد و حتی در بعضی موارد اثری مشابه برخی داروهای مسکن داشته باشد. با این حال، این مکمل درمان قطعی دردهای مزمن نیست و احتمالاً برای همه افراد به یک اندازه مؤثر نخواهد بود. بنابراین اگر به درد مزمن مبتلا هستید، پیش از مصرف ملاتونین حتماً با پزشک خود مشورت کنید تا مشخص شود آیا این مکمل میتواند بهعنوان بخشی از برنامه درمانی شما مناسب باشد یا خیر.