یک نویسنده گفت: صهیونیستها عملیات نظامی خود در غزه را که با هدف آزادی گروگانها، نابودی حماس و ترور شهید یحیی سنوار بود را با این عنوان آغاز کردند که در نتیجه شکست سنگینی را متحمل شدند. خبرگزاری مهر، گروه فرهنگ و ادب، زهرا اسکندری: عملیات «طوفان الاقصی» و تحولات پس از آن، در کنار بازتاب گسترده رسانهای، به یکی از موضوعات مهم ادبیات مقاومت نیز تبدیل شده است. در این میان، ادبیات نوجوان تلاش کرده با روایتهای داستانی، نسل جدید را با ابعاد این رخداد و شخصیتهای اثرگذار آن آشنا کند. کتاب «ارابههای جدعون» تازهترین رمان نوجوان انتشارات حماسه یاران است که در ادامه رمان «فرمانده سری» نوشته شده و با محوریت شهید یحیی سنوار، مخاطب را به دل حوادث پس از عملیات طوفان الاقصی میبرد. این رمان میکوشد در قالب یک روایت پرکشش و ماجراجویانه، تصویری از ساختار و فضای جنبش حماس، تحولات میدانی غزه و شخصیتهای شاخص مقاومت ارائه دهد؛ روایتی که نویسنده آن را بر پایه مطالعه منابع مختلف و با هدف نزدیک شدن به زبان و دغدغههای مخاطب نوجوان نوشته است. به بهانه انتشار این اثر از سوی انتشارات حماسه یاران، با مصطفی رضایی، نویسنده «ارابههای جدعون»، درباره چرایی انتخاب این سوژه، روند نگارش، منابع پژوهشی، وضعیت ادبیات مقاومت برای نوجوانان و ویژگیهای این رمان گفتوگو کردهایم که در ادامه میخوانید. *عنوان «ارابههای جدعون» برای بسیاری از نوجوانان ناآشناست. چرا این عنوان را انتخاب کردید؟ در انتشارات حماسه یاران ابتدا رمانی با عنوان «فرمانده سری» درباره طوفان الاقصی نوشته شد. این اثر یک رمان نوجوان متفاوت است که با استقبال مخاطبان روبهرو شد و تاکنون به چاپ ششم رسیده است. «فرمانده سری» داستان پدر و پسری را روایت میکند که به قلب سرزمینهای اشغالی نفوذ کرده و اطلاعاتی را جمعآوری میکنند که زمینهساز شکلگیری عملیات طوفان الاقصی میشود. پایان این رمان همزمان با آغاز عملیات طوفان الاقصی است. استقبال از «فرمانده سری» انگیزهای شد تا جلد دوم آن را با عنوان «ارابههای جدعون» بنویسیم. این کتاب اگرچه داستان و عنوانی مستقل دارد، اما در حقیقت ادامه جلد نخست است و وقایع آن در متن عملیات طوفان الاقصی جریان دارد؛ از آغاز این عملیات تا زمان شهادت شهید یحیی سنوار. روایت نیز بر مدار شخصیت شهید سنوار شکل گرفته و میتوان گفت نخستین رمان نوجوان درباره ایشان است. «ارابههای جدعون» برگرفته از مفاهیم کهن و تعالیم یهود است. صهیونیستها نیز عملیات نظامی خود در غزه را که با هدف آزادی گروگانها، نابودی حماس و ترور شهید یحیی سنوار آغاز کردند، با همین نام معرفی کردند. این عملیات در نهایت به اهداف خود نرسید و با شکست مواجه شد. در پایان، رژیم صهیونیستی ناچار به تبادل اسرا شد و از نظر رسانهای نیز شکست سنگینی را متحمل شد. همچنین نتوانست شهید یحیی سنوار را مطابق برنامه خود به دام بیندازد و در نهایت، شهادت ایشان در شرایطی رقم خورد که تصاویر آخرین لحظات مقاومتش بازتاب گستردهای در جهان پیدا کرد و به شکست مضاعف جبهه صهیونیستی انجامید. *در این کتاب تا چه اندازه به منابع عبری، اسرائیلی یا پژوهشهای غربی رجوع کردهاید؟ برای اینکه روایت صرفاً یکسویه نباشد، چه معیارهایی در انتخاب منابع داشتید؟ تاکنون پنج رمان با موضوع اسرائیل و مقاومت نوشتهایم که «فرمانده سری»، «ارابههای جدعون» و چند اثر دیگر از جمله آنها هستند. بخشی از منابع این آثار، رسانههای رسمی اسرائیل از جمله شبکه ۱۴ این رژیم است؛ رسانههایی که با بررسی مصاحبهها و برنامههایشان میتوان اطلاعات و کدهای قابل توجهی استخراج کرد. بخش مهم دیگری از منابع، رمان «خار و میخک» نوشته شهید یحیی سنوار است. از این اثر برای شناخت فضای زندگی او، بهویژه دوران اسارت ۱۰ تا ۱۵ سالهاش در زندانهای اسرائیل و همچنین تحلیل شخصیت و نگاه او استفاده کردیم. در رمان «ارابههای جدعون» نیز روایت با یک فلشبک به دوران اسارت شهید سنوار آغاز میشود و در ادامه، فرماندهان اسرائیلی برای شناخت روحیات او به سراغ بازجوی سابقش میروند؛ همان بازجویی که بعدها گفته بود: «من از یحیی سنوار بازجویی میکردم، اما در حقیقت او از من بازجویی میکرد. او گفته بود که ما درحال حاضر اسیر شما هستیم اما یک روز میرسد که شما اسیر ما خواهید بود.» یکی از محورهای اصلی کتاب، معرفی جنبش حماس است؛ اینکه این جریان چگونه شکل گرفته، ساختار آن چیست، تونلهای زیرزمینی، تجهیزات، اتاقهای سایبری و شیوه فعالیتش چگونه است و چرا اسرائیل با وجود عملیات گسترده نتوانست به اهداف خود دست یابد. بسیاری از این اطلاعات برای نوجوانان و حتی بخش زیادی از بزرگسالان ناشناخته است و تلاش کردیم در قالب داستان، این شناخت را به مخاطب منتقل کنیم. همچنین رهبر شهید انقلاب بر عملیات طوفان الاقصی تاکید داشتند و درباره مجریان این عملیات فرمودند: «بازوهای کسانی را که این عملیات را انجام دادند، میبوسم.» همین نگاه، اهمیت پرداختن به این موضوع را برای ما دوچندان کرد. عدهای به بنده گفتند که علت نگارش دو اثر رمانی برای عملیات طوفان الاقصی چیست. زیرا پس از این عملیات، در برخی تحلیلهای داخلی، انتقادهایی مطرح شد و عدهای آن را اقدامی اشتباه دانستند یا معتقد بودند باید با هماهنگی ایران انجام میشد. در حالی که به اعتقاد من، تاریخ اسرائیل را میتوان به دو دوره «پیش از طوفان الاقصی» و «پس از طوفان الاقصی» تقسیم کرد. پس از این عملیات، تصویر اسرائیل در افکار عمومی جهان دستخوش تغییر شد؛ بهگونهای که این رژیم با موجی از اعتراضات جهانی و افزایش فشارهای رسانهای و سیاسی مواجه شد. همانگونه که در واقعه عاشورا، هنگامی که جبهه باطل خود را در معرض شکست میبیند، نهایت خشونت و شرارت خود را آشکار میکند، پس از طوفان الاقصی نیز چهره واقعی اسرائیل بیش از گذشته برای افکار عمومی جهان نمایان شد و موج گستردهای از مخالفتها و حمایتهای مردمی از
مهر
مهرمهر