بررسی مجموعه مواضع مطرحشده در روزهای اخیر نشان میدهد که برخی جریانهای تندرو با برداشت ناصواب از پیام اخیر رهبر انقلاب، تلاش کردهاند چنین القا کنند که روند مذاکرات و تفاهمهای اخیر برخلاف نظر ایشان و به دولت تحمیل شده است. آرمان امروز در گزارشی نوشت: بررسی مجموعه مواضع مطرحشده در روزهای اخیر نشان میدهد که برخی جریانهای تندرو با برداشت ناصواب از پیام اخیر رهبر انقلاب، تلاش کردهاند چنین القا کنند که روند مذاکرات و تفاهمهای اخیر برخلاف نظر ایشان و به دولت تحمیل شده است. این در حالی است که اظهارات و توضیحات ارائهشده از سوی مسئولان و چهرههای نزدیک به این موضوع، روایت متفاوتی را ارائه میدهد. رهبر انقلاب در پیام اخیر خود تصریح کردند که اگرچه در ابتدا نظر دیگری داشتهاند، اما در نهایت با انجام مذاکرات موافقت کردهاند. این موضوع نیز در چارچوب اختیارات قانونی و با مجوز ایشان انجام شده است. از همین رو، تلاش برخی جریانهای تندرو برای استناد به بخش «نظر دیگری داشتم» و نادیده گرفتن بخش پایانی سخنان ایشان، موجب شکلگیری برداشتهایی شده که با متن کامل پیام همخوانی ندارد. همزمان، رئیسجمهور نیز در مواضع اخیر خود تأکید کرده است که تمامی اقدامات دولت در این زمینه با نظر و حمایت رهبر انقلاب دنبال شده و روند مذاکرات نیز بر همین مبنا پیش رفته است. همچنین توضیحات ارائهشده از سوی مهدی فضائلی و غلامعلی حدادعادل نیز بر همین نکته تأکید دارد که تصمیم نهایی در نظام جمهوری اسلامی با رهبر انقلاب است و پس از اتخاذ این تصمیم، همه باید از آن تبعیت کنند. با وجود این توضیحات، برخی جریانهای تندرو همچنان با تکرار ادعای تحمیل مذاکرات و تفاهمنامه به رهبر انقلاب، به انتقادهای تند، فضاسازی سیاسی، ناسزاگویی و اقداماتی که میتواند انسجام ملی را تحت تأثیر قرار دهد، ادامه میدهند؛ در حالی که هیچیک از اظهارات رهبر انقلاب نیز حاکی از مخالفت با اصل مذاکرات یا ناموفق بودن آن نبوده و صرفاً به تفاوت دیدگاه اولیه ایشان اشاره شده است. از سوی دیگر، اظهارات اخیر درباره تدوین برنامهای جدید با هدف شنیدن صدای مردم نیز از دیگر محورهای مهم تحولات سیاسی روز به شمار میرود. بر اساس این اظهارات، برنامهای تازه در حال تدوین است که یکی از اهداف اصلی آن، ایجاد سازوکاری برای شنیده شدن مطالبات و دیدگاههای مردم خواهد بود؛ موضوعی که میتواند به یکی از محورهای مهم سیاستگذاری دولت تبدیل شود. غلامعلی حدادعادل می گوید که مقام معظم رهبری مذاکرات و مذاکرات حضوری را نفی نمیکنند. غلامعلی حداد عادل در گفت و گوی تلویزیونی گفت: «من از قبل از این جنگ هیچ ارتباطی با آیتالله سید مجتبی خامنهای نداشتم و فهم من این است که حضرت آیتالله سید مجتبی خامنهای از زمان آغاز رهبری دائم مردم را به حفظ وحدت توصیه کردند و چطور ممکن است که بیانیهای صادر کنند که سبب تفرقه شود و معلوم است که برداشت غلطی از این بیانیه صورت گرفته است. یک کارشناس مسائل سیاسی با تأکید بر اینکه شنیدن صدای مردم زمانی به نتیجه مطلوب میرسد که فضای سیاسی از تندروی و دوقطبیسازی فاصله بگیرد، گفت: هر برنامهای که با هدف دریافت مطالبات جامعه تدوین میشود، نیازمند بستری آرام، مبتنی بر گفتوگو و تحمل دیدگاههای متفاوت است؛ در غیر این صورت، امکان تبدیل مطالبات عمومی به سیاستهای کارآمد کاهش مییابد. سارا نظامی، استاد دانشگاه و کارشناس سیاسی، در گفتوگو با روزنامه آرمان امرور اظهار کرد: اعلام تدوین برنامهای جدید برای شنیدن صدای مردم، در صورت اجرای صحیح، میتواند گامی مهم در جهت تقویت سرمایه اجتماعی و افزایش اعتماد عمومی باشد. جامعه زمانی احساس مشارکت میکند که اطمینان داشته باشد دیدگاهها و مطالباتش نهتنها شنیده میشود، بلکه در فرآیند تصمیمگیری نیز مورد توجه قرار میگیرد. وی افزود: لازمه موفقیت چنین برنامهای، پرهیز از هرگونه تندروی و برخوردهای حذفی است. تجربه نشان داده است که هر زمان فضای سیاسی تحت تأثیر افراطگرایی و تقابلهای جناحی قرار گرفته، امکان گفتوگوی ملی کاهش یافته و بخش قابل توجهی از ظرفیتهای اجتماعی نیز نادیده گرفته شده است. این استاد دانشگاه ادامه داد: شنیدن صدای مردم صرفاً به معنای دریافت انتقادها نیست، بلکه به معنای ایجاد سازوکاری برای مشارکت واقعی شهروندان در اداره امور کشور است. تحقق این هدف مستلزم آن است که همه جریانهای سیاسی، فارغ از اختلافنظرها، اصل گفتوگو، مدارا و احترام به دیدگاههای مختلف را بپذیرند. نظامی تصریح کرد: تندروی معمولاً فضای تصمیمگیری را احساسی میکند و اجازه نمیدهد مسائل ملی با رویکردی کارشناسی بررسی شود. در حالی که کشور بیش از هر زمان دیگری به عقلانیت، همگرایی و اجماعسازی نیاز دارد و دستیابی به این اهداف تنها در سایه گفتوگو و پذیرش تنوع دیدگاهها امکانپذیر است. وی خاطرنشان کرد: اگر برنامه شنیدن صدای مردم با رویکردی فراگیر، شفاف و به دور از نگاههای جناحی دنبال شود، میتواند به افزایش اعتماد سیاسی، تقویت انسجام ملی و ارتقای کارآمدی نظام حکمرانی منجر شود.