اندی برنهام، نخستوزیر جدید بریتانیا، با وعدههایی بزرگ و جاهطلبانه وارد خیابان داونینگ شده است؛ از احیای صنایع کشور و کاهش هزینههای زندگی گرفته تا پایان دادن به بیخانمانی. به گزارش خبرفوری، اما به باور بسیاری از تحلیلگران، تحقق این وعدهها بسیار دشوارتر از بیان آنهاست و سیاستهای اعلامشده او برای حل مشکلات عمیق اقتصاد بریتانیا کافی به نظر نمیرسد. برنهام در نخستین سخنرانی خود پس از ورود به دفتر نخستوزیری اعلام کرد قصد دارد «بزرگترین تحول سیاسی چهار دهه اخیر» را رقم بزند. او از «صنعتیسازی دوباره بریتانیا»، «پایان بیخانمانی»، «حمایت بیشتر از خانوارها در برابر افزایش هزینههای زندگی» و ایجاد «یک مدل سیاسی و اقتصادی جدید» سخن گفت. به نوشته اشپیگل، توانایی برنهام در مطرح کردن وعدههای بزرگ، یکی از ویژگیهایی است که او را به سیاستمداران پوپولیستی مانند دونالد ترامپ و بوریس جانسون نزدیک میکند. همانند آنها، برنهام نیز خود را مدافع مردم عادی در برابر نخبگان سیاسی لندن معرفی میکند و با انتقاد از ساختار قدرت در وستمینستر، تلاش دارد تصویر یک سیاستمدار مردمی را از خود ارائه دهد. شهردار سابق منچستر معمولا با لباسهای ساده، مانند تیشرت و کفش ورزشی، در انظار عمومی ظاهر میشود و بارها از فاصله گرفتن سیاستمداران از مشکلات واقعی مردم انتقاد کرده است. او همچنین میکوشد رأی کسانی را جلب کند که از سیاست سنتی خسته شدهاند. برنهام اهمیت زیادی برای نمادسازی سیاسی نیز قائل است. تنها یک روز پس از آغاز کار خود، نخستین تصمیم مهمش را اعلام کرد: حذف مالیات بر ارزش افزوده برق. اگرچه کارشناسان معتقدند این اقدام تأثیر چشمگیری بر کاهش تورم یا هزینههای زندگی نخواهد داشت، اما از نظر سیاسی به او کمک میکند تا خود را حامی اقشار کمدرآمد و حلکننده مشکلات مردم معرفی کند. نسخهای جذابتر از استارمر؟ به اعتقاد بسیاری از ناظران، برنهام از نظر شخصیت و توانایی ارتباط با افکار عمومی، کاریزماتیکتر از کییر استارمر، نخستوزیر پیشین، است. با این حال، هنگامی که به جزئیات برنامههای اقتصادی و اجرایی او نگاه میشود، تفاوت چندانی میان سیاستهای این دو دیده نمیشود. مانند دولت پیشین، برنهام نیز وعده ساخت مسکن بیشتر را داده و از حمایت از شرکتهای بریتانیایی در مناقصههای دولتی دفاع میکند. او همچنین معتقد است آموزشهای فنی و مهارتی باید بیش از آموزشهای دانشگاهی مورد توجه قرار گیرد؛ سیاستی که دولت استارمر نیز دنبال میکرد. به همین دلیل برخی تحلیلگران بریتانیایی او را «نسخهای باهوشتر و جذابتر از استارمر» توصیف کردهاند. اما چالش اصلی، مشکلات ساختاری اقتصاد بریتانیاست؛ مسائلی مانند رشد اقتصادی ضعیف، کاهش سرمایهگذاری پس از برگزیت، افزایش نیازهای مالی بخش دفاعی و کسری بودجه دولت. در حال حاضر، بریتانیا در میان اقتصادهای بزرگ صنعتی، بالاترین نرخ سود اوراق قرضه دولتی را پرداخت میکند؛ موضوعی که نشان میدهد سرمایهگذاران بازارهای مالی، بدهی دولت این کشور را پرریسکتر از گذشته ارزیابی میکنند. بسیاری از اقتصاددانان معتقدند دولت آینده ناچار خواهد شد با افزایش مالیاتها و کاهش هزینههای عمومی، اقتصاد را اصلاح کند. اما برنهام امیدوار است بدون اجرای سیاستهای سختگیرانه و ریاضتی، کشور را از بحران خارج کند. او ریشه مشکلات امروز بریتانیا را در «۴۰ سال سیاستهای نئولیبرالی» میداند و معتقد است مسیر متفاوتی برای احیای اقتصاد وجود دارد. محبوبیت؛ مهمترین سرمایه سیاسی برنهام بیش از آنکه به توصیه اقتصاددانان تکیه کند، به محبوبیت سیاسی خود اعتماد دارد؛ رویکردی که در دوران شهرداری منچستر نیز برای او موفقیتآمیز بود. نظرسنجیها نشان میدهد او نهتنها در میان کارگران، بلکه در بین بخشی از رأیدهندگان حزب سبز نیز از محبوبیت قابل توجهی برخوردار است. اگر این محبوبیت حفظ شود، حزب کارگر میتواند در حوزههای انتخابیه حساس شمال انگلستان آرای بیشتری به دست آورد. افزون بر این، برنهام توانسته نمایندگان گاه ناهماهنگ حزب کارگر را نیز تا حد زیادی با خود همراه کند؛ موضوعی که سه سال مانده به انتخابات سراسری، انسجام کمسابقهای به این حزب بخشیده است. از سوی دیگر، بسیاری از بریتانیاییها از برنامه او برای اختصاص منابع بیشتر به مناطق محروم شمال انگلستان و افزایش اختیارات دولتهای محلی حمایت میکنند. با این حال، پرسش اصلی همچنان پابرجاست: آیا توانایی بالای برنهام در برقراری ارتباط با مردم میتواند جایگزین تصمیمهای دشوار اقتصادی شود؟ به باور نویسنده اشپیگل، در حالی که بسیاری از کشورهای اروپایی معتقدند بهترین راه مقابله با پوپولیسم، ارائه سیاستهای کارآمد و مؤثر است، اندی برنهام راه متفاوتی را برگزیده است؛ او میخواهد پوپولیستها را با استفاده از همان ابزارهای خودشان شکست دهد.
