خط سلامت: ورزش معمولاً با سلامتی، نشاط و افزایش طول عمر گره خورده است، اما همه رشته های ورزشی به یک اندازه ایمن نیستند. برخی ورزش ها به دلیل سرعت بالا، برخوردهای شدید، ارتفاع یا فشار جسمانی زیاد، هر سال هزاران آسیب جدی و دهها مرگ را در سراسر جهان رقم می زنند. اما واقعاً کدام ورزش خطرناکتر است و آیا ورزش های محبوبی مانند فوتبال یا بسکتبال هم در این فهرست قرار می گیرند؟ به گزارش خط سلامت پزشکان همواره ورزش منظم را یکی از مؤثرترین راههای پیشگیری از بیماریهای قلبی، دیابت، افسردگی و چاقی می دانند. با این حال، هر چه شدت رقابت و میزان برخوردهای فیزیکی بیشتر شود، احتمال آسیب نیز افزایش پیدا می کند. از شکستگی استخوان و پارگی رباط گرفته تا ضربه مغزی، فلج و حتی مرگ، بخشی از واقعیت برخی رشته های ورزشی است. البته باید میان ورزش های پرآسیب و ورزش های مرگبار تفاوت قائل شد. بعضی ورزش ها آسیب های زیادی ایجاد می کنند، اما به ندرت باعث مرگ می شوند؛ در حالی که برخی دیگر اگر چه شرکت کنندگان کمتری دارند، اما خطر مرگ در آنها به مراتب بیشتر است. کدام ورزش بیشترین آسیب را ایجاد می کند؟ بر اساس آمار شورای ملی ایمنی آمریکا (National Safety Council)، میلیون ها نفر هر سال به دلیل آسیب های ورزشی به مراکز درمانی مراجعه می کنند. از نظر تعداد مراجعات، ورزش های بسکتبال، دوچرخهسواری، فوتبال، ورزش های تناسب اندام، اسکیت و اسکوتر و فوتبال آمریکایی در صدر قرار دارند، اما تعداد آسیب ها همیشه نشان دهنده خطرناک ترین ورزش نیست. زیرا برخی رشته ها افراد بسیار بیشتری را درگیر می کنند. وقتی پژوهشگران تعداد آسیب ها را نسبت به هر هزار ساعت فعالیت ورزشی محاسبه می کنند، نتایج متفاوت می شود و فوتبال آمریکایی، راگبی و برخی ورزش های رزمی در میان پرخطرترین رشته ها قرار می گیرند. ضربه مغزی؛ زخمی که همیشه دیده نمی شود امروزه یکی از بزرگترین نگرانی های پزشکی در ورزش، ضربه مغزی است. ورزش های برخوردی مانند:فوتبال آمریکایی، راگبی، هاکی روی یخ، فوتبال، بوکس، ورزشهای رزمی ترکیبی (MMA) بیشترین خطر آسیب مغزی را دارند. تحقیقات نشان می دهد دختران و زنان ورزشکار در رشته هایی مانند راگبی، فوتبال و هاکی، در مقایسه با مردان، بیشتر دچار ضربه مغزی می شوند. پژوهشگران احتمال می دهند تفاوت در ساختار گردن، عوامل هورمونی و همچنین گزارش دقیق تر علائم توسط زنان در این موضوع نقش داشته باشد، اما هنوز پاسخ قطعی وجود ندارد. ضربه های تکراری؛ خطری که سالها بعد آشکار می شود خطر اصلی همیشه همان ضربه لحظه ای نیست. مطالعات نشان داده اند ضربه های مکرر به سر، حتی اگر هر بار خفیف باشند، می توانند سال ها بعد خطر ابتلا به بیماری های تحلیل برنده مغز را افزایش دهند. یکی از شناخته شده ترین این بیماری ها انسفالوپاتی مزمن ناشی از ضربه (CTE) است؛ بیماری ای پیشرونده که در بسیاری از بوکسورها، بازیکنان فوتبال آمریکایی و راگبی مشاهده شده است. CTE با مشکلاتی مانند اختلال حافظه، تغییرات شخصیتی، افسردگی، رفتارهای تکانشی، زوال شناختی و در مراحل پیشرفته با زوال عقل ارتباط دارد. آیا فقط ورزش های برخوردی خطرناک هستند؟ ورزش هایی که با حیوانات یا سرعت بالا همراه هستند نیز در زمره خطرناک ترین رشته های جهان قرار دارند. اسب سواری، پرش با اسب، مسابقات اسب دوانی و چوگان از جمله ورزش هایی هستند که بیشترین میزان آسیب های شدید سر و ستون فقرات را ایجاد می کنند. در ایالات متحده، سوارکاری یکی از مهمترین علل آسیب های مغزی ناشی از ورزش در بزرگسالان محسوب می شود و در برخی کشورهای اروپایی نیز شایع ترین علت ضربه مغزی ورزشی گزارش شده است. علت اصلی این موضوع ارتفاع زیاد سوارکار، سرعت حرکت اسب و احتمال سقوط با نیروی بسیار بالا است. بوکس؛ ورزشی که هدف آن وارد کردن ضربه به مغز است شاید هیچ ورزشی مانند بوکس تا این اندازه با آسیب مغزی گره نخورده باشد. در بوکس، هدف اصلی وارد کردن ضربه به سر یا بدن حریف است و ناک اوت شدن، در واقع نوعی آسیب مغزی موقت محسوب می شود. مطالعات پزشکی نشان داده اند بوکسورهای حرفه ای بیش از بسیاری از ورزشکاران در معرض خونریزی مغزی، آسیب های شبکیه، شکستگی صورت و بیماری CTE قرار دارند. به همین دلیل، برخی متخصصان مغز و اعصاب سالهاست درباره ادامه برگزاری مسابقات حرفهای بوکس ابراز نگرانی کرده اند. مرگبارترین ورزشهای جهان کدامند؟ اگرچه مرگ در ورزش اتفاقی نادر است، اما در برخی رشته ها احتمال آن بیشتر است. مطالعات و گزارش های بینالمللی نشان می دهند: در مسابقات اسب دوانی، هر سال تعدادی از سوارکاران حرفه ای بر اثر سقوط جان خود را از دست می دهند و دهها نفر دچار آسیب های دائمی نخاعی می شوند. بوکس حرفه ای بطور متوسط سالانه حدود ۱۰ تا ۱۳ مرگ ناشی از آسیب های مسابقه را ثبت می کند. در فوتبال آمریکایی، بیشتر مرگ ها به دلیل ایست قلبی، گرمازدگی، ضربه مغزی شدید یا آسیب های ستون فقرات رخ می دهد. شنا، شیرجه، کوهنوردی، اسکی سرعت و ورزش های موتوری نیز در صورت وقوع حادثه، احتمال مرگ بالایی دارند. آیا تجهیزات ایمنی خطر را کاهش می دهند؟ خبر خوب این است که بسیاری از آسیبهای ورزشی قابل پیشگیری هستند. استفاده از کلاه ایمنی استاندارد، محافظ دهان، محافظ ستون فقرات، کفش مناسب، گرم کردن صحیح، افزایش تدریجی شدت تمرین و رعایت قوانین مسابقه می تواند خطر بسیاری از آسیب های شدید را کاهش دهد. با اینحال، حتی بهترین تجهیزات نیز نمی توانند خطر را به صفر برسانند؛ به ویژه در ورزش هایی که برخورد شدید یا سرعت بالا جزء ماهیت آنهاست. روی دیگر ماجرا؛ قربانیان خاموش مسابقات وقتی درباره خطرناک ترین ورزش ها صحبت می کنیم، معمولاً فقط انسان ها را در نظر می گیریم؛ اما در برخی رشته ها حیوانات نیز قربانی می شوند. مسابقات اسب دوانی نمونه بارزی از این موضوع است. هر س
خط سلامت
خط سلامتخط سلامت