دانشمندان سرانجام کشف کردند چرا موی بعضی افراد فر است؛ و پاسخ این معما از زیر پوست آغاز می‌شود

به گزارش خبرآنلاین،اگر از موهای کاملاً صاف خود خسته شدهاید یا کنترل موهای فر و مجعدتان برایتان دشوار است، باید بدانید که دلیل آن نه به روش شستوشو و خشک کردن مو مربوط میشود و نه به دمای هوا یا میزان رطوبت محیط. انتخاب در خبری نوشت: راز اصلی، در زیر سطح پوست و داخل صدها هزار فولیکول موی موجود در پوست سر نهفته است. در سال ۲۰۰۵، دانشمندان با بررسی فولیکولهای موی انسان دریافتند که در افرادی که موهای فر دارند، تار مو پیش از آنکه از پوست سر خارج شود، از همان ابتدا به شکل فر در حال شکلگیری است. آنها به این نتیجه رسیدند که صاف یا فر بودن مو، از همان پیاز فولیکول مو برنامهریزی میشود. از آن زمان تاکنون، تحقیقات بیشتری انجام شده و دانشمندان جزئیات بیشتری درباره علت فر بودن موها کشف کردهاند. بر اساس یافتههای فعلی، هر تار مو درون فولیکولی که زیر پوست قرار دارد تشکیل میشود و سپس بهتدریج از منفذ پوست خارج میشود. اگر فولیکول مو کاملاً عمودی و صاف باشد، تار مویی که از آن خارج میشود نیز معمولاً صاف خواهد بود. اما اگر فولیکول خمیده و قوسدار باشد، درست مانند دسته یک چوب گلف، تار مو نیز هنگام شکلگیری خمیده میشود و در نهایت حالت فر یا موجدار پیدا میکند. پژوهشهای جدید نشان میدهد که سلولهای یک سمت این فولیکول، نسبت به سلولهای سمت دیگر، با سرعت و شیوه متفاوتی رشد و بالغ میشوند. در نتیجه، کراتین و سایر مواد سازنده مو در تمام قسمتهای تار مو بهطور یکنواخت توزیع نمیشوند. همین تفاوت باعث میشود تار مو ساختاری نامتقارن پیدا کند و بهجای صاف ماندن، به یک سمت خم شده و پیچ بخورد. در مقابل، فولیکولهای موهای صاف ساختاری متقارنتر دارند و به همین دلیل تار مو نیز صاف رشد میکند. البته هنوز پرسشهای بیپاسخ زیادی درباره علت فر بودن مو وجود دارد. با این حال، مرور پژوهشهای انجامشده در سال ۲۰۱۹ نشان داد که اگرچه ترکیب و ساختار خود تار مو میتواند بر ضخامت و بافت آن تأثیر بگذارد، اما عامل اصلی تعیینکننده اینکه مو صاف، موجدار یا فر باشد، شکل فولیکول مو است. پس از آنکه مو از پوست سر خارج میشود، همان شکلی را که در داخل فولیکول پیدا کرده است حفظ میکند. ساختار فولیکولهای مو عمدتاً ژنتیکی است؛ به همین دلیل اعضای یک خانواده معمولاً نوع موی مشابهی دارند. فولیکول مو ساختاری بسیار پیچیده دارد و شامل سلولهای بنیادی، رگهای خونی و غدد مختلف است که همگی در رشد تار مو نقش دارند. اما زمانی که مو از پوست خارج میشود، دیگر سلولهای آن زنده نیستند. در واقع، بخش قابل مشاهده مو تقریباً فقط از رشتههای مرده کراتین تشکیل شده است. با این حال، نحوه رشد آن در داخل فولیکول، شکل نهایی مو را برای همیشه تعیین میکند. اگرچه در گذشته نوع مو را اغلب بر اساس نژاد دستهبندی میکردند، اما شواهد علمی از این تقسیمبندی حمایت نمیکند. بررسیهای سال ۲۰۱۹ نشان میدهد که در همه جمعیتهای انسانی، صرفنظر از تبار ژنتیکی، انواع مختلفی از موهای صاف، موجدار و فر دیده میشود؛ فقط برخی الگوهای فر بودن در بعضی گروههای ژنتیکی شایعتر هستند. اما سؤال مهم این است که اصلاً چرا انسانها در طول تکامل، فولیکولهای موی متفاوتی پیدا کردهاند؟ دانشمندان هنوز پاسخ قطعی این سؤال را نمیدانند، اما شواهد جدید از این فرضیه حمایت میکند که موهای سر برای کمک به خنک نگه داشتن بدن در روند تکامل انسان به وجود آمدهاند. در آزمایشی که در سال ۲۰۲۳ انجام شد، پژوهشگران روی یک آدمک حرارتی، کلاهگیسهایی با موهای طبیعی انسان قرار دادند و آن را در اتاقی با شرایط آبوهوایی کنترلشده قرار دادند. نتایج نشان داد این آدمک، زمانی که کلاهگیس به سر داشت، نسبت به زمانی که سرش کاملاً بدون مو بود، گرمای کمتری از تابش خورشید جذب میکرد. پژوهشگران کلاهگیسهایی با موهای صاف، فر شل و فر بسیار ریز را نیز با هم مقایسه کردند. همه انواع مو تا حدی به خنک نگه داشتن سر کمک کردند، اما موهای بسیار فر بهترین عملکرد را در محافظت از سر در برابر گرمای ناشی از تابش خورشید داشتند. این فرضیه بسیار جالب است، اما بررسی اینکه چرا در روند تکامل، ویژگیهایی مانند نوع مو شکل گرفتهاند، کار آسانی نیست. دانشمندان همچنان در تلاشاند تا با انجام پژوهشهای بیشتر، منشأ این تفاوتها و نقش آنها در تکامل انسان را بهتر درک کنند.