پس از بروز اتفاقات ناگوار افراد در حالت هشیاری و نگرانی از وقوع حوادث جدید احتمالی هستند. به تعبیر روانشناسان این افراد در حالت هشیاری افراطی به سر میبرند و هر لحظه در انتظار وقوع یک حادثه ناگوار هستند، مسالهای که روند زندگی عادی را با اختلال مواجه میکند. همشهری آنلاین – آرش نهاوندی: افرادی که همواره در انتظار وقوع اتفاقاتی ناگوار هستند؛ کسانیاند که در رستوران هرگز پشت به در نمینشینند یا بهطور غریزی در هر اتاق به دنبال راههای خروج میگردند. عدهای دیگر با شنیدن صدای محکم بسته شدن در از جا میپرند، یا ساعتها وقایع و اخبار ناگوار را در ذهنشان مرور میکنند، یا هر بار که یکی از عزیزانشان دیر میکند، بدترین احتمال را در نظر میگیرند. برای یک فرد بیرونی، این عادتها ممکن است مانند فکر کردن بیش از حد یا اضطراب به نظر برسند. اما گاهی اوقات، آنها نشانههایی از چیزی بسیار عمیقتر هستند.متخصصان سلامت روان این حالت را هشیاری بیش از حد مینامند، حالتی که مغز حتی زمانی که هیچ خطر فوری وجود ندارد، در حالت آمادهباش بالا باقی میماند. این حالت اغلب با ترومای حل نشده مرتبط است و معمولا در افرادی که با اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) زندگی میکنند یا در حال بهبودی از آن هستند، دیده میشود. در حالی که هوشیاری بیش از حد به عنوان راهی برای محافظت از خود در مغز ایجاد میشود، ماندن در حالت بقا برای ماهها یا سالها میتواند به آرامی بر سلامت جسمی و عاطفی تأثیر بگذارد. این باقی ماندن در حالت تلاش برای بقا و دوری از حوادث احتمالی بعدی، چه آسیبهای روانی به ما میزند و چه راهکارهایی جهت کاهش این نگرانیهای همیشه ناراحت کننده روانی و خروج از حالت هشیاری افراطی و دائمی وجود دارند؟ از بین رفتن تمرکز دکتر حسین گلرخی، مدرس و روانشناس در گفتگو همشهری با اشاره به اینکه هشیاری بیش از حد میتواند تمرکز را از بین ببرد، عنوان میکند: عوارض بیش هشیاری یا اضطرابهایی که ریشه در سوانح دارد و پس از اتفاقات ناگوار شکل میگیرد، هم جسمی و هم روانی هستند. در سطح روانی به دلیل هشیاری بیش از حد برای بقا، امکان متمرکز شدن روی زندگی روزمره نخواهد بود. یا فرد باید برای تمرکز روی امور روزمره فشار بیشتری روی خود بیاورد یا این تمرکز رخ نمیدهد و زندگی روزمره فرد و اتفاقات، تصمیمات و تمرکز شغلی وی دچار اختلال جدی میشود. از بین رفتن خوشحالی او همچنین نگرانی بیش از حد برای بقا را عاملی جهت از بین رفتن خوشحالی و لذت در زندگی میداند و در این باره توضیح میدهد: به دلیل تمرکز بیش از حد روی بقا، فرد لذت خیلی کمتری از امور زندگی خود میبرد. در بسیاری از مواردی که میتوانست او را خوشحال کند، اکنون به دلیل هشیاری بیش از حد برای بقا احساس خوشحالی ندارد. آسیبها به گفته این روانشناس، آسیبهای این سطح از هوشیاری یا این سطح پیوسته از هشیاری این است که روان دچار فرسایش بیش از حد میشود. اگر روان بیش از حد هشیار باشد، حتما نیاز به لحظات آرامش یا آرامیدگی دارد. بنابراین هشیاری پیوسته طبیعتا فرسایش بالایی هم با خود به همراه دارد و برای رسیدن به لحظات آرامش باید یک سری راهکارهای ساده و موثر را بکار برد. راهکارها گلرخی درباره راهکارهای کاهش هشیاری بیش از حد برای بقا، توضیح میدهد: برای دوری از تفکر ممتد درباره اتفاقاتی که پیش از این رخ داده یا اتفاقات ناگواری که نگران هستید احتمال دارد در آینده پیش بیاید و ذهن شما را درگیر کرده، هر روز صبح شروع به گفتن چیزهایی کنید یا آنها را بنویسید که باورهای ناخودآگاه و باورهایی که شمار را آزار میدهند، تغییر دهد. او تاکید میکند: تحلیل وقایع و اخبار در ذهن خود کمتر کنید؛ برای این کار باید کمتر اخبار گوش بدهید، نهایت ۳۰ دقیقه تا یکساعت. یک برنامه ورزشی منظم روزانه برای مصرف هورمونهای آزاد شده در نتیجه هوشیاری بیش از حد نیز توصیه میشود. با دوستان خود بیشتر رفت و آمد کنید و با آنها درباره موضوعاتی غیر از موضوعاتی که باعث نگرانی و هشیاری بیش از حد شما میشود، صحبت کنید.
همشهری آنلاین
همشهری آنلاینهمشهری آنلاین