سینماپرس: امسال در حالی به استقبال «عاشورای حسینی» میرویم که جامعه ایران بیش از هر سال دیگری خود را در «آیینه کربلا» میبیند و فضای عمومی ایران بیش از هر زمان دیگری رنگ و بوی «انقلاب حسینی» به خود گرفته است و زمین و زمان حکایت از آن دارد که روایت «حماسه عاشورا» نه صرفا در صفحات تاریخ، بلکه در متن زندگی و تجربه امروز ایرانیان جاری و زنده شده است. محمدرضا مهدویپور/ امسال در حالی به استقبال «عاشورای حسینی» میرویم که جامعه ایران بیش از هر سال دیگری خود را در «آیینه کربلا» میبیند و فضای عمومی ایران بیش از هر زمان دیگری رنگ و بوی «انقلاب حسینی» به خود گرفته است و زمین و زمان حکایت از آن دارد که روایت «حماسه عاشورا» نه صرفا در صفحات تاریخ، بلکه در متن زندگی و تجربه امروز ایرانیان جاری و زنده شده است و در چنین حال و هوایی است که مناسب است تا به مرور چند نکته پرداخته شود: ۱/ «قیام حسین ابن علی علیهالسلام» نهضت و حرکتی بیبدیل در تاریخ بشریت است. «انقلابی اسلامی» که مفاهیم آن مرزهای زمان و مکان را درنوردیده و پیام آن در حصار هیچ نسلی نمیگنجد و جلوهای بیهمتا از حقیقتطلبی و آزادگی در گستره تاریخ بشریت رقم زده است. از این منظر است که «عاشورا» هیچگاه به عنوان یک رویداد در صفحات تاریخ محدود نشده و پرتو مفاهیم آن تا همیشه تاریخ بر راه آزادگان جهان خواهد تابید و از گذشته تا به حال و در آینده، درس ایثار، بصیرت، وفاداری و مقاومت را به همه نسلها منتقل خواهد کرد. از این منظر است که کلیدواژه «کلّ یوم عاشورا و کلّ أرض کربلا» پس از سال ۶۱ هجریقمری تا به امروز به عنوان منبعی الهام بخش از برای «مقاومت اسلامی» مبدل گردیده است. پس اگر چه متأسّفانه در کشورهای اسلامیِ دیگر «درس عاشورا» آنچنان که باید شناخته شده باشد، شناخته شده نیست. اما در کشور ما شناخته شده بود و مردم در کشور ما «امام حسین علیهالسلام» را میشناختند و «قیام حسین ابن علی علیهالسلام» را میدانستند. روح حسینی بود؛ لذا وقتی «امام خمینی» فرمود که محرّم ماهی است که «خون بر شمشیر پیروز میشود» مردم تعجّب نکردند و حقیقت هم همین شد و «خون بر شمشیر، پیروز گردید!». پیروزی ادامه داری که حالا نیم قرن از عُمر آن میگذرد و از آنچنان «قدرت معنوی» بالایی برخوردار است که توانسته «بعثت امت ایران» را رقم زند و بیش از ۱۳۰ شب «ملت مسلمان ایران» را در خیابانها نگه دارد و «پیروان مکتب حسینی» را با وجود انواع و اقسام مکر و حیله «شبکه نفوذ» از این حضور مستمر و آگاهانه منصرف نسازد. ۲/ «یَا لَیْتَنِی کُنْتُ مَعَکُمْ فَأَفُوزَ مَعَکُمْ» (کاش من با شما بودم، تا به همراه شما رستگار میشدم) عنوان یکی از فرازهای نهفته در دل «زیارت عاشورا» است. عبارتی که اگر چه سادگی آن گولزننده است؛ اما از بطن باورهای اعتقادی «مکتب امامت» سرچشمه میگیرد و قرنها است در ادبیات عمومی شیعیان جاری است و بیآنکه غبار کهنگی بر آن بنشیند در هر محفلی از برای تذکر و ابراز ارادت به «حضرت حسین ابن علی علیهالسلام» مورد استفاده قرار میگیرد. عبارتی که ظاهر آن در منظر عمومی به یک آرزوی شخصی و یا یک حسرت تاریخی میماند؛ اما کنه وجودی این عبارت میتواند به عنوان سندی تلقی شود از برای وجود یک پیوند ناگسستنی میان حال و اکنون در هر دورهای با عاشورای ۶۱ هجری قمری. پیوندی که به نوعی اصالت «قیام حسین ابن علی علیهالسلام» و عدم کهنگی مبانی آن را برای همیشه تاریخ متذکر میشود و در این میان متاسفانه تمرکز اصلی رسانه و بالاخص «سازمان صدا و سیما» بر انعکاس «شور حسینی» موجب شده تا تبیین چنین حسرتی نسبت به «قیام حسین ابن علی علیهالسلام» اولویت خود را از دست بدهد و «شعور حسینی» ذیل بازنمایی صرفِ جلوههای احساسی از «عاشورا» قرار گیرد. آفتی که انحرافی فرایند محور آن در بستر «هیاتهای سکولار» از آنچنان شدتی برخوردار شده که مکان امنی برای «پیروان یزید» هم میتواند باشد و یا برخی «محافل روضه» را آمیخته به حضور «زنان بیعفت» و «مردان بیغیرت» ساخته است. البته این در سطح خُرد اجتماعی بوده و در سطح کلان آن منجر به ظهور طیف خاصی از «مدیران» به ظاهر پیراهن مشکی پوش و گریه کن در محافل حسینی شده است که متاسفانه در بخشهای مختلف اجرایی کشور، اعم از دولتی و خصوصی و خصولتی، مبتنی بر «منطق مدیریتی یزید» گام برداشته و به پیش میروند. ۳/ مرور تطبیقی تاریخ نشان میدهد که «یزید ابن معاویه» از کاراکتری شبیه به «دونالد ترامپ» برخوردار بوده است. شخصیتی که در کنار ظاهر عیاش و فاسد و فاسق خود، بسیار زیرک و هوشمند میباشد. شخصیتی که با استفاده از «دکترین مرد دیوانه» سعی نمود تا تلاشهای ویژه پدر خود «معاویه ابن ابیسفیان» در پیگیری «الگوی سقیفهای» و تبدیل مُدل انحرافی «خلافت اسلامی» به ساختار التقاطی و مبتذلی با عنوان «امپراتوری اسلامی» را تثبیت نماید. دکترینی که موجب شد تا وی در طی سه سال حکومت خود سه حادثه عظیم و بینظیر تاریخی را رقم زند. سه واقعه مهمی که در سال ۶۱ هجری منجر به صدور فرمان سرکوب خونین و شهادت فرزندان رسول خدا صلی الله علیه و آله در «واقعه کربلا» شد و پس از آن در سال ۶۳ هجریقمری با دستور به تعرض و لشکرکشی به «مدینه منوره» و کشتار فجیع ۸۰ تن از صحابه و ۷۰۰ تن از حافظان قرآن و تعرض گسترده جنسی به نوامیس و زنان مسلمان در «واقعه حَرّه» همراه گردید و در سال ۶۴ هجریقمری نیز موجب وقوع اتفاق بینظیر تعرض به «بیتالله الحرام» و صدور فرمان حمله به کعبه و به آتش کشیدن بخشی از سازه آن مبتنی بر همین «دکترین مرد دیوانه» گردید. دکترینی که هرچند میزان موفقیت آن تابع کیفیت و کارآمدی استراتژیهای استخراج شده از آن است؛ اما برآیند عملکرد و نتایج حاصل از آن در مرور تاریخ موجب قرار گرفتن آن در شمار دکترینهای موفق و اثرگذار باشد. دکترینی که البته ابداع «یزید ابن معاویه» نبود و بارها از سوی حاکمان و قدرتهای سیاسی پیش و پس از «یزید ابن معاویه» به خدمت
سینما پرس
سینما پرسسینما پرس