وقتی از بوئینگ ۷۴۷ صحبت میشود، بیشتر مردم به بدنه عظیم، چهار موتور بزرگ و نقش تاریخی آن در هوانوردی فکر میکنند. به گزارش خبرآنلاین، «Simple Flying» در گزارشی به بررسی بازار موتورهای بوئینگ ۷۴۷ پرداخته و نشان داده است که قیمت این موتورها فقط به مدل آنها بستگی ندارد بلکه عواملی مانند عمر باقیمانده، وضعیت تعمیرات، مصرف سوخت و حتی دسترسی به قطعات، میتوانند میلیونها دلار اختلاف قیمت ایجاد کنند. پاسخ به این سؤال به نسل هواپیما بستگی دارد. جدیدترین نسخه این هواپیما، بوئینگ ۷۴۷-۸، از موتورهای GEnx-۲B ساخت GE Aerospace استفاده میکند. قیمت هر موتور نو از این مدل حدود ۲۵ تا ۳۰ میلیون دلار است. یعنی اگر یک شرکت هواپیمایی بخواهد چهار موتور نو برای یک ۷۴۷-۸ تهیه کند، باید بیش از ۱۰۰ میلیون دلار هزینه کند رقمی که تقریباً یکچهارم ارزش کل هواپیما را تشکیل میدهد. در مقابل، بوئینگ ۷۴۷-۴۰۰ که سالهاست تولید آن متوقف شده، معمولاً از موتورهای CF۶، PW۴۰۰۰ یا RB۲۱۱ استفاده میکند. این موتورها بیشتر در بازار دستدوم معامله میشوند و بسته به میزان کارکرد و وضعیت فنی، قیمت آنها از حدود ۲ تا ۸ میلیون دلار متغیر است. یک موتور جت مدرن یکی از پیچیدهترین ماشینهایی است که بشر ساخته است. درون این موتورها هزاران قطعه با دقت بسیار بالا کنار هم قرار گرفتهاند. پرههای توربین باید دمایی بیش از هزار درجه سانتیگراد را تحمل کنند و در عین حال با سرعتی معادل هزاران دور در دقیقه بچرخند. برای ساخت این قطعات از آلیاژهای پیشرفته و فناوریهای بسیار گرانقیمت استفاده میشود. علاوه بر این، موتورهای هواپیما باید هزاران ساعت بدون کوچکترین خطا کار کنند زیرا کوچکترین نقص میتواند ایمنی پرواز را به خطر بیندازد. چرا دو موتور مشابه میتوانند میلیونها دلار اختلاف قیمت داشته باشند؟ در بازار موتورهای هواپیما، قیمت تنها به سن موتور وابسته نیست. یکی از مهمترین معیارها، تعداد سیکلهای پروازی باقیمانده است. هر بار که موتور روشن و خاموش میشود، یک سیکل از عمر قطعات اصلی آن مصرف میشود. پس از رسیدن به سقف مجاز، موتور باید بهطور کامل باز شود و تحت تعمیرات اساسی قرار گیرد. فرآیندی که ممکن است بیش از ۵ میلیون دلار هزینه داشته باشد. به همین دلیل، دو موتور یکسان میتوانند فقط بهدلیل تفاوت در عمر باقیمانده، چندین میلیون دلار اختلاف قیمت داشته باشند. موتور GEnx-۲B به دلیل مصرف سوخت کمتر، در سالهای اخیر ارزش بیشتری پیدا کرده است زیرا به شرکتهای هواپیمایی کمک میکند راحتتر با مقررات جدید زیستمحیطی سازگار شوند. هرچند موتورهای GEnx-۲B بسیار گران هستند، اما هنوز از برخی موتورهای نسل جدید ارزانترند. برای مثال، موتور GE۹X که برای بوئینگ ۷۷۷X توسعه یافته، حدود ۴۵ میلیون دلار قیمت دارد و یکی از گرانترین موتورهای جت جهان به شمار میرود. در این میان برای بوئینگهای ۷۴۷-۴۰۰، بسیاری از شرکتهای هواپیمایی دیگر موتورهای قدیمی خود را تعمیر اساسی نمیکنند. اگر تعمیر یک موتور حدود ۶ میلیون دلار هزینه داشته باشد، ممکن است خرید یک موتور دستدوم که هنوز عمر عملیاتی مناسبی دارد تنها ۴ میلیون دلار تمام شود. با کوچکتر شدن ناوگان جهانی بوئینگ ۷۴۷، تهیه قطعات یدکی نیز دشوارتر شده است. اگر یک موتور دچار خرابی جدی شود و جایگزین مناسبی در بازار پیدا نشود، ممکن است تعمیر هواپیما دیگر از نظر اقتصادی توجیه نداشته باشد و کل هواپیما بازنشسته شود.
