سوخو ۳۰ که قرار است وارد نیروی هوایی ایران شود چگونه است؟ بیت ران- علی علوی: با تایید رسانه های داخلی و منابع قابل اتکاء در حوزه میلیتاریسم ، اکنون قطعی است که نیروی هوایی ایران ، قرار است تا میزبان شوالیه های روسی سوخو ۳۰ SU-30SM2 باشد ، خبری که دیر هنگام ، اما مسرت بخش بود . سوخو ۳۰ چگونه متولد شد ؟ جنگنده چند منظوره سوخو۳۰ ، اواخر دهه ۱۹۸۰ و سالهای اولیه عملیاتی شدن سوخوی ۲۷ متولد شد . سوخوی۲۷ یک جنگنده تک سرنشین شکاری ، با مداومت پروازی بالا بود و سوخو ۳۰ ، در واقع یک سوخوی۲۷ یو بی (نسخه دو سرنشینه آموزشی سوخوی۲۷ با توان رزمی کامل) تغییر یافته بود که دارای رادار ان ۰۰۱ ارتقاع یافته با توان هوا به زمین محدود بود و اولین نمونه در سال ۱۹۸۹ پرواز کرد. در ابتدا ، تنها ۵ فروند سوخوی ۲۷ پی یو به دلیل محبوبیت بیشتر میگ ۳۱ ، خریداری شد و بعد از فروپاشی شوروی کمپانی سوخو با تغیراتی در طرح سوخوی۳۰، نسخه جدید سوخوی ۳۰ ام را ارئه کرد، این نسخه جدید در واقع نسخه چند منظوره سوخوی ۳۰ و اولین نسل بود که توان حملات هوا به زمین هدایت را دریافت کرد ؛نسخه نهایی و تجاری شده این مدل، با نام سوخوی ۳۰ ام کا، اولین بار در نمایشگاه پاریس ۱۹۹۳ به نمایش در آمد،این نمونه میتوانست هشت تن مهمات شامل موشک هوا به هوا R73 و یا تا شش موشک R27 و یا تا ۱۳ موشک رادار فعال R77 را در کنار بمب و راکتهای غیر هدایت شونده با خود حمل کند. در بعد عملیات دقیق نیز، بمب هدایت لیزری KAB-500L و نسخه اپتیکی ، موشک هدایت لیزری KH29 و نسخه هدایت اپتیکی ،نسخه ضد رادار KH31و نسخه ضد کشتی ،موشک اپتیکی دور ایستای KH59 با برد بیش از ۱۱۵ کیلومتر از تسلیحات قابل حمل سوخو بود. سوخو ۳۰ ام کا آی سوخو ۳۰ ام کا ، در اولین حضور خود موفقیتی در بازار به دست نیاورد ، اما با سفارش هند و نسخه ام کا آی ، ورود این جنگنده به بازار رقابت توسعه مدل های مختلف برای مشتریان آغاز شد ؛ این مدل دارای کابین و رادار و سامانه های الکترونیکی پیشرفته تر از سوخوی ۳۰ ام کا بود ، اما اولین تغییر مهم بین نسخه هندی با نسخه های قبلی خروجی متغیر موتور بود ؛ این نمونه مجهز به رادار روسی آرایه فازی N001M باروس ، با برد کشف ۲۰۰ کیلومتر بود و میتوانست هم زمان با چهار هدف درگیر شود ، این رادار توان کامل هوا به هوا و هوا به زمین شامل کشف و درگیری با اهداف زمین و دریایی و نقشه برداری از سطح زمین را داراست. این هواپیما میتواند یک غلاف نشان گذاری لیزر و ناوبری LITENING ساخت اسرائیل مجهز به دوربین دید حرارتی و یک دوربین تصویر بردار رنگی برای پرواز در شب و روز و هرگونه شرایط آب هوایی و نشان گذار لیزری است. همچنین سوخوی ۳۰ ام کا آ هندی از هشدار دهنده رادار هندی و سامانه جنگ الکترونیک اسرائیل بهره می برد . همچنین سوخوی۳۰ هندی میتوانست موشک هوا به هوای ار۷۳، ار ۲۷ و ار ۷۷ روسی ، موشک رادار فعال هندی استار،در کنار بمب و راکتهای غیر هدایت شونده را حمل کند. بمب هدایت لیزری کاب ۵۰۰ ال و نسخه اپیتکی آن، موشک هدایت لیزری خا ۲۹ و نسخه هدایت اپتیکی آن ،نسخه ضد رادار خا ۳۱ و نسخه ضد کشتی آن،موشک اپتیکی دور ایستای خا ۵۹ با برد بیش از ۱۱۵ کیلومتر و نسخه ضد رادار میلی موجی آن با برد ۲۰۰ کیلومتر، موشک ضد کشتی خا ۳۵ ،موشک ضد کشتی براهاموس با سرعت بیش از ۳ ماخ از دیگر سلاح های قابل پرتاب از سوخوی ۳۰ هندی است. اولین سوخوی۳۰ ام کا آ تولید در سال ۲۰۰۰ از خط تولید خارج شد و یک سال بعد اولین دسته تولید به هند تحویل داده شد سوخو ۳۰ هندی ، از دو موتور AL31F با ۱۶۷۵۰ پاوند رانش بدون پس سوز و ۲۷۵۶۰ پاوند رانش با پس سوز ،بهره می برد که زمان تعمیرات اساسی آن هزار ساعت است که یک ششم نسخه های غربی و به واقع یک فاجعه است و در نهایت با درک این ضعف ، عمر موتور به دو هزار و ۵۰۰ ساعت افزایش یافته که باز هم عددی بسیار ضعیف و غیر قابل قبول است ؛ البته نسخه های دیگر این موتور ،با توان ۲۸۰۰۰ پاوند و ۳۲۰۰۰ پاوند رانش نیز بسته به سفارش در دسترس مشتریان خواهد بود. سوخو ۳۰ ام کا کا و ام کا ۲ اژدهای روسی در خدمت چین : در حالی که هند به دنبال یک شکاری با مانورپذیری مناسب و خروجی متغیر موتور برای درگیریهای نزدیک بود، چین به عنوان مشتری بعدی، نیاز متفاوتی داشت؛ نسخه سفارشی چین یعنی MKK فاقد کانارد (بالچههای جلو) و سیستم تغییر بردار رانش بود، اما در عوض ظرفیت حمل سوخت بیشتر و رادار بهینهشدهای برای عملیاتهای تهاجمی هوا به زمین داشت، نسخه ارتقا یافته آن یعنی MK2 نیز با تمرکز ویژه بر نبردهای دریایی و شلیک موشکهای ضد کشتی پیشرفتهتر توسعه یافت و علاوه بر چین، به کشورهایی نظیر ویتنام، اندونزی و ونزوئلا صادر شد. سوخو ۳۰ ام کا ام و ام کا آ، از مالزی تا الجزایر : موفقیت نسخه هندی در بازار، باعث شد تا کشورهای دیگر نیز به پلتفرم پایه MKI علاقهمند شوند،مالزی نسخه MKM را سفارش داد که از نظر آیرودینامیکی مشابه نمونه هندی بود، اما به جای استفاده از نمایشگر سربالای (HUD) ساخت البیت سیستمز و سامانه جنگ الکترونیک اسرائیل، از ترکیب سنسورهای فرانسوی، روسی و آفریقای جنوبی بهره میبرد، الجزایر نیز با سفارش نسخه MKA، جنگندهای مشابه با کانارد و خروجی متغیر موتور دریافت کرد که با نیازهای آفریقای شمالی سازگار شده بود. سوخو ۳۰ اس ام بازگشت شوالیه به خانه: سالها پس از اینکه سوخو نسخههای صادراتی را با موفقیت در سراسر جهان به فروش رساند، وزارت دفاع روسیه متوجه شد که نیروی هوایی خودش به شدت نیازمند یک جنگنده چندمنظوره سنگین و مدرن است،سوخو ۳۰ اس ام (SM) در واقع نسخه بومیسازی شده همان مدل هندی MKI برای خود ارتش روسیه بود، این نسخه با رادار آرایه فازی پیشرفتهتر، کانارد، موتورهای دارای خروجی متغیر و تجهیزات الکترونیکی کاملاً روسی متولد شد و به یکی از ارکان اصلی نیروی هوایی فدراسیون روسیه تبدیل گشت. سوخو ۳۰ اس ام شوالیه تکاملیافته و محافظ جدید آسمان ایران: اکنون به پرند