یکی از آینده نگرانه ترین خودروهای مفهومی دهه 1960، حاصل ذهن خلاق ارکوله اسپادا، طراح افسانه ای ایتالیایی بود؛ خودرویی که بسیاری آن را طراحی متعلق به قرن 21 می دانستند، اما بحران مالی لانچیا هرگز اجازه تولیدش را نداد. عصر ایران - نام ارکوله اسپادا Ercole Spada برای علاقه مندان دنیای خودرو یادآور برخی از تاثیرگذارترین طرح های ایتالیایی قرن بیستم است. این طراح آرام و مهندس محور، در دوران فعالیت خود در شرکت هایی مانند جیا، بی ام و و زاگاتو، نقش مهمی در شکل گیری بسیاری از خودروهای اسپرت دهه 1960 ایفا کرد. در میان آثار کمتر شناخته شده او، لانچیا فلاویا سوپر اسپرت زاگاتو Lancia Flavia Super Sport Zagato جایگاه ویژه ای دارد. اسپادا پیش از این نسخه Flavia Sport Zagato را بر پایه مدل برلینا طراحی کرده بود، اما پس از پایان تولید آن در سال 1967 تصمیم گرفت خودرویی جسورانه تر، مینیمال تر و آینده نگر خلق کند. نتیجه این ایده، کوپه ای با بدنه ای نرم، خطوط سیال و فرم گوه ای شکل بود که بسیاری آن را طراحی ای متعلق به قرن 21 می دانستند؛ خودرویی که سال ها از زمان خود جلوتر بود. نکته جالب درباره بسیاری از خودروهای مفهومی ایتالیایی آن دوران این بود که شرکت های طراحی و بدنه سازی معمولا بودجه کافی برای ساخت نمونه های متعدد یا حتی از بین بردن خودروهای نمایشگاهی نداشتند. به همین دلیل، بسیاری از این نمونه های اولیه پس از پایان نمایشگاه ها به خودروهای شخصی طراحان یا مدیران شرکت تبدیل می شدند. سرنوشت فلاویا سوپر اسپرت زاگاتو نیز از همین قاعده پیروی کرد. این خودرو پس از پایان نمایشگاه ها به خودروی شخصی الیو زاگاتو Elio Zagato تبدیل شد و سال ها توسط او مورد استفاده قرار گرفت. امروزه این نمونه منحصر به فرد در یک مجموعه خصوصی نگهداری می شود و به عنوان یکی از خاص ترین و آینده نگرترین خودروهای مفهومی تاریخ طراحی ایتالیا شناخته می شود؛ اثری که اگرچه هرگز به تولید انبوه نرسید، اما همچنان الهام بخش بسیاری از طراحان خودرو است. تنظیم و ترجمه: مازیار دانیالی