مهدی حاجیوند، کارشناس اقتصاد ورزش- قطر از جمله کشورهای حاضر در جام جهانی ۲۰۲۶، یکی از تیمهای آسیایی حاضر در این رقابتها، بهعنوان نمونهای بینظیر از پیوند میان «اقتصاد با درآمد سرانه بالا و سرمایهگذاریهای کلان» و «صنعت فوتبال در حال تحول با میراثی از میزبانی بزرگ» مورد توجه قرار میگیرد. به گزارش تجارت نیوز، قطر با جمعیتی حدود ۳ میلیون نفر، بر اساس گزارش مؤسسه گلوبال فاینانس، به عنوان یکی از ثروتمندترین کشورهای جهان از نظر درآمد سرانه شناخته میشود. درآمد سرانه بالای قطر که از صادرات گسترده گاز طبیعی و نفت حاصل میشود، بستر مناسبی برای سرمایهگذاریهای عظیم زیرساختی و ورزشی فراهم کرده است. پس از میزبانی پرهزینه و خاطرهانگیز جام جهانی ۲۰۲۲ که هزینههای مرتبط با آن بیش از ۲۰۰ میلیارد دلار برآورد شد ، این کشور اکنون با تجربهای ارزشمند و تیمی متحول، نخستین حضور خود در جام جهانی از طریق مرحله مقدماتی را تجربه میکند و این دستاورد، نقطه عطفی در تاریخ فوتبال این کشور محسوب میشود. ساختار اقتصاد قطر و جایگاه ورزش ساختار اقتصاد قطر بر پایه صنعت نفت و گاز، پتروشیمی و خدمات مالی شکل گرفته است. درآمدهای سرشار نفتی به دولت این کشور امکان داده تا با سرمایهگذاریهای کلان در زیرساختها، آموزش و ورزش، به دنبال تنوعبخشی اقتصادی و کاهش وابستگی به منابع هیدروکربنی باشد. صنعت ورزش در این استراتژی نقشی محوری ایفا میکند. هرچند سهم مستقیم ورزش در تولید ناخالص داخلی قطر با استانداردهای کشورهای بزرگ قابل مقایسه نیست، اما اثر غیرمستقیم آن از طریق برندسازی ملی، جذب گردشگری، توسعه صنایع جانبی و ارتقای جایگاه بینالمللی، بهویژه پس از میزبانی جام جهانی ۲۰۲۲، بسیار قابلتوجه بوده است. زیرساختهای مدرن و پیشرفتهای که برای میزبانی آن دوره ساخته شد، از جمله هتلها، شبکه حملونقل و ورزشگاههای درجهیک، اکنون به عنوان میراثی ماندگار، بستر توسعه فوتبال و سایر رشتههای ورزشی را فراهم کرده و به عنوان یک سرمایه ملی، اقتصاد ورزش کشور را متحول ساخته است. نظام حکمرانی ورزش در قطر متمرکز و با حمایت بالای دولتی اداره میشود. کمیته المپیک قطر و فدراسیون فوتبال این کشور (QFA) با بودجههای قابلتوجه و برنامههای بلندمدت، به دنبال توسعه ورزش در تمام سطوح هستند. برنامه «رؤیای ملی» برای پرورش استعدادهای ورزشی و سرمایهگذاری در آکادمیهایی نظیر اسپایر که نمونهای بینظیر در جهان است، نشاندهنده عزم جدی قطر برای تبدیل شدن به یک قدرت ورزشی پایدار است. اقتصاد و فوتبال قطر فوتبال به عنوان محبوبترین ورزش این کشور، از این سرمایهگذاریها بهرهمند شده و پیشرفت چشمگیری در سطح تیمهای ملی و باشگاهی داشته است. فدراسیون فوتبال قطر با هدف توسعه پایدار و افزایش رقابتپذیری، علاوه بر میزبانی رویدادهای بزرگ، بر بهبود ساختار لیگ داخلی و سرمایهگذاری در استعدادهای جوان متمرکز شده است. لیگ ستارگان قطر به عنوان بالاترین سطح فوتبال حرفهای این کشور، با حضور ۱۲ تیم فعالیت میکند. این لیگ با جذب بازیکنان بزرگ و سرشناس جهان، سطح فنی و توجه رسانهای خود را به طرز چشمگیری افزایش داده است. ارزش بازار لیگ و میانگین تماشاگران آن با ورود ستارگان و توسعه زیرساختهای ورزشی، رشد قابلتوجهی داشته است. با این حال، مدل اقتصادی این لیگ به شدت وابسته به حمایتهای مالی باشگاهها و سرمایهگذاریهای دولتی است. درآمد باشگاههای قطری عمدتا از طریق اسپانسرشیپ، فروش بلیت، حق پخش و حمایتهای مالی تأمین میشود و برنامهریزی برای افزایش پایداری مالی و ایجاد درآمدهای تجاری مستقل، از اولویتهای فدراسیون و باشگاهها محسوب میشود. تیم ملی قطر که با لقب «عنابی» شناخته میشود، در سالهای اخیر پیشرفت خیرهکنندهای داشته است. قهرمانیهای متوالی در جام ملتهای آسیا، حضور تاریخی در جام جهانی ۲۰۲۲ به عنوان میزبان، و اکنون صعود به جام جهانی ۲۰۲۶ ، نشاندهنده تأثیر مستقیم سرمایهگذاریهای انجامشده، بهویژه در آکادمی اسپایر، بر عملکرد این تیم است. با وجود ارزش نسبتاً پایین ترکیب تیم ملی (حدود ۲۰ میلیون یورو در میان ۴۸ تیم حاضر، که آن را در رتبههای پایانی از نظر ارزش بازار قرار میدهد) ، انسجام تیمی، برنامهریزی دقیق و حضور بازیکنانی مانند اکرم عفیف که باارزشترین بازیکن این تیم محسوب میشود، توانسته است این تیم را به موفقیتهای فراتر از انتظار برساند. حضور در جام جهانی ۲۰۲۶ فرصتی بینظیر برای اثبات این مدل توسعه استعدادمحور در بزرگترین صحنه فوتبال جهان است. اهمیت جام جهانی برای اقتصاد قطر اقتصاد حضور در جام جهانی ۲۰۲۶ برای قطر از اهمیت بالایی برخوردار است. فیفا با تصویب مجموع جوایز ۷۲۷ میلیون دلاری (افزایش ۵۰ درصدی نسبت به دوره قبل)، برای هر تیم حاضر حداقل ۹ میلیون دلار جایزه نقدی و ۱.۵ میلیون دلار هزینه آمادهسازی، یعنی جمعاً ۱۰.۵ میلیون دلار تضمین کرده است. این مبلغ، که در صورت صعود به مراحل بالاتر به ۱۱، ۱۵، ۱۹ و در نهایت ۵۰ میلیون دلار (قهرمانی) افزایش مییابد، منبع درآمدی قابلتوجهی برای فدراسیون فوتبال قطر محسوب میشود. با این حال، فراتر از جوایز نقدی، حضور در جام جهانی به عنوان یک ابزار قدرتمند برندسازی ملی، جلب توجه رسانههای جهانی و افزایش جذابیت قطر به عنوان مقصدی برای گردشگری و سرمایهگذاری عمل میکند. همچنین، این حضور میتواند به افزایش ارزش بازار بازیکنان قطری و تسهیل صادرات استعداد به لیگهای بزرگتر کمک کند. این کشور در مسیر آمادهسازی برای میزبانی و حضور در رویدادهای بزرگ ورزشی، استراتژی بلندمدتی برای بهرهبرداری اقتصادی از ورزش طراحی کرده و بازگشت سرمایه این سرمایهگذاریها را در قالب برند ملی، توسعه گردشگری و زیرساختهای پایدار دنبال میکند. گزارشهای بیشتر را در صفحه ورزشی بخوانید.
تجارت نیوز
تجارت نیوزتجارت نیوز