پایان دوران سلطنت؟ | آیا شاهدخت خجالتی اولین ملکه ژاپن می‌شود؟

گزارش تازه پاریس مچ، به یکی از بحثبرانگیزترین پرسشهای مربوط به ساختار سلطنتی ژاپن اختصاص دارد: آیا این کشور در آینده میتواند شاهد به تخت نشستن یک «امپراتریس» باشد یا خیر؟ به گزارش خبرفوری، در حال حاضر، نظام حقوقی خاندان سلطنتی ژاپن بهطور رسمی بر اصل جانشینی مردانه استوار است. طبق قوانین موجود، تنها مردانی که از خط پدری خاندان امپراتوری منشعب شدهاند، حق رسیدن به تاج و تخت را دارند. این چارچوب باعث شده است که مسئله جانشینی به یکی از چالشهای جدی و بلندمدت سیاسی در ژاپن تبدیل شود، بهویژه با توجه به کاهش تعداد اعضای مرد در خانواده سلطنتی. خاندان سلطنتی ژاپن در سالهای اخیر با نوعی بحران ساختاری روبهرو شده است. تعداد اعضای خانواده رو به کاهش است و تولد وارثان مرد نیز بسیار محدود بوده است. تنها یک وارث مرد جوان در نسل جدید باقی مانده و این موضوع نگرانیهایی را درباره آینده این نهاد تاریخی ایجاد کرده است. همچنین، ازدواج زنان خاندان امپراتوری با افراد خارج از خانواده موجب خروج آنان از ساختار سلطنتی میشود و این مسئله کاهش جمعیت خاندان را تشدید کرده است. در مرکز این بحث، نام پرنسس آیکو، تنها فرزند امپراتور فعلی ژاپن، قرار دارد. او از نظر افکار عمومی در میان بخشی از جامعه ژاپن محبوبیت قابل توجهی دارد و بسیاری از شهروندان از امکان به تخت نشستن او حمایت میکنند. با این حال، قوانین فعلی این امکان را بهطور کامل مسدود کردهاند. برخی پیشنهادها در سالهای گذشته مطرح شدهاند که شامل اصلاح قانون برای اجازه دادن به جانشینی زنان بوده است، اما این تلاشها تاکنون به نتیجه نرسیدهاند. حتی در دورههایی، ایدههایی مانند تغییر خط جانشینی یا ایجاد سازوکارهای خاص برای حفظ تداوم سلطنت نیز مطرح شده، اما مخالفتهای سیاسی مانع اجرایی شدن آنها شده است. یکی از نکات مهم گزارش، تفاوت میان دیدگاه عمومی و تصمیمگیری سیاسی است. در حالی که بخش قابل توجهی از جامعه ژاپن با ایده داشتن امپراتریس مخالفت جدی ندارد، جریانهای محافظهکار در ساختار سیاسی کشور همچنان بر حفظ نظام مردسالارانه جانشینی تأکید دارند. این اختلاف دیدگاه باعث شده موضوع برای سالها در حالت بلاتکلیف باقی بماند. در دورههای مختلف، دولتهای ژاپن کمیتههایی برای بررسی اصلاح قانون جانشینی تشکیل دادهاند. برخی از این پیشنهادها شامل اجازه به زنان برای حفظ موقعیت سلطنتی پس از ازدواج یا حتی پذیرش اعضای جدید به خانواده سلطنتی بوده است. با این حال، موضوع اصلی یعنی اجازه به جانشینی مستقیم زنان همچنان حلنشده باقی مانده است. آینده حضور یک امپراتریس در ژاپن هنوز نامشخص است. اگرچه فشارهای اجتماعی و واقعیتهای جمعیتی میتواند زمینهساز تغییر باشد، اما ساختار سنتی و قوانین سختگیرانه همچنان بزرگترین مانع محسوب میشوند. بنابراین، پرسش «آیا ژاپن روزی امپراتریس خواهد داشت؟» همچنان بدون پاسخ قطعی باقی مانده و به یکی از بحثهای باز و مهم در سیاست و فرهنگ این کشور تبدیل شده است.