غیبت طولانی و بیسابقه پل بیا، رئیسجمهور ۹۳ ساله کامرون، موج تازهای از گمانهزنیها درباره وضعیت جسمانی و توانایی او برای ادامه اداره کشور به راه انداخته است. به گزارش خبرفوری، بیا که عنوان مسنترین رئیس دولت جهان را یدک میکشد، از ۷ ژوئن تاکنون نه در انظار عمومی ظاهر شده، نه سخنرانی تازهای داشته و نه پیامی رسمی منتشر کرده است؛ وضعیتی که در کامرون، کشوری با ساختار سیاسی بهشدت متمرکز، نگرانیهای فراوانی ایجاد کرده است. مقامهای دولتی اعلام کردهاند که رئیسجمهور به همراه همسرش شانتال بیا برای یک «اقامت خصوصی کوتاه» عازم سوئیس شده بود. با این حال، اکنون ۵۳ روز از این سفر گذشته و هنوز هیچ زمان روشنی برای بازگشت او اعلام نشده است. همین سکوت، در کنار نبود اطلاعات شفاف، باعث شده است که افکار عمومی بیش از هر زمان دیگری به اظهارات پراکنده مقامها و گزارشهای غیررسمی رسانهها چشم بدوزد. رنه امانوئل سادی، وزیر ارتباطات کامرون، تلاش کرده است این نگرانیها را فروبنشاند. او تأکید کرده که پل بیا در «سلامت کامل» به سر میبرد و از محل اقامت خود در ژنو همچنان امور کشور را مدیریت میکند. سادی همچنین گزارشهایی را که از بیماری یا حتی مرگ رئیسجمهور سخن گفتهاند، «شایعات بیاساس» و تلاشی برای بیثبات کردن کشور توصیف کرده است. با این حال، اظهارات دیگر مقامهای دولت نهتنها به رفع ابهام کمک نکرده، بلکه بر دامنه تردیدها افزوده است. گرگوار اوونا، وزیر کار کامرون، توضیح دیگری ارائه داده و گفته است که رئیسجمهور صرفا از مرخصی سالانه خود استفاده میکند. او حتی با لحنی غیرمعمول تأکید کرده که پل بیا نیز مانند هر کارمند دیگری حق دارد به مرخصی برود و پیش از سفر، «کارفرمای خود» یعنی مردم کامرون را در جریان گذاشته است. این توضیحات متناقض در شرایطی مطرح میشود که از اکتبر ۲۰۲۴، دولت کامرون عملا هرگونه بحث عمومی درباره سلامت رئیسجمهور را ممنوع کرده است. با وجود این محدودیت، رسانههای محلی در هفتههای اخیر بارها از وخامت حال او خبر دادهاند و شبکههای اجتماعی نیز به بستری برای طنز و اعتراض تبدیل شدهاند؛ جایی که برخی کاربران از پل بیا با عنوان «رئیسجمهور دورکار» یا «حاکم از راه دور» یاد میکنند. احزاب مخالف این وضعیت را نشانهای از بحران در رأس قدرت میدانند. مامادو موتا، از چهرههای حزب مخالف «جنبش رنسانس کامرون»، غیبت طولانی رئیسجمهور را بهمعنای ایجاد یک «خلأ آشکار در اداره کشور» دانسته است. از نگاه او، کشوری با مشکلات گسترده اقتصادی، اجتماعی و امنیتی را نمیتوان از خارج و بدون حضور فیزیکی در صحنه سیاسی مدیریت کرد. پل بیا از سال ۱۹۸۲ بر کامرون حکومت میکند و پس از پیروزی در انتخابات بحثبرانگیز سال گذشته، هشتمین دوره هفتساله ریاستجمهوری خود را آغاز کرد. مخالفان، آن انتخابات را با اتهام تخلفات گسترده و سرکوب رأیدهندگان همراه دانسته و مشروعیت نتیجه را زیر سؤال بردهاند. با این حال، او همچنان در رأس قدرت باقی مانده است. ابهام کنونی زمانی حساستر میشود که بدانیم بیا پس از آغاز دوره جدید خود هنوز کابینه تازهای معرفی نکرده است. در عین حال، با وجود آنکه پارلمان در ماه آوریل سمت معاون رئیسجمهور را دوباره در قانون اساسی احیا کرد، این مقام هنوز به کسی واگذار نشده است. بنابراین اگر رئیسجمهور به هر دلیلی از انجام وظایفش بازبماند، هیچ جانشین رسمی و آمادهای برای اداره کشور وجود ندارد. کامرون، بهعنوان بزرگترین اقتصاد آفریقای مرکزی، هماکنون نیز با مشکلاتی چون بیکاری، تورم، ضعف زیرساختها و تردید سرمایهگذاران خارجی روبهرو است. در چنین شرایطی، ادامه ابهام درباره وضعیت رئیسجمهور میتواند نهفقط بحران سیاسی، بلکه نگرانیهای اقتصادی را نیز تشدید کند؛ مسئلهای که آینده نزدیک این کشور را در هالهای از ابهام فرو برده است.
